Çalışma Komisyonu’na Sosyal Refah Müsteşarı Tina Pavlou tarafından sunulan yasa tasarısı, çocuk yardımı yararlanıcılarının gelir kriterlerinde gevşeme öngörüyor. Toplantı sonrası açıklama yapan Pavlou, yürütülen değişikliklerle 23.000 ek ailenin yararlanacağını söyledi. Milletvekilleri tasarının çocuk yardımı için iyileştirilmiş hükümler getirdiğini kabul etti, ancak ailelerin enflasyon baskısı altında olduğu gerekçesiyle iyileştirme alanı bulunduğunu vurguladı.
Pavlou özellikle “Yardım Bakanlığı için yasa tasarısının sunulduğu gün büyük bir gün” dedi ve getirilen hükümlerle ailelere gelirlerine göre %5-%10 artış sağlandığını belirtti. Müsteşar, tasarı ile çok küçük bir artış alan bir ailenin yardımı tamamen kaybetmesi şeklindeki “çok büyük çarpıtmanın” gelir kriterlerinin gevşetilmesiyle düzeltildiğini kaydetti.
Diğer yandan Pavlou, yardımın hizmetle birleştirilmesinin önemli olduğunu, çünkü hiçbir yardımın hizmetle desteklenmediği sürece etkili olmadığını söyledi. Çocuk yardımı kapsamının genişletilmesiyle burs ve beslenme planından yararlanacak hak sahiplerinin artacağını açıkladı. Müsteşar gurur duyduğunu belirterek, söz konusu plandan artık 2.000 ailenin ve 2.800 çocuğun yararlanabileceğini söyledi.
Yardımın tutarı sorulduğunda Müsteşar, tutarın kategoriye göre değiştiğini kaydetti ve bu harcamanın toplam maliyetinin 12,5 milyon euro olduğunu belirtti.
Yasa değişikliğinin demografik sorunu ele alma önlemleri çerçevesinde ilerletilip ilerletilmediği sorulduğunda Pavlou, AB’deki araştırmaların sosyal yardım politikasının demografiyi değiştirmediğini gösterdiğini ifade etti. Buna karşılık Kanada ve Norveç’in, doğurganlığın azalmasının önüne geçmede bebeklikten itibaren ücretsiz eğitim ile ebeveyn danışmanlığının yardımcı olduğu sonucuna vardığını ekledi. Pavlou, bunun ailelere destek sağlama konusundaki hükümet niyetini ortadan kaldırmadığını vurguladı.
Komisyon Başkanı ve AKEL Milletvekili Giorgos Koukounas, açıklamasında Kıbrıs’ın aile ve çocuk için Gayri Safi Yurtiçi Hasılası’nın yüzde 1’inden daha azını harcadığını, yani Avrupa ortalamasının yarısından bile az olduğunu vurguladı. Koukounas, 2024 verilerine atıf yaparak her Avrupa ülkesinin aile ve çocuk için ne kadar harcadığını ve bu harcamaların toplam sosyal yardımlar içindeki payını hatırlattı ve hükümetin desteği “damla damla” sağladığını söyledi.
Tasarıda bazı iyileştirmeler ve olumlu değişiklikler olduğunu kabul eden Koukounas, bunun “yerel olarak dayanılmaz yaşam maliyetiyle karşı karşıya olan modern ailenin ihtiyaçlarından çok uzak” olduğunu kaydetti.
Özellikle tasarıda Kıbrıs’taki binlerce tek ebeveynli ailenin iyileştirmelerden tamamen dışlandığını ve yardımın gelir basamaklarının yıllık otomatik güncellenmesi için kalıcı ve otomatik bir mekanizma öngörülmediğini söyledi. Koukounas, herkesin mantıklı ve zorunlu gördüğü bu mekanizmanın kurulmadığını belirtti.
Koukounas ayrıca yardım tutarının çok düşük olduğunu ve en düşük gelir kategorileri için verilen yüzde 10 ve yüzde 5’lik artışın son yıllarda temel mallardaki artışın yarısını bile karşılayamadığını ekledi.
Son olarak, tasarı şekliyle Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis’in seçim öncesi üçüncü ve çok çocuklu ailelere verdiği gelir ve servet kriterlerinin kaldırılması sözünün yerine getirilmediğini kaydetti ve boşlukları kapatmak için paralel olarak görüşülecek bir dizi yasa teklifi bulunduğunu belirtti.
DİSİ Milletvekili Andreas Konstantinou, DİSİ’nin 3,5 yıldır çocuk yardımı artışını ve devletin mali olanakları çerçevesinde gelir kriterlerinin genişletilmesini savunduğu görüşünü yineledi.
Tasarı doğru yönde olduğunu, ancak artışların vatandaşın cebinde somut olarak hissetmesi gerektiğini, seçim öncesi reklamı ya da bir reformda bir tik olarak kullanılmaması gerektiğini söyledi.
Örnek olarak DİSİ Milletvekili, yıllık geliri 22.000 euroya kadar olan aileler için tasarının ayda 5 euro artış önerdiğini belirtti. Hükümetin orta sınıfı ve kalabalık aileleri gerçekten güçlendirmek için belirlediği sınırları yeniden değerlendirmesini beklediklerini, ülkenin ekonomisinin tasarıyı ailelerin yararına daha fazla iyileştirmeye olanak sağladığını söyledi.
DİKO Milletvekili Andreas Apostolou, çocuk yardımı meselesinin devlet kaynaklarının daha büyük bir bölümünün ayrılması gereken temel konulardan biri olduğunu söyledi ve tasarıyla hak sahipliği sayısının artmasından memnuniyet duyduğunu ifade etti.
Ancak devletin Kıbrıs ailesine daha cömert olması zamanının geldiğini ekledi. Bugün ve özel görüşmelerde Sosyal Refah Müsteşarı ile yaptığı görüşmelerde somut öneriler sunduklarını belirtti.
Özellikle üçüncü ülkelerden geri dönen ailelerin yararlanıcı sayılabilmesi için beş yıl bekleme süresinin kabul edilemez olduğunu söyledi. Kendisinin sunduğu ve Yardım Bakanlığı’nın olumlu gördüğü yasa teklifine göre, bir veya iki Kıbrıslı ebeveyni olan ve herhangi bir ülkeden geri dönen tüm ailelerin geri dönüşün ilk gününden itibaren çocuk yardımı hakkına sahip olacağını belirtti.
Ek olarak DİKO Milletvekili, çok çocuklu ailelerin daha fazla desteklenmesi ve 2012’de kesilen uygulamaların tersine çevrilmesi gerektiğini söyledi ve Yardım Bakanlığı ile Çok Çocuklu Aileler Örgütü arasındaki diyaloğu desteklediklerini kaydetti.
Apostolou ayrıca gelir kriterleri veya bazı nüfus gruplarındaki artışlarla ilgili çarpıtmalar bulunduğunu vurguladı. Müsteşara bazı değişiklikler için somut öneriler sunduklarını söyledi. Tüm değişikliklerin daha büyük bir bütçe gerektirdiğinin farkında olduklarını, ancak ekonomi iyi gittiği için bu paranın Kıbrıslı vatandaşlara, özellikle geçmiş yıllarda haksızlığa uğrayan ailelere geri verilmesi gerektiğini savundu.
ELAM Milletvekili Sotiris Ioannou, açıklamasında 15-20 yıl sonra aileyi merkeze alan politikaların geldiğini, özellikle çocuk yardımı ve vergi reformuna atıf yaparak vurguladı.
Meclis’in önündeki çocuk yardımı tasarısının doğru yönde küçük bir adım olduğunu, gelir kriterlerinin tatmin edici ölçüde artırıldığını söyledi. Bununla birlikte yardım tutarının daha fazla artırılması gerektiğini vurguladı. Nihai hedefin, özellikle üç ve daha fazla çocuğu olan aileler için gelir kriterlerinin kaldırılması olması gerektiğini ekledi.
Ioannou, tasarı ile eski mevzuattaki çeşitli çarpıtmaların ele alınmadığını, gelir kriterlerinin ATU’ya göre otomatik güncellenmesi ihtiyacı, çocukların bağımlı olmaktan çıkması halinde ailenin statüsünün korunması, “bağımlı” tanımının modernleştirilmesi ve genişletilmesi gibi konuların ele alınmadığını söyledi. Ayrıca ELAM’ın çocuk yardımı yararlanıcılarının sadece Kıbrıs vatandaşları olması, öğrenci bursunda olduğu gibi uygulanması yönündeki önerisine de değindi.
Alma Hareketi Milletvekili Michalis Paraskeva, Çalışma Komisyonu oturumunun ardından yaptığı açıklamada tasarıyla sağlanan artışları memnuniyetle karşıladığını, bunun vergi mükellefinin parası olduğunu belirterek kaydetti.
Bununla birlikte yardımın verilmesinde konut maliyetinin bölgesel parametreleri ve enflasyon gibi faktörlerin dikkate alınması gerektiğini ekledi. Almanya ve Finlandiya gibi ülkelerde ikamet yeri ve konut maliyetinin sosyal yardım politikasında dikkate alındığını, özellikle Limasol’da olduğu gibi büyük farklar olduğunda bu durumun geçerli olduğunu örnek gösterdi.
Kalıcı beş yıllık ikamet şartı konulmasının “kabul edilemez” olduğunu vurguladı ve yurt dışında uzun süre bulunmuş birçok vaka bulunduğunu belirtti. Bu kişilerin dışarıda bırakılmasının mümkün olmadığını söyledi ve bu yardımdan otomatik olarak yararlanmaları gerektiğini ekledi.
Doğrudan Demokrasi Milletvekili Dimitris Soullis, açıklamasında tasarının doğru yönde ilerlediğini kabul etti, ancak sağlanan artışları “kırıntı” olarak nitelendirdi. Soullis, çok çocuklu ve üçüncü çocuklu aileler için gelir kriterlerinin kaldırılmasının zorunlu olduğunu, bunun Cumhurbaşkanı’nın seçim öncesi taahhüdü olduğunu hatırlatarak demografik sorunu ele almak için ısrar etti.
