Avrupa Birliği liderleri, Kıbrıs dönem başkanlığı kapsamında Perşembe akşamı Ayia Napa marinasında ilk gayri resmi Avrupa Konseyi zirvesini açtı. Görüşmeler savunma, enerji ve AB'nin jeopolitik baskılara verdiği yanıt üzerine yoğunlaştı.
Cumhurbaşkanı Nikos Christodoulides, 24 üye devletin devlet ve hükümet başkanlarını, özel davetli olarak Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelenski'yi, Avrupa Konseyi Başkanı António Costa'yı ve Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'i karşıladı. Macaristan'ın giden Başbakanı Viktor Orbán ile Avusturya Şansölyesi Christian Stocker zirveye katılmadı.
Christodoulides, varışında gazetecilere yaptığı açıklamada iki günlük gündemin Kıbrıs dönem başkanlığının önceliklerini doğruladığını söyledi. Bu öncelikleri komşu devletlerle ilişkilerin güçlendirilmesi, AB enerji özerkliğinin sağlanması ve AB Antlaşması'nın 42.7. Maddesi'ne (karşılıklı savunma maddesi) operasyonel içerik kazandırılması olarak sıraladı.
Christodoulides, Cuma günü bölgesel liderlerle bir zirvenin gerçekleştirileceğini belirtti. Bu zirvede Akdeniz Paketi'nin açıklanmasının ardından stratejik ilişkilerin ilerletileceğini ve görüş alışverişinin ötesine geçilerek somut adımlar üzerinde uzlaşılacağını ifade etti.
Savunma konusunda Christodoulides, Kıbrıs'ın 42.7. Madde'nin bir üye devlet tarafından harekete geçirilmesi durumunda ne yapılması gerektiğine dair somut bir plan sunacağını açıkladı. Bu plan hangi devletlerin acil yardım sunabileceğini, ne tür yardıma ihtiyaç duyulacağını ve yanıtların ilgili ülkenin coğrafyası ile tehdit profiline göre nasıl şekillenmesi gerektiğini kapsıyor.
Christodoulides, bu maddenin ilk kez 2016 yılında Paris terör saldırılarının ardından Fransa tarafından harekete geçirildiğini hatırlattı ve amaçlarının operasyonel bir yol haritası üzerinde anlaşmak olduğunu söyledi.
Enerji konusunda Christodoulides, Komisyon başkanının artan enerji maliyetlerine yönelik acil tedbirleri sunacağını, liderlerin aynı zamanda Enerji Birliği hedefini de değerlendireceğini belirtti. Her iki yolun da tam AB enerji özerkliğine ulaşmak için vazgeçilmez olduğunu vurguladı.
Ukrayna konusunda sorulan bir soruya Christodoulides, Kıbrıs dönem başkanlığının tüm hazırlık çalışmalarını tamamladığını ve siyasi koşulların uygun olması halinde müzakere fasıllarını açmaya hazır olduklarını söyledi. İran konusunda ise AB'nin aktif katılımının herhangi bir gerilim azaltma çabası için vazgeçilmez olduğunu ifade etti.
Zelenski, marinada gazetecilere yaptığı açıklamada kritik silah sistemlerinin Avrupa'da üretilmesi çağrısında bulundu ve Ukrayna'nın genel savunma ihtiyaçlarına değindi. Macaristan'ın yeni cumhurbaşkanıyla yakında temas kurmayı beklediğini söyledi.
Kıbrıs hakkında konuşan Zelenski, Lefkoşa'nın dönem başkanlığının başından itibaren ekonomik destek ve Rusya'ya yönelik yaptırımlar konusunda Kiev'in yanında durduğunu belirtti. İki ülkenin daha güçlü bağlar kuracağını öngördü.
Zirvede Girne II gemisinin varlığı dikkat çekti. Hükümet Sözcüsü Konstantinos Letymbiotis, X platformundaki paylaşımında geminin güçlü Avrupa ve ulusal sembolizm taşıdığını söyledi.
Letymbiotis, geminin Kıbrıs'ın hafızası ve kimliğinin bölünmemiş kaldığı mesajını verdiğini belirtti. Adanın Avrupa geleceğinin işgalin sona ermesi ve AB ilkeleri ile değerleri çerçevesinde birliğin yeniden sağlanmasıyla ayrılmaz biçimde bağlı olduğunu vurguladı. Orijinal batık, işgal altındaki Girne'de bulunuyor.
Ayia Napa marinasındaki basın merkezinde 350'den fazla gazeteci hazır bulundu. İkinci gün Philoxenia Konferans Merkezi 420'ye kadar muhabire ev sahipliği yapacak.
Polis, zirve süresince Lefkoşa, Larnaka ve Gazimağusa ilçelerinde güvenlik önlemlerini artırdığını ve trafik kısıtlamaları uyguladığını duyurdu. Şehir içi yollarda ve Lefkoşa-Larnaka ile Larnaka-Ayia Napa otoyollarında aralıklı yol kapanışları gerçekleştirildi. İki gün boyunca Kıbrıs genelinde drone kullanımı yasaklandı. Ayia Napa marinası için 23 Nisan saat 16:00 ile 23:00 arasında NAVTEX bildirimi yayımlandı.
