Avustralya'nın en çok madalya almış askeri salı günü tutuklandı ve Afganistan'daki görev sırasında silahsız sivilleri öldürmeye ilişkin beş ayrı savaş suçu ile itham edildi.
Polis, 47 yaşındaki eski bir Avustralya Savunma Kuvvetleri mensubunun Sydney Havalimanı'nda gözaltına alındığını açıkladı. Mahkeme kayıtlarına göre tutuklanan kişi Ben Roberts-Smith.
Avustralya Federal Polisi, Roberts-Smith'in 2009-2012 yılları arasında Afganistan'da beş kişinin öldürülmesiyle bağlantılı olarak beş savaş suçuyla itham edildiğini duyurdu. Her suç için azami ceza ömür boyu hapis.
AFP Komiseri Krissy Barrett basın toplantısında şunları söyledi: "Mağdurların, Afganistan'da öldürüldükleri iddia edilen sırada çatışmalara katılmadığı ileri sürülecektir. Mağdurların gözaltında tutulduğu, silahsız olduğu ve öldürüldüklerinde Avustralya Savunma Kuvvetleri mensuplarının kontrolü altında bulunduğu iddia edilecektir."
Polis ayrıca mağdurların sanık tarafından vurulduğunu ya da sanığın emriyle ve huzurunda astları tarafından vurulduğunu ileri sürecek.
AFP, Roberts-Smith'in kefaletle serbest bırakılma talebinin reddedildiğini ve çarşamba günü kefalet duruşmasına çıkacağını bildirdi.
Roberts-Smith, 2006-2012 yılları arasında Afganistan'daki altı görev süresindeki eylemleri nedeniyle Victoria Cross dahil birçok üst düzey askeri onur madalyası alarak ulusal kahraman ilan edilmişti.
Roberts-Smith, askerlik hizmeti sırasındaki usulsüzlük iddialarını sürekli olarak reddetmişti. Bu iddiaların bir kısmı ilk kez 2018'de Nine Entertainment gazetelerinin yayımladığı bir dizi makaleyle gündeme gelmişti.
Haberleştirilen suçlamalar arasında Roberts-Smith'in silahsız bir Afgan genci vurarak öldürdüğü ve kelepçeli bir adamı uçurumdan tekmeleyerek attıktan sonra vurulması emrini verdiği iddiaları yer alıyordu.
Avustralya Özel Hava Hizmet Alayı'nın (SAS) eski üyesi olan Roberts-Smith, bu haberlere karşı açtığı davayı kaybetti. Avustralya tarihinin en pahalı hakaret davası olan bu yargılamada Federal Mahkeme yargıcı 2023'te gazetelerin öne sürdüğü altı cinayet iddiasından dördünü kanıtladığına hükmetti. Yüksek Mahkeme ise Eylül 2025'te son temyiz başvurusunu reddetti.
2020 yılında yayımlanan bir rapor, SAS üyelerinin uzun süren Afganistan savaşında düzinelerce silahsız esiri öldürdüğüne dair güvenilir kanıtlar bulunduğunu ortaya koymuştu.
Federal polis ve Afganistan'daki Avustralya askeri personelinin savaş suçu iddialarını soruşturmak için kurulan Özel Soruşturmacı Ofisi (OSI), bu SAS askerine yönelik soruşturmayı 2021'de başlatmıştı.
OSI Soruşturma Direktörü Ross Barnett, yetkililerin Afganistan'a gidip iddia edilen suç mahallerini inceleyememesi nedeniyle sürecin karmaşık ve zaman alıcı olduğunu belirtti. Barnett, "Suç mahallerine erişimimiz yok; fotoğraflarımız, kroki planlarımız, ölçümlerimiz, mermi bulguları ve kan lekesi analizlerimiz yok" dedi.
OSI-AFP ortak birimi, Avustralya askeri personelinin Afganistan'daki savaş suçu iddialarına ilişkin 53 soruşturma yürütmüş olup bunların 10'u hâlâ devam ediyor. OSI, eski bir özel kuvvet askerinin daha gelecek şubat ayında savaş suçu cinayet davasıyla yargılanacağını açıkladı.
Barnett, "Deliller başka kişilerin de suçlanmasını gerektirirse, bunun gerçekleşeceğinden emin olabilirsiniz" diye ekledi.
Uluslararası Af Örgütü, Roberts-Smith'in tutuklanmasının "küresel adalet ve hesap verebilirlik çabaları için kritik bir adım" olduğunu belirtti. Örgütün Avustralya stratejik kampanyacısı Zaki Haidari, "Avustralya yetkilileri tüm güvenilir iddiaların tam olarak soruşturulmasını ve uygun olduğunda kovuşturulmasını sağlamalıdır" dedi.
Polis kamerası görüntüleri, görevlilerin Roberts-Smith'i Sydney Havalimanı'na iniş yaptıktan sonra uçaktan alarak pistte bekleyen polis aracına götürdüğünü gösterdi.
Yerel medya, Roberts-Smith'in kız arkadaşı ve iki ergen kızıyla birlikte Brisbane'den Sydney'e seyahat ettiğini bildirdi.
Roberts-Smith'in hakaret davasındaki avukatı yorum talebine yanıt vermedi.
