Avrupa Birliği'nin Göç ve İltica Paktı Cuma günü resmen yürürlüğe girdi. Kıbrıs ve Avrupa Komisyonu bu adımı, bloğun göç sistemine daha fazla düzen, sorumluluk ve dayanışma getirmeyi amaçlayan tarihi bir dönüm noktası olarak tanımladı.
Lefkoşa'da düzenlenen gayriresmi bakanlar konferansının ardından konuşan Göçten Sorumlu Bakan Yardımcısı Nikolas İoannidis, paktın yıllar süren müzakerelerden pratik uygulamaya geçişi işaret ettiğini söyledi.
"Bugün Avrupa anlaşmadan eyleme geçiyor" dedi.
"Pakt, göç yönetiminde ortak sorumluluk, pratik dayanışma ve ortak kararlılık konusunda yeni bir sayfa açıyor."
Konferans, AB göç bakanlarını, Avrupa Komisyonu yetkililerini, ajansları ve uluslararası kuruluşları bir araya getirerek üye devletlerin uygulamaya hazır olup olmadığını değerlendirdi.
İçişleri ve Göçten Sorumlu Avrupa Komiseri Magnus Brunner, paktı ilk gerçek kapsamlı Avrupa göç çerçevesi olarak tanımladı.
"On yıl önce birlik olarak çok fazla sorumluluk üstlendik, ancak hiçbir kuralımız yoktu, bir sistemimiz yoktu" dedi.
"Artık kurallarımız var."
AB Göç ve İltica Paktı gayriresmi bakanlar konferansıBrunner, Avrupa üzerindeki göç baskılarının önemli ölçüde azaldığını savundu.
Son iki yılda düzensiz varışlarda yüzde 55, Batı Balkanlar rotasında yüzde 90 ve 2026'nın ilk dört ayında Türkiye'den Yunan adalarına giden rotada yüzde 67 oranında düşüş olduğunu belirtti.
Bu düşüşü göç reformları, dış ortaklıklar ve bazı bölgelerde artan istikrarın birleşimine bağladı.
İoannidis, AB Konseyi Başkanlığı döneminde AB'nin yeni geri dönüş yönetmeliğine ilişkin yakın zamanda varılan siyasi anlaşmayı, Kıbrıs'ın elde ettiği en büyük başarılardan biri olarak vurguladı.
"Etkin geri dönüşler, işleyen bir göç ve iltica sisteminin vazgeçilmez bir parçasıdır" dedi.
"Politikalarımızın yasallık, sorumluluk ve temel insan haklarına saygı temelinde kalmasını sağlarken ortak kurallarımızın güvenilirliğini de güçlendiriyorlar."
Brunner, geri dönüş yönetmeliğini, bloğun daha geniş göç reform paketinin temel direği olarak tanımladı.
Uygulamanın, üye devletlerin ulusal sistemlerini yeni kurallarla uyumlu hale getirmelerini sağlamaya ve dayanışma ile sorumluluk arasındaki dengenin pratikte etkin bir şekilde işlemesine odaklanacağını söyledi.
Cyprus Mail'in Kıbrıs'ın Suriyelilere yönelik gönüllü geri dönüş programıyla ilgili bir sorusunu yanıtlayan İoannidis, Suriyelilerin koruma statülerini kaybetme korkusuyla geri döndükleri yönündeki iddiaları reddetti.
İoannidis, "Aralık 2024'ten bu yana Kıbrıs'tan yaklaşık 5.000 Suriyeli gönüllü olarak Suriye'ye döndü" dedi.
Kıbrıs'ın, AB fonlarıyla desteklenen, ayrılışları kolaylaştırmak için mali teşvikler sunan organize bir gönüllü geri dönüş programı başlattığını açıkladı.
Bu program, Kıbrıs'ın Suriyeli vatandaşların koruma başvurularına ilişkin değerlendirmesindeki değişimin ortasında geliyor. İoannidis'e göre, Suriyeliler tarafından yapılan 1.500'den fazla iltica başvurusu reddedildi ve mahkemeler bu kararları onadı.