Perşembe günü Lefkoşa'da iki belediye, yeni merkezi cezaevlerinin Ayios Sozomenos'ta kurulması yönündeki hükümet kararının derhal geri alınmasını istedi. Belediyeler, alanın yeterli istişare yapılmadan seçildiğini savundu.
Dali ve Latsia-Yeri belediyelerinin ortak açıklamasında “modern altyapı” ihtiyacının kabul edildiği belirtildi. Açıklamada bu ölçekteki bir projenin ancak “kapsamlı ve bilimsel olarak belgelenmiş bir çalışma” sonrasında yer seçimi yapılmasının gerektiği vurgulandı.
Sınırları terk edilmiş köyle komşu olan belediyeler, Ayios Sozomenos'un zaten çok sayıda sanayi ve tarım faaliyetine ev sahipliği yaptığını belirtti. Bölgede hayvan atığı işleme tesisleri, taş ocakları, domuz çiftlikleri bulunuyor ve EAC'ye ait bir yüksek gerilim hattı alandan geçiyor.
Belediyeler ayrıca hükümete, söz konusu alanın sektörün yeniden yapılandırılmasına yönelik ulusal planda hayvancılık için ayrılmış arazi içinde kaldığını hatırlattı. Bu durumun uygunluk değerlendirmesinde “göz ardı edilemeyeceğini” söylediler.
Yaklaşık 60 bin nüfusu temsil eden iki belediye, “bölge için bu denli sonuçlar doğuracak” bir karardan yerel yönetimlerin dışlanamayacağını ifade etti.
Belediyeler, yerel yönetimler ve etkilenen topluluklar “gereği gibi istişare edilene” kadar alanda yeni bir adım atılmamasını istedi ve devletin alternatif yerleri incelemesini talep etti.
Bu çağrı, Adalet Bakanlığı'nın salı günü Mathiatis planından vazgeçip Ayios Sozomenos'u tercih ettiğini açıklamasının ardından geldi. Bakanlık bu değişikliğin “maliyet ve zaman kriterlerine” dayandığını belirtti.
Bakanlık, Mathiatis'in yollar, kanalizasyon, su ve elektrik şebekeleri dahil önemli yeni altyapı gerektireceğini, Ayios Sozomenos'un ise bu hizmetlere yakın erişimi bulunduğunu ve bunun hem maliyeti hem de inşaat süresini azalttığını açıkladı.
Adalet Bakanı Costas Fitiris, Mathiatis alanını mart ayında duyurmuş, başkent yakınlığı ve devlet arazisi olmasını gerekçe göstermişti.
İnşaatın gelecek yıl başlaması, 300 milyon euroluk ve 1.500 mahkumu barındıracak tesisin beş yıl içinde tamamlanması öngörülüyordu.
Bu öneri, bölgenin çevresel açıdan hassas ve kültürel açıdan önemli olduğunu savunan Mathiatis miras koruma grubunun tepkisini çekmişti.
Mathiatis topluluk lideri Theodoros Tsatsou, planı ilk etapta eleştirmiş, sakinlerin yeterince bilgilendirilmediğini söylemiş ve köy üzerindeki mevcut baskıları, iki askeri kampı ve Kıbrıslı Türk tapulu arazileri işaret etmişti.
Toplumsal çatışmaların ardından terk edilen Ayios Sozomenos köyü, Yeşil Hat yakınında yer alıyor. Köyde Bizans dönemine ait bir mağara şapeli, tamamlanmamış Saint Mamas Latin kilisesi ve eski Kıbrıslı Türk sakinlerinin geride bıraktığı kerpiç harabeler bulunuyor.