Birleşmiş Milletler, bu yıl olağanüstü yüksek yoğunlukta görülen El Niño fenomeniyle ilgili ciddi bir uyarı yayımladı. Fenomenin şimdiden gezegen genelinde hava koşullarını etkilediği belirtiliyor. Avrupa için ise veriler, aşırı hava olaylarının artacağına işaret ediyor. Bilim insanları, etkilerin sıcaklık, yağış ve fırtınalarda hissedileceğini söylüyor.
Dünya Meteoroloji Örgütü'ne (WMO) göre, El Niño koşulları tropikal Pasifik Okyanusu'nda gelişti ve fenomenin önümüzdeki aylarda hızla güçlenmesi bekleniyor. Bu durum, dünyanın birçok bölgesinde sıcak hava dalgaları, kuraklık, şiddetli yağışlar ve diğer aşırı hava olaylarının görülme olasılığını artırıyor.
WMO, ilk mevsimsel uyarı bülteninde, Temmuz-Eylül ayları arasında yüksek yoğunluklu bir El Niño epizoduna doğru hızlı bir ilerleme kaydedildiğini açıkladı. Bu epizodun, WMO'nun dört seviyeli ölçeğinde üçüncü seviyeye ulaşması bekleniyor.
El Niño ne kadar sürer?
Bu uyarı, WMO'nun 2 Haziran'da El Niño'nun başlamak üzere olduğunu duyurmasının ardından geldi. Birkaç gün sonra, 11 Haziran'da ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi (NOAA), fenomenin Mayıs ayında başladığını doğruladı.
WMO'ya göre, bu iklim olayı tipik olarak her iki ila yedi yılda bir kaydedilir ve dokuz ila on iki ay sürer.
WMO, El Niño'nun orta ve doğu ekvatoral Pasifik Okyanusu'nda yüzey sıcaklıklarını yükselttiğini, rüzgarları, basınç sistemlerini ve küresel ölçekte yağış düzenlerini değiştirdiğini ve bunu takip eden yılda küresel sıcaklıkları güçlü bir şekilde etkilediğini belirtti.
WMO Genel Sekreteri Celeste Saulo, yaptığı açıklamada El Niño'nun "zaten mevcut olduğunu ve hızla güçlenerek yüksek yoğunluğa ulaşmasının beklendiğini" söyledi.
Saulo, fenomenin "dünyanın birçok bölgesinde kuraklık ve şiddetli yağış olasılığını artıracağını" ve ayrıca karada ve denizde sıcak hava dalgası riskini yükselteceğini ekledi.
El Niño'nun en son 2023 ve 2024'te görüldüğü dönemde, kayıtlardaki en sıcak iki yıl kaydedildi. Döngüsel fenomen, gezegenin iklimini birkaç ay boyunca domino etkisiyle etkiliyor.
WMO'ya göre, dünyanın önde gelen uluslararası merkezlerinden gelen tahminler, orta ve doğu ekvatoral Pasifik'te okyanus sıcaklıklarında önemli bir artışın devam edeceğine işaret ediyor. Bu artışın, "kilit izleme bölgelerinde" 2 santigrat dereceyi aşması bekleniyor. Örgüt, tahmin modellerinde güçlü bir uyum olduğunu ve bunun yüksek bir kesinlik derecesine işaret ettiğini belirtti.
El Niño'nun Eylül-Kasım ayları arasında güçlenmeye devam etmesi ve etkilerinin dünyanın birçok bölgesine yayılması bekleniyor. Ekvatoral Atlantik sıcaklıklarının da mevsim normallerinin üzerinde kalması öngörülüyor.
Bölgesel tahminler
WMO, Temmuz-Eylül ayları arasında kutuplar hariç tüm yerleşim bölgelerinde sıcaklıkların normalin üzerinde olma ihtimalini "ezici bir çoğunlukla" yüksek görüyor.
Ayrıca, orta ve doğu ekvatoral Pasifik'te normalin üzerinde yağış, tropikal Hint Okyanusu'nun bazı bölgelerinde, Hint altkıtasında ve Avustralya'nın büyük bölümünde ise normalin altında yağış öngörülüyor.
Ekvatoral Afrika'da tahminler, keskin bir doğu-batı kontrastına işaret ediyor: Gine Körfezi'nin kuzeyinde normalin üzerinde yağış beklenirken, Afrika Boynuzu'nda normalin altında yağış öngörülüyor.
Karayipler, kuzeybatı Güney Amerika ve Orta Amerika'nın bazı bölgelerinde de normalin altında yağış beklenirken, güneybatı Amerika Birleşik Devletleri'nde ortalamanın çok üzerinde yağışlı koşullar görüleceği tahmin ediliyor.
Avrupa'da tahminler güçlü bir kuzey-güney kontrastına işaret ediyor: Güneyde daha fazla yağış, kuzeyde ise daha az yağış bekleniyor. Ancak Avrupa için yapılan tahminlerin diğer bölgelere kıyasla daha düşük kesinlik taşıdığı belirtiliyor.
