Lefkoşa'da düzenlenen AB Uzay Günleri 2026 konferansında konuşmacılar, Avrupa'nın uzay alanındaki geleceğinin yalnızca uydu ve altyapıya değil, sektörün hızlı dönüşümünü sürdürecek iş gücünü oluşturup oluşturamayacağına da bağlı olduğunu söyledi.
Uzmanlar, Avrupa uzay sektörünün artık yalnızca mühendis ve astronot aramadığını, yapay zekâ, iş dünyası, hukuk, siber güvenlik ve veri analizi alanlarında uzmanlık sahibi profesyonellere giderek daha fazla ihtiyaç duyduğunu belirtti. Geleneksel akademik eğitim ile sektörün değişen ihtiyaçları arasındaki açığın büyüdüğüne de dikkat çekildi.
DG DEFIS kıdemli uzmanı Lysandros Stathopoulos, Avrupa uzay ekosistemindeki değişim hızının yetenek geliştirmeyi bloğun rekabet gücü açısından stratejik bir öncelik haline getirdiğini söyledi.
STEMFreak Eğitim İnovasyon Merkezi kurucusu Andri Vryoni, geleneksel eğitim sistemlerinin bilimi gerçek inovasyonla buluşturmada çoğu zaman başarısız olduğunu ve gençlerin cesaretini yükseköğretime ulaşmadan kırdığını belirtti. Vryoni, "Geleneksel eğitim inovasyonu, motivasyonu, ilgiyi ve çocukların merakını öldürüyor" dedi.
Vryoni, "Uzayla kimin ilgilendiğini keşfetmek için üniversiteye kadar bekleyemeyiz" diye ekledi. Özellikle kız öğrencilerin, nörogelişimsel farklılıkları olan gençlerin ve dezavantajlı sosyal gruplardan gelenlerin STEM eğitiminden çok erken aşamada uzaklaştırıldığı uyarısında bulundu.
Sektör tarafından ise EY'nin AB kurumları için uzay, savunma ve dijital teknolojiler başkanı Monica Pesce, sektöre yönelik kamuoyu algısının hâlâ güncelliğini yitirmiş olduğunu söyledi. Pesce, uzay teknolojilerinin tarım, otomotiv, çevre izleme ve kültürel miras alanlarında giderek daha fazla kullanılmasına rağmen "İnsanlar hâlâ uzay denilince roket ve astronot düşünüyor" dedi.
Konferanstaki ayrı bir panel ise Avrupa'nın uzay alanındaki hedeflerini desteklemek için gereken altyapıyı ele aldı.
AB Uzay Programı Ajansı'ndan Christina Giannopapa, "Uzay artık yalnızca keşif ve bilim nedeniyle önemli değil. Aynı zamanda toplumumuz, ekonomimiz, güvenliğimiz ve savunmamız için kritik bir altyapı" dedi. Giannopapa, Dünya gözlemi, uydu navigasyonu, güvenli bağlantı ve uzaya erişim kapasitelerinin giderek karmaşıklaşan jeopolitik ortamda Avrupa'nın stratejik özerkliği ve egemen kararlar alabilmesi için vazgeçilmez hale geldiğini belirtti.
Portugal Space bilim ve eğitim sorumlusu Duarte Cota, uzay altyapısında sürdürülebilirliğin özellikle mevcut jeopolitik gerçekler göz önüne alındığında salt finansal terimlerle değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi. Cota, Portekiz'in Azor Adaları'nda bir uzay üssü kurma çalışmalarını daha geniş bir Avrupa uzaya erişim merkezleri ağının parçası olarak işaret etti ve gelecekteki altyapının esnek, çok amaçlı ve savunma sektörüyle daha yakın bağlantılara sahip olması gerektiğini vurguladı.
Kıbrıs'tan Cyta uydu haberleşme hizmetleri direktörü Sotiris Alexandrou, özellikle küçük ülkeler için işbirliğinin vazgeçilmez olduğunu söyledi. Alexandrou, "Uzay pahalı bir faaliyet. Özellikle küçük ülkeler için çözüm işbirliğidir" dedi ve AB desteğinin üye devletlerin ileride ticari hizmetlere dönüşebilecek kapasiteler geliştirmesine olanak tanıdığını ekledi.
Spaceopal Baş Teknik Sorumlusu Emiliano Agosta, Avrupa'nın egemenliğinin yalnızca uydu sahibi olmaya değil, aynı zamanda bunların arkasındaki yazılım, algoritmalar ve yapay zekâyı kontrol etmeye bağlı olduğunu söyledi. Agosta, "Sürekli ve güvenilir şekilde çalışan sistemler olmadan stratejik egemenlik olmaz" dedi.
Eratosthenes Mükemmeliyet Merkezi Direktörü Diophantos Hadjimitsis, altyapı yatırımlarının Avrupa'nın Avrupa dışı veri kaynaklarına bağımlılığını azaltırken pratik hizmetlere, uygulamalara ve ekonomik değere dönüşmesi gerektiğini söyledi.
Konuşmacılar, Avrupa'nın uzay alanındaki rekabet gücünün teknolojik yatırım kadar eğitim ve becerilere de bağlı olacağı sonucuna vardı.
