AB Dış İlişkiler Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Perşembe günü Limasol'da düzenlenen 27 AB üyesi devletin dışişleri bakanlarının gayri resmi zirvesinin sonunda, kendisinin ve birliğin Rusya'nın hem Gürcistan hem de Moldova'daki askeri varlığına karşı olduğunu açıkladı.
Kallas, "Gürcistan ve Moldova gibi ülkelerdeki Rus askerlerinin varlığına baktığımızda daha geniş güvenlik kaygıları söz konusu. Bu kuvvetlerin artık orada konuşlanmaması açıkça Avrupa'nın çıkarınadır" dedi. Kallas ayrıca Ukrayna'daki savaşın nasıl sona erdirilmesi gerektiğine ilişkin AB'nin tutumunu da ortaya koydu.
Kallas bu konuda, Şubat ayında 27 dışişleri bakanına bir "tartışma belgesi" sunduğunu ve bu belgedeki ilk maddenin "koşulsuz ateşkesin herhangi bir barış müzakeresi için ön koşul olduğu" olduğunu belirtti. Bu tutum, Perşembe günü Limasol'da bakanlar tarafından da bir kez daha vurgulandı.
Kallas, "Rusya, sabotaj operasyonlarını, siber saldırıları, seçim müdahalelerini ve Avrupa genelindeki hava sahası ihlallerini durdurmalıdır" dedi. Ardından, Rusya'nın hem 2014'te hem de 2022'deki tam ölçekli işgalden bu yana süren savaş sırasında ilhak ettiği topraklarla ilgili olarak "işgal edilen Ukrayna topraklarının hukuki olarak tanınması söz konusu olamaz" diye vurguladı.
Kallas, "Rusya uluslararası soruşturmalarla işbirliği yapmalı ve neden olduğu yıkımın bedelini ödemelidir" diye ekledi.
"Herhangi bir barış anlaşması, Ukrayna'nın egemenliğini, bağımsızlığını ve kendi ittifaklarını seçme hakkını tam olarak kabul etmelidir" dedi.
Daha yakın geleceğe dikkat çeken Kallas, Limasol'daki bakanların "Rusya üzerindeki küresel baskının nasıl artırılacağını" yaptırımlar açısından görüştüklerini söyledi. Kallas, "Çok sayıda ülke, Avrupa piyasalarına ve yatırımlarına ayrıcalıklı erişimden yararlanırken aynı zamanda Moskova ile iş yapmaya devam ediyor" dedi.
Kallas, "Avrupa; ticaret, yatırım, pazara erişim ve ortaklıklar söz konusu olduğunda kaldıracını daha etkili kullanmalıdır. Bu nedenle Rusya'ya yönelik yeni yaptırımlar hazırlıyoruz. Böylece Moskova'nın müzakere ediyormuş gibi yapmaktan vazgeçip gerçekten masaya oturmasını sağlamak istiyoruz" dedi.
Kombos ise Ukrayna konusuna daha az değindi ve Avrupa'nın savaşa verdiği yanıtta artık "somut eylemler" göstermesi gerektiğini söyledi.
Kombos ayrıca Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha'nın Çarşamba akşamı bakanlar ve Kallas ile birlikte yapılan yemeğe katılmak üzere Kıbrıs'a geldiğine de değindi. Kombos, bakanların "Ukrayna'daki sahadaki son durumu dinleme fırsatı bulduğunu" belirtti.
Daha sonra Kallas'a, Rus askerlerinin hem Gürcistan hem de Moldova'dan çekilmesine ilişkin tutumunun Perşembe günkü diğer katılımcılar tarafından da paylaşılıp paylaşılmadığı soruldu. Kallas, "Kimse buna karşı çıkmadı" yanıtını verdi.
Kallas ayrıca, Ukrayna'daki savaşı sona erdirmek için müzakereler başladığında "Avrupa, Rusya ile Ukrayna arasında asla tarafsız bir arabulucu olmayacak" diyerek "biz Ukrayna'nın yanındayız ve kendi temel güvenlik çıkarlarımızı savunuyoruz" dedi.
Rus askerleri, hem Gürcistan hem de Moldova'nın Sovyetler Birliği'nden bağımsızlığını kazanmasından önce bu ülkelerde sürekli olarak konuşlu bulunuyor.
Günümüzde her iki ülkedeki Rus askerleri, tanınmayan üç devletin varlığını sürdürmesini sağlıyor: Gürcistan'da halk arasında Güney Osetya olarak bilinen "Abhazya Cumhuriyeti" ile "Alanya Devleti" ve Moldova'da halk arasında Transdinyester olarak bilinen "Pridnestrov Moldova Cumhuriyeti".
