Hükümetin, Avrupa Komisyonu'nun Kıbrıs sorununa özel elçi atamasını karşılama şekli, çözüme giden yolun açıldığı izlenimini verdi. Ancak gerçek şu ki, Pazartesi günü Raffaelo Fitto'nun elçi olarak atanmasından önceki durumdan daha yakın değiliz çözüme. Fitto, 2024'ten bu yana uyumdan sorumlu başkan yardımcısı olarak görev yapıyor.
Bu atama, Mart ayında görev süresini tamamlamadan istifa eden Avusturyalı siyasetçi Johannes Hahn'a kıyasla bir yükseltmeydi. Hahn iki dönem komiserlik yapmıştı ancak 2025'te Komisyon'da herhangi bir rolü olmadığı dönemde elçi olmuştu. Fitto ise başkan yardımcısı olarak Avrupa Birliği komiserler kurulunun bir üyesi. Komisyon'a göre ataması, Birliğin 'Kıbrıs'ın yeniden birleşmesine olan güçlü bağlılığını' yansıtıyor.
Komisyon, Fitto'nun herhangi bir girişim başlatmayacağını, ancak 'Birleşmiş Milletler çerçevesinde, BM Genel Sekreteri'nin Kıbrıs özel elçisi Maria Angela Holguin ile yakın işbirliği içinde çözüm sürecine katkıda bulunacağını' açıkladı. Ayrıca 'müzakerelerin yeniden başlaması için zemin hazırlamak ve kapsamlı, kalıcı bir çözümü desteklemek amacıyla tüm ilgili taraflarla ve muhataplarla etkileşime geçeceği' belirtildi.
Hükümet Sözcü Yardımcısı Yiannis Antoniou, Salı sabahı CyBC radyosunda yaptığı açıklamada, Fitto'nun atanmasının yeni bir durum yarattığını, AB'nin hem görüşmelerin yeniden başlaması çabasında hem de olası bir çözümün AB müktesebatıyla tam uyumlu olmasını sağlamada rolünü güçlendirdiğini söyledi. Komisyon da Pazartesi günü benzer bir noktaya değinerek, kapsamlı bir çözümü 'ilgili BM Güvenlik Konseyi kararları ve Avrupa Birliği ilke ve mevzuatı doğrultusunda' desteklediğini belirtti.
İşin ilginç yanı, 50 yılı aşkın süredir iki taraf BM Güvenlik Konseyi kararları doğrultusunda bir anlaşmaya varamazken, şimdi bunun AB ilke ve mevzuatına da uygun olması gerekeceği için anlaşmaya varma olasılıkları daha da azalacak. Acaba taraflara BM kararlarına uygun ancak AB mevzuatına uygun olmayan bir çözüm (Annan Planı'nda olduğu gibi) sunulursa, Avrupa Komisyonu bunu reddedebilir mi? Brüksel, 2004'te Annan Planı'nı tam olarak desteklemiş ve Kıbrıslı Rumları reddettikleri için sert bir şekilde eleştirmişti.
Antoniou, Türkiye'nin AB ile gümrük birliği, vizesiz seyahat ve mali araçlara erişim konularında görüşmelerde ilerleme aradığını ve bunun Brüksel'in kullanabileceği bir alan bıraktığına inandığını söyledi. Ancak bu, durumun pragmatik bir değerlendirmesinden ziyade hayal ürünü bir düşünce. Zira Türk tarafı, AB'yi tarafsız görmediği için Kıbrıs sorununda AB'nin dahil olmasını istemediğini defalarca dile getirdi.
