Avrupa Parlamentosu milletvekilleri Salı günü işle ilgili risklerin önlenmesi, ortadan kaldırılması ya da azaltılmasına yönelik bir dizi tavsiyeyi onayladı. Tavsiyeler stres, tükenmişlik ile fiziksel ve ruhsal bozukluklara yol açabilen riskleri kapsıyor. Komisyonun teklif sunmasından önce etki değerlendirmesi yapılması isteniyor; bu değerlendirme mevcut mevzuatın da incelenmesini içerecek.
Uluslararası Çalışma Örgütü'ne göre psikososyal risklerle bağlantılı hastalıklar nedeniyle her yıl 840.000'den fazla kişi hayatını kaybediyor. Avrupa milletvekilleri işverenler için çalışanların ruhsal ve fiziksel sağlığının korunması ve güvenli, onurlu çalışma koşullarının sağlanması amacıyla bağlayıcı yükümlülükler talep ediyor. Komisyon'dan ve üye ülkelerden işle ilgili psikososyal risklerin açıkça meslek hastalığına yol açtığının tanınması isteniyor.
Yasama girişimi raporu 413 oyla kabul edildi, 210 oy karşı çıktı, 29 milletvekili çekimser kaldı.
Şiddet ve tacize karşı politikalar
Avrupa milletvekilleri işverenleri psikososyal riskleri önlemeye ve çalışanların onurunu ya da fiziksel ve ruhsal sağlığını zedelediğinde şiddeti, tacizi, yıldırmayı ve önyargılı davranışı tanımlayan ve yasaklayan politikalar benimsemeye çağırıyor. Üçüncü kişilerden kaynaklanan şiddet için erken tespit mekanizmaları ve risk değerlendirmesine dayalı önleme protokolleri ile bu risklere maruz kalan çalışanlara erken destek sağlanması talep ediliyor.
Risk değerlendirmesi ve eylem planları
Tavsiyelere göre işverenler aşırı iş yükü ve yüksek iş yoğunluğu da dahil olmak üzere psikososyal riskleri düzenli olarak değerlendirmeli ve ardından somut tedbirler içeren eylem planlarını onaylamalı.
İşin yapısında ya da örgütlenmesinde önemli değişiklikler, teleçalışma düzenlemeleri ve karar alma ya da izlemede otomatik sistemlerin getirilmesi gibi uygulamalar, çalışanlar ve temsilcileriyle iş birliği içinde psikososyal risk değerlendirmesinin ardından yapılmalı.
Avrupa milletvekilleri algoritmik yönetim sistemlerinin çalışanlara aşırı yük ya da izleme dayatmaması gerektiğini vurguluyor ve her zaman insan denetiminin bulunması gerektiğini belirtiyor. Çalışanların işten kopma hakkına sahip olduğu da yineleniyor.
İşe dönüş desteği
Psikososyal risklerle bağlantılı olarak işten uzak kalanların destekli ve sürdürülebilir bir şekilde işe dönme hakkı olmalı. Bu amaçla işverenlerin çalışma süresi, örgütlenme, görevler ya da iş yükü konusunda düzenlemeler öngören bireysel dönüş planları hazırlaması öneriliyor.
Rapor sunucusunun açıklaması
Raportör Estelle Ceulemans (Sosyalistler, Belçika) şunları söyledi: “Avrupa Parlamentosu Komisyonu'nu işyerinde ruh sağlığı ve psikososyal riskler konusunda harekete geçmeye çağırıyor. ‘Tükenmişlik toplumundan’ uzaklaşmalı ve herkesin gelişebileceği sağlıklı iş ortamları yaratmaya katkıda bulunmalıyız; özellikle işyerinde dijital teknolojilerin ve yapay zekânın kullanımı artmaya devam ederken. Bu konu çalışanların refahıyla ilgili olduğu kadar kamu maliyesiyle de ilgili; çünkü toplum için maliyet günümüzde gerçekten fırlıyor.”
Avrupa Komisyonu'nun Parlamento'nun talebine üç ay içinde yanıt vermesi gerekiyor; almayı planladığı tedbirleri bildirecek ya da mevzuat teklifi sunmama kararını gerekçelendirecek.
