Kıbrıs Çocuk Hakları Komiseri Pazartesi günü, bir milletvekili partisinin okul şiddetini göçle ilişkilendiren açıklamasını kınadı. Bir öğrencinin okulda sınıf arkadaşları tarafından dövülmesinin ardından Komiser, bu tür sözlerin “ciddi nefret söylemi sorunları” doğurduğunu söyledi.
Adını vermediği parti, 4 Kasım tarihli açıklamasında düzensiz göçün okullardaki sonuçlarının açık olduğunu ve “kültürlerinin” tehdit oluşturduğunu belirtti. Açıklamada “Toplumumuzda bütünleşemezler” denildi.
Komiser, bu tür dilin belirli bir şiddet eylemini kınamanın ötesine geçtiğini söyledi. Farklı ülkelerden, dillerden ve dinlerden gelen son derece çeşitli bir insan grubuna ortak kültürel özellikler atfettiğini ve uydurulmuş tek bir kültürün ev sahibi topluma tehdit olarak sunulduğunu belirtti. Tek bir olayı bütünüyle göçle ilişkilendirmek sorumluluğu belirli kişilerden tüm bir gruba kaydırıyor, kolektif suçluluk, sosyal damgalama ve yabancı düşmanlığını besliyor.
Bu tür açıklamaların, özellikle göçmen kökenli çocukların kesinlikle bütünleşemeyeceği iddiasında bulunulduğunda, göç politikasını eleştirme sınırlarını aştığını söyledi. Okul şiddetini genelleştirmeler yoluyla siyasi amaçlar için kullanmak kınanmalı, partilerin ve kamuoyundaki kişilerin şiddeti damgalama ve dışlamayı meşrulaştırmadan kınama konusunda daha büyük sorumluluğu var.
Göçmen kökenli olmak düzensiz göçle aynı şey değil. Bu tür kökenlere sahip çocuklar arasında Kıbrıslı bir ebeveyni olan ya da karma ailelerden gelenler, Kıbrıs’ta yasal olarak yaşayan ve çalışan ebeveynleri olan çocuklar, yabancı yatırımcılar dahil, ayrıca sığınmacılar, mülteciler ve refakatsiz çocuklar bulunuyor. Yasal ikamet statüsü olmayan bir çocuk bile çocuktur ve hakları kökenine ya da statüsüne bağlı olamaz.
Bir çocuk, kendisiyle ortak bir özelliği paylaştıkları için diğer çocukların yaptıklarından sorumlu tutulamaz. Çocukları ‘bizimkiler’ ve ‘ötekiler’ diye bölmek, Çocuk Hakları Sözleşmesi’ndeki ayrımcılık yapmama ilkesine aykırı seçici koruma mantığı getirir.
Komiser, giderek daha sık hale geldiğini söylediği çocuklar arasındaki şiddeti kayıtsız şartsız kınadı. Saldırıya uğrayan çocuğun korunması, olayın tam olarak soruşturulması ve tekrarın önlenmesi için önlem alınması pazarlık konusu olmayan önceliklerdir.
Okul şiddeti rakamları
Komiser, Güvenli Okul Ekibi’nin yıllık raporuna atıf yaptı. Rapora göre 2024-2025 eğitim yılında 98 okulda 510 şiddet olayı kaydedildi; bu okullar tüm okulların sadece yüzde 13,19’una denk geliyor. Olaylar arasında yerli kökenli çocukların da dahil olduğu vakalar var.
Aynı yıl 53 ırkçı olay kaydedildi, hedeflemenin dayanağı olarak 14 olayda ulusal ya da etnik köken gösterildi. Raporda ayrıca Eğitim Bakanlığı’nın ırkçılık karşıtı politikasına ilişkin yıllık değerlendirmesine atıfla, ırkçılık davranışlarında en yaygın iki gerekçenin renk ve milliyet olduğu belirtildi.
Bu bulgular, şiddet nedenleri tartışmasının belgelenmiş kanıta dayanması gerektiğini, çocuk gruplarına kalıplaşmış şekilde kolektif sorumluluk atfeden genelleştirmelere dayanmaması gerektiğini gösteriyor.
Devletin okulların içinde ve dışında şiddetle başa çıkmak için zaten belirlenmiş prosedürleri var ve bunlar derhal harekete geçirilip etkin şekilde uygulanmalı. Şiddete maruz kalan çocuklar korunmalı ve desteklenmeli, şiddeti işleyenler ise eylemlerinin sorumluluğunu alırken destek ve rehberlik almalı.
Önleme ilk öncelik olmalı. Komiser, risklerin erken tespitine sistematik yatırım yapılmasını ve okullar, aileler, toplumlar ve ilgili hizmetler arasında koordineli eylem çağrısında bulundu. Medya da sorumlu habercilik yaparak ve kalıpları ile damgalayıcı genellemelerden kaçınarak önemli bir rol oynayabilir.
Okul şiddeti, erken müdahale ve bireysel destekle birlikte sistemik, çok düzeyli ve disiplinler arası bir yanıt gerektiren karmaşık bir olgudur.
