Portekizli araştırmacılar, beyinde doğal olarak bulunan bir proteinin epilepsi gelişimine nasıl katkı sağladığını açıklayan moleküler bir mekanizma keşfetti. Bu bulgu, hastalığın ilerleyişini yavaşlatmaya yönelik gelecekteki stratejilere rehberlik edebilir.
Çalışma, Coimbra Üniversitesi Sinir Bilimleri ve Hücre Biyolojisi Merkezi (CNC-UC) ile Biyoteknoloji ve Biyotıp İnovasyon Merkezi (CiBB) araştırmacıları tarafından yürütüldü. Bulgular Brain dergisinde yayımlandı.
Coimbra Üniversitesi Çarşamba günü yaptığı açıklamada, araştırmacıların beyin kaynaklı nörotrofik faktör (BDNF) olarak bilinen bir proteinin yüksek seviyelerinin epileptik aktiviteyi tetiklediğini tespit ettiğini duyurdu. BDNF, nöronlar arası iletişimi düzenleyen ve öğrenme ile hafızanın temelini oluşturan beyin plastisitesini destekleyen bir protein.
Ekip, epilepsi hayvan modeli kullanarak BDNF'nin sinapslardaki (nöronların iletişim kurduğu bölgeler) glutamat reseptörlerinin sayısını artırdığını gösterdi. Bu durum, sinir hücrelerini komşu nöronlardan gelen sinyallere karşı daha duyarlı hale getiriyor, aralarındaki iletişimi güçlendiriyor ve epileptik nöbetlerin karakteristik özelliği olan aşırı ve senkronize elektriksel aktiviteyi tetikliyor.
Baş araştırmacı Carlos B. Duarte, “Bu çalışma, BDNF'nin nöronlar arası iletişimi nasıl yoğunlaştırdığını daha iyi anlamamızı sağlıyor ve beyin aşırı aktivitesine katkıda bulunan bir mekanizmayı tanımlıyor. Bu aşırı aktivite de epileptik nöbetleri tetikliyor” dedi.
Çalışma ayrıca bu süreçten sorumlu hücresel sinyal yolunu da belirledi. Bu yol bloke edildiğinde, BDNF'nin neden olduğu değişiklikler artık gerçekleşmedi; bu da proteinin nöronal aşırı uyarılabilirlikteki rolünü doğruladı.
Dünya Sağlık Örgütü'ne göre epilepsi dünya çapında yaklaşık 50 milyon kişiyi etkiliyor. Araştırmacılar, yeni keşfedilen mekanizmanın, nöronlar arası anormal iletişimi içeren diğer nörolojik bozukluklarla da ilgili olabileceğini belirtti. Bu bozukluklar arasında öğrenme ve hafızayı etkileyen durumlar da yer alıyor.
