BirdLife Cyprus, Terra Cypria ve Opok, Cuma günü tarım bakanlığının Akamas'taki çevre ihlallerini ele alış biçimini sert bir dille eleştirdi. Eleştiri, örgütlerin bakanlığın çevre genel müdürüyle yaptığı toplantının ardından geldi.
"Bu toplantı anlamlı bir istişare niteliği taşımadı" diyen örgütler, ortak bir kamuoyu açıklaması yayımladı.
Örgütler, toplantıda yalnızca mevcut yönergeler hakkında bilgilendirildiklerini ve görüşlerini kapsamlı şekilde sunma fırsatı bulamadıklarını belirtti. Bu durumun, kararların yeterli şeffaflık olmadan alındığı izlenimini güçlendirdiğini vurguladılar.
"Bu durum, yasal olarak bağlayıcı koşulların ihlallerinin tespit edildiği ancak cezasız kaldığı, kararların alınıp tam olarak uygulanmadığı ve devletin taahhütlerinin kâğıt üzerinde kaldığı köklü ve sistematik bir uygulamanın parçasıdır" diye konuştular.
Örgütler, Akamas ulusal orman parkı sürdürülebilir kalkınma planının uygulanmasına değinerek Aralık 2022'de başlayan A fazında, üç ana yolda yürütülen çalışmalarda bağlayıcı çevre koşullarının birçok kez ihlal edildiğinin tespit edildiğini söyledi.
"Bu ihlalleri orman dairesi hariç tüm yetkili makamlar kabul etti. İhlaller, ek çevresel etki değerlendirme raporlarına ve çevre tahribatını onarmayı ve gelecek aşamalarda benzer sorunları önlemeyi amaçlayan Bakanlar Kurulu kararlarına yol açtı" dediler.
Örgütler, hükümeti sorunların farkında olmasına rağmen çözüm üretmemekle suçlayarak ihlallerin iki yıldır büyük ölçüde çözümsüz kaldığını belirtti.
Çevre koşullarına aykırı olarak gerçekleştirilen yol genişletme ve hidrolik çalışmalar ile koruma altındaki türler gözetilmeden hassas habitatlara yapılan müdahaleler devam eden sorunlar arasında sıralandı.
"Genel tablo, uzun süreli bir durağanlığı yansıtmaktadır. Anlamlı bir restorasyon planı, kapsamlı bir uyum süreci ve tespit edilen ihlaller için hesap sorma mekanizması bulunmamaktadır" diye konuştular.
Örgütler, B ve C fazlarının inşaat planlarının yeniden değerlendirilmesi nedeniyle ertelendiğini belirtti. Bu yeniden değerlendirmenin, 2023 ve 2024'te alınan Bakanlar Kurulu kararlarında öngörüldüğü şekilde kapsamlı bir yeniden tasarım gerektirmesine karşın sınırlı kaldığını savundular.
"Bu yaklaşım, daha önce belgelenen ve kabul edilen sorunların gereği gibi dikkate alınıp alınmadığı konusunda ciddi kaygılar uyandırmaktadır" diyen örgütler, Akamas'ın fiilen bir "açık şantiyeye" dönüştürüldüğünü ekledi.
Örgütler, izinsiz yollar ve giriş noktaları konusundaki endişelerini de dile getirdi. Mevcut izinsiz yolların kullanılmaya devam ettiğini, yenilerinin ise ortaya çıkmaya devam ettiğini belirterek Natura 2000 alanında kapsamlı bir düzenleme eksikliğine dikkat çekti.
"Bu temel araçların yokluğu, alanın kapsamlı korunması ve yönetimindeki eksikliği gözler önüne sermekte ve orijinal planın tutarlılığını zayıflatmaktadır" dediler.
Örgütler, konunun ele alınış biçiminin kurumsal hesap verebilirlik konusunda "ciddi sorular" doğurduğunu söyleyerek yeni bir çevresel değerlendirme raporu ve şeffaf istişare süreçleri talep etti.
Cumhuriyetin Natura 2000 alanlarını koruma yükümlülüklerine atıfta bulunan örgütler, hükümeti yaklaşımını gözden geçirmeye ve mevcut mevzuata tam uyum sağlamaya çağırdı.
"Akamas'ın korunması tartışılmazdır. Bu koruma; koordineli, bilimsel temelli ve kapsamlı bir yönetim ile ülkenin çevre yükümlülüklerine saygıyı gerektirir. Geçmiş hataların tekrarlanmaması için hesap verebilirlik şarttır" diyerek açıklamalarını sonlandırdılar.
