Avrupa elektrik iletim sistemi operatörleri ağı (Entso-E), Kıbrıs ile Türkiye'yi birbirine bağlayacak bir denizaltı kablo projesinin kıta genelindeki on yıllık kalkınma planına dahil edilmesi önerilerini reddetti.
Entso-E, tamamlanması halinde Kıbrıs, Yunanistan ve Türkiye'nin elektrik şebekelerini birbirine bağlayacak olan Great Sea Interconnector projesinin, planlarında "Kıbrıs Cumhuriyeti'ni bağlayan tek enterkonektör projesi" olduğunu belirtti.
Kuruluş, "Bu proje Avrupa Birliği yasal gerekliliklerine uygundur" dedi ve ekledi: "Kıbrıs iletim sistemi operatörünün (TSO) onayı olmadan önerilen veya geliştirilen hiçbir projeyi kalkınma planına dahil etmeyi değerlendirmeyeceğiz."
Entso-E ayrıca Kıbrıs'ın TSO'sunun "AB hukuku kapsamında Kıbrıs Cumhuriyeti'nin tüm toprakları için sertifikalandırılmış tek iletim sistemi operatörü" olduğunu vurguladı.
Bu açıklama, Kıbrıslı Türk 'enerji bakanı' Olgun Amcaoğlu'nun geçen yaz Kıbrıs ile Türkiye'yi bağlayacak 95 kilometrelik çift yönlü bir enterkonektör kablo için fizibilite çalışmasının tamamlandığını ve Entso-E'ye başvuruların yapıldığını duyurmasının ardından geldi.
Amcaoğlu, Kıbrıs TV'ye yaptığı açıklamada şunları söyledi: "Türkiye Cumhuriyeti de dahil olmak üzere Entso-E sistemine entegre edilecek, 95 kilometrelik, çift yönlü 400 megavat — dolayısıyla toplam 800 megavat — kapasiteli bir proje inşa etmeyi öneriyoruz. Bu, halihazırda birbirine bağlı olan Kıbrıs'ın kuzeyini ve güneyini otomatik olarak birleştirecektir."
Amcaoğlu, böyle bir kablonun maliyetinin yalnızca 450 milyon ABD doları (382 milyon avro) olacağını belirtti. Bu rakam, Great Sea Interconnector'ın öngörülen maliyetinin dörtte birinden az. Amcaoğlu, işletme maliyetlerinin de çok daha düşük olacağını ekledi.
"Bu projenin yıllık işletme maliyeti sadece dört ya da beş milyon dolar, ancak diğer projenin yıllık işletme maliyeti 50 ila 60 milyon dolar arasında" dedi.
Daha yakın bir tarihte Kıbrıslı Türk elektrik işçileri sendikası El-Sen Başkanı Ahmet Tuğcu, Türkiye ile Kıbrıs'ı bağlayacak bir kablonun Kıbrıs'ı Avrupa elektrik sistemine bağlamanın ekonomik olarak en uygun yolu olacağını söyledi. Ancak Tuğcu, Türkiye Enerji Bakanlığı'nın hazırladığı bir raporda projenin "siyasi olarak imkansız" ilan edildiğini gördüğünü açıkladı.
Tuğcu, raporun 2024 yılında hazırlandığını ancak "kamuoyundan gizlendiğini" söyledi.
Tuğcu, Entso-E ile yapılan görüşmelerin şu sonuca ulaştığını aktardı: Projenin tamamlanıp Avrupa şebekesine entegre edilebilmesi için Türkiye'nin iletim sistemi operatörü Teiaş'ın, Kıbrıs Cumhuriyeti'nin TSO'su ile resmi bir anlaşma yapması gerekiyor.
"Teiaş tek taraflı başvuruda bulunursa, Entso-E üyesi olan Kıbrıs Cumhuriyeti TSO'su ile anlaşma olmadan dikkate alınmayacağı açıkça belirtildi. Bu nedenle sonrasında yapılan açıklamalar kamuoyunu yanıltmaktan ibarettir" dedi.
