New Mexico'da bir eyalet mahkemesi, sosyal medya devi Meta'yı çocukların ruh sağlığına zarar vermekten sorumlu bularak 567 milyon dolar tazminat ödemesine ve platformlarını genç kullanıcılar için yeniden düzenlemesine karar verdi.
Santa Fe'deki Yargıç Bryan Biedscheid, Demokrat Başsavcı Raúl Torrez'in açtığı davada Meta'nın New Mexico'da kamuya zarar verdiğine hükmetti. Torrez, şirketi genç kullanıcıları bağımlı hale getirecek ürünler tasarlamak ve platformlarında çocukları cinsel istismardan korumamakla suçlamıştı.
Bu karar, bir New Mexico jürisinin davasının önceki aşamasında Meta'yı Facebook ve Instagram'ın genç kullanıcılar için güvenli olduğu yönünde yanıltıcı beyanlarda bulunarak tüketici koruma yasasını ihlal ettiği gerekçesiyle 375 milyon dolar tazminata mahkum etmesinden beş ay sonra geldi.
Dava, sosyal medya şirketlerini genç kullanıcılara zarar vermekle suçlayan artan dava dalgasıyla yakından takip ediliyordu. Birçok dava çocuklar ve aileler tarafından bireysel zararlar iddiasıyla açılırken, eyaletler, belediyeler ve okul bölgeleri de sektörde geniş çaplı değişiklikler talep eden davalar açtı.
40'tan fazla eyalet ve 1.300'den fazla okul bölgesi, sosyal medya şirketlerine karşı kamuya zarar verme davası açarak tazminat ve ürün ile uygulamalarda değişiklik yapılmasını talep eden mahkeme kararları istedi.
Biedscheid, Perşembe günü Meta'ya beş yıl süreyle geçerli olacak bir kararname kapsamında gençlerin Facebook ve Instagram kullanımına aylık sınırlamalar, bildirim kısıtlamaları, yetişkinlerin reşit olmayanlarla iletişimine yönelik daha sıkı kontroller, yapay zeka sohbet robotları için güvenlik önlemleri ve çocuk cinsel istismarı raporlarının daha kapsamlı incelenmesi dahil gençlik güvenliği önlemleri uygulamasını emretti.
Meta, karara itiraz edeceğini ve platformlarından zararlı içerikleri tespit etmek ve kaldırmak için çalıştığını söyledi. Meta bir açıklamada, "Gençleri çevrimiçi koruma konusundaki sicilimize güveniyoruz ve gerçekleri yanlış yansıtan iddialara karşı kendimizi savunmaya devam edeceğiz" dedi.
New Mexico Başsavcısı Torrez ise yaptığı açıklamada Meta'nın çocuk güvenliği yerine karı tercih ettiğini ve bu kararın bir sosyal medya devini çocukları koruyacak değişiklikler yapmaya zorlayan ilk karar olduğunu söyledi. Torrez, "Bu sadece bir şirkete karşı verilmiş bir karar değil. Bu bir yol haritası. Artık aynı krizle karşı karşıya olan diğer eyaletler ve diğer ülkelerin izleyebileceği bir yol haritası var" dedi.
Reuters geçen yıl, Meta'nın yapay zeka sohbet robotlarının "bir çocukla romantik veya duygusal konuşmalar yapabileceğini" gösteren şirket belgelerini haberleştirmişti. Bu haber, Meta'nın dolandırıcılık ve yasaklı ürünler satan reklamlardan kar elde ettiğini ortaya koyan bir dizi araştırmanın parçasıydı.
Perşembe günkü kararında Biedscheid, Meta'ya New Mexico'daki çocukların "Meta'nın yapay zeka sohbet robotlarıyla romantik veya cinsel içerikli etkileşimlere girmesini" engellemesini ve New Mexico'daki yetişkinlerin bir çocukla cinsel içerikli bir etkileşimi simüle etmek veya tartışmak için sohbet robotlarını kullanmasını önlemesini emretti.
Kamuya Zarar Verme
Biedscheid, jürinin yer almadığı davanın ikinci duruşmasında üç hafta boyunca ifadeleri dinledi. Dava, yalnızca Meta'nın platformlarının New Mexico yasalarına göre "kamuya zarar" oluşturup oluşturmadığına odaklandı.
Kamuya zarar verme iddiaları geleneksel olarak yolları kapatmak veya su yollarını kirletmek gibi halk sağlığını veya güvenliğini tehlikeye atan eylemleri hedef alırken, eyalet hükümetleri bu iddiaları tütün, opioid, iklim değişikliği, elektronik sigara ve son olarak yapay zeka ile ilgili davalarda da kullandı.
Biedscheid kararında, "Tıpkı bir fabrikanın ürettiği zararlı kirliliğin makul ölçüde temiz hava hakkına zarar vermesi gibi, Meta'nın platformlarının çocuklar üzerindeki zararlı etkileri de platformlarıyla sınırlı kalmıyor, aksine tüm internete ve belki de en endişe verici olanı gerçek dünyaya yayılarak etkilenen çocuklar, aileleri, okulları, hastaneler ve kolluk kuvvetleri üzerinde ortak bir toplumsal yük ve zarar oluşturuyor" ifadelerine yer verdi.
Meta, duruşmada hava veya suya erişim gibi bir "kamu hakkına" müdahale etmediği için kamuya zarar vermiş olamayacağını savundu. Meta ayrıca sosyal medya platformlarının eyaletteki gençlerin kullandığı tek platform olmadığını ve davanın diğer uygulamaların etkisini görmezden geldiğini öne sürdü.
Şirket ayrıca New Mexico'nun talep ettiği değişiklikleri eleştirerek, birçok değişikliğin "teknolojik olarak pratik olmadığını veya tamamen imkansız olduğunu" ve şirketi eyaletten tamamen çıkmaya zorlayabileceğini söyledi.
Meta ayrıca New Mexico'nun iddialarının, çevrimiçi platformları genellikle kullanıcı tarafından oluşturulan içeriklerden doğan sorumluluktan koruyan federal bir yasa olan İletişim Ahlakı Yasası'nın 230. Bölümü kapsamında engellendiğini savundu. Biedscheid bu savunmayı reddederek, eyaletin Meta'yı üçüncü taraf içeriğin yayıncısı olarak sorumlu tutmaya çalışmak yerine platform özelliklerine itiraz ettiğine hükmetti.
Ancak Biedscheid, New Mexico'nun talep ettiği bazı çözümleri uygulamayı reddetti. Yargıç, Meta'nın algoritmalarında ve sonsuz kaydırma ve otomatik oynatma gibi özelliklerinde yapılacak değişikliklerin, şirketin ABD Anayasası'nın Birinci Değişikliği kapsamındaki haklarını ihlal edebileceğini, rekabetçi konumuna zarar verebileceğini ve 230. Bölüm'e aykırı olabileceğini belirtti.
Bu karar, Meta'nın önümüzdeki hafta Kaliforniya'nın Oakland kentindeki federal mahkemede, 29 eyaletin şirketi Facebook ve Instagram'ı çocukları bağımlı hale getirecek şekilde tasarlamak ve kullanıcıları güvenlikleri konusunda yanıltmakla suçladığı bir davada yargılanmaya hazırlandığı bir dönemde geldi. Bu dava şirketi büyük tazminatlarla karşı karşıya bırakabilir.
Şirket ayrıca Tennessee tarafından açılan ve Temmuz ayında duruşması başlayan bir davayı da savunuyor.
Meta, yatırımcılarına ABD ve Avrupa Birliği'nde gençlerin sosyal medya kullanımıyla ilgili yasal ve düzenleyici tepkilerin "işimizi ve finansal sonuçlarımızı önemli ölçüde etkileyebileceğini" söyledi.
