Avrupa Birliği finans piyasası düzenleyicisi ve denetleyicisi olan Avrupa Menkul Kıymetler ve Piyasalar Otoritesi (ESMA), Avrupa karbon piyasalarına ilişkin üçüncü yıllık piyasa raporunu yayımladı.
Raporda, finansal aracıların AB karbon piyasasının işleyişinde merkezi bir rol oynadığı, gerekli likiditeyi sağladığı ve finansal olmayan firmalara karşı taraf olarak hareket ettiği vurgulanıyor.
Yatırım firmaları ve kredi kuruluşlarını kapsayan bu kurumlar, uyum yükümlülüğü olan şirketlerin emisyon izinlerine erişmesine ve fiyat risklerini etkin bir şekilde yönetmesine olanak tanıyor.
Verilere göre, bu finansal kuruluşlar 2025 yılı boyunca toplam işlem hacminin yaklaşık yüzde 62'sini gerçekleştirdi.
AB karbon piyasalarının toplam değeri 2025'te 777 milyar avroya yükseldi. Bu artış, güçlü işlem aktivitesi ve piyasa fiyatlarındaki yükselişten kaynaklandı.
Ancak 2026'nın başlarında piyasa ortamı değişti ve fiyatlar üç aylık bir dönemde yüzde 29 oranında düştü.
Aynı dönemde piyasa oynaklığı iki yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Düzenleyici kurum, bu durumu gelecekteki AB Emisyon Ticaret Sistemi kurallarına ilişkin farklı beklentilere, dalgalı enerji maliyetlerine ve daha geniş makroekonomik koşullara bağlıyor.
Bu dalgalanmalara rağmen otorite, piyasanın dayanıklı kaldığı sonucuna varıyor ve piyasa bütünlüğü veya şeffaflığı açısından önemli bir endişe tespit etmiyor.
Rapor ayrıca, AB emisyon izinlerinin yıllık ortalama fiyatının 2024 seviyelerine kıyasla yüzde 13 arttığını ortaya koyuyor.
Buna ek olarak, açık artırmada sunulan toplam izin hacminde marjinal bir düşüş yaşanmasına rağmen, açık artırma gelirleri yüzde 11 arttı.
Gelecekteki denetime yönelik olarak düzenleyici kurum, Birlik Sicili'nde Tüzel Kişi Kimlik Belirleyicileri'nin (finansal işlemlerde tarafları izlemek ve tanımlamak için kullanılan benzersiz kodlar) benimsenmesinde sınırlı ilerleme kaydedilmesinden endişe duyduğunu ifade etti.
Bu sorunu çözmek için otorite, bu tanımlayıcıların tüm işlem hesapları için zorunlu hale getirilmesini ve bu gerekliliğin yakında devreye girecek ETS2 sistemini de kapsamasını öneriyor.