Birleşmiş Milletler'in yayımladığı yıllık uyuşturucu raporu, yasadışı madde ticaretinde patlama yaşandığını ortaya koydu. Cuma günü açıklanan rapora göre, kokain üretimi ve metamfetamin ele geçirmeleri rekor kırdı. Raporda, eroin arzındaki düşüşün yarattığı boşluğu dolduran yeni uyuşturucu maddelerdeki artışa karşı uyarı yapıldı.
BM Uyuşturucu ve Suç Ofisi (UNODC) verilerine göre, son kayıt yılı olan 2024'te saf kokain üretimi yaklaşık 4 bin 100 metrik tona fırladı. Bu, on yıl içinde dört katlık bir artış anlamına geliyor. Metamfetamin ele geçirmeleri ise üretimin yılda yüzde 13 büyüdüğüne işaret ediyor.
UNODC İcra Direktörü Monica Juma yaptığı açıklamada, "Piyasada daha önce görülmemiş bir yeni uyuşturucu türü patlaması yaşıyoruz. Endişe verici olan, bunlardan bazılarının eskisinden daha güçlü ve daha tehlikeli olması." dedi.
Uzun süredir en büyük eroin tedarikçisi konumundaki Afganistan'da afyon üretimi, Taliban'ın yönetimi ele geçirip yasağı getirmesinin ardından 2023'te dibe vurdu ve o günden beri toparlanamadı. Bu durum, afyondan elde edilen eroinin arzında ve kullanımında düşüşe yol açtı.
Ancak UNODC'ye göre, 2024'te fentanil ya da daha güçlü nitazen gibi yeni sentetik opioidlerin rapor edilme sıklığı keskin bir artış gösterdi. Bu maddeler, özellikle Avrupa'da eroin arzındaki düşüşün bıraktığı boşluğu en azından kısmen dolduruyor olabilir.
Raporda, "Yeni psikoaktif madde (NPS) sentetik opioidlerinin erken uyarı sistemlerinde raporlanma sayısı 2023 ve 2024'te çoğu bölgede arttı. En belirgin artış Avrupa, Okyanusya ve Afrika'da görüldü. Bu, piyasa aktörlerinin son dönemde çeşitlenmeye gittiğini gösteriyor." denildi.
Fentanilin büyük ölçüde eroinin yerini aldığı Kuzey Amerika'da, 2024'te bir önceki yıla göre yeni NPS sentetik opioid tespitlerinde yaklaşık yüzde 10 artış kaydedildi. Aynı oran Avrupa'da yüzde 80'in, Okyanusya'da ise yüzde 150'nin üzerine çıktı.
Rapor, kokain arzının yanı sıra tahmini daha zor olan talebin de güçlü bir şekilde artmaya devam ettiğini belirtti. Ayrıca kokain tüketim biçiminin değiştiğine, saflığın arttığına ve fiyatların düştüğüne dikkat çekildi.
Raporda yer alan bir araştırmaya göre, "2024'te yapılan nitel çalışmalar, kokain kullanımının gece hayatı dışındaki sosyal ortamlara yayıldığını ve günlük rutinlere entegre olduğunu gösteriyor. Aynı zamanda sosyoekonomik açıdan dezavantajlı gruplar arasında 'crack' kokain kullanımında patlama yaşanırken, eroin kullanımından 'crack' kokaine geçiş olduğu görülüyor."
Uyuşturucu tedavisi görenlere ilişkin veriler, Batı ve Orta Avrupa'da 2015'ten itibaren crack kokain kullanımında belirgin bir artış olduğunu ortaya koydu.
