Biri bir şey getirir, değil mi? Dün Johnny'den bahsetmiştim. 20 yıl önce İngiltere'de çalıştığım dönemde Kıbrıslı toplumda tanıdığım klasik bir "arabulucu" ve "her işi yapabilen" adamdı. O beni… anıların içine çekti, o günlerde kuzey Londra'da karşılaştığım güzel karakterlere geri götürdü. Üçü o zamanlar 70'lerin üzerindeydi ve benden epey büyüktü, neredeyse her Pazar sabahı benimle Coffee Republic'te sıcak çikolata ve kruvasan için buluşurlardı. High Road, Finchley'deki büyük kitapçının yanındaki en sevdiğim yerel kafeydi.
Kyriakos 76, Stathis 81 ve Savvas 78 yaşındaydı. Üçü de 1960'larda otuz yaşlarında Londra'ya göç etmişti. Hepsi sömürge döneminin pastoral, geri kalmış Kıbrıs'ında küçük çocuk olmuştu ve o erken yılların ne kadar zor geçtiğini sık sık anlatırlardı. Özellikle Savvas, hatırladığım kadarıyla Mesaoria'daki işgal altındaki Prastio köyünden geliyordu, babasının ne kadar acımasız olduğunu bir kez anlatmıştı. Adam oğluna ve elbette annesine çok sert davranıyordu; o dönemde erkeklerin, kadınların ve çocukların paylaştığı yıpratıcı günlük çiftlik işinden geçinmek için.
O, tam bir sefalet dönemiydi. Aileler bir tür sert sevgiyle ayakta tutuluyordu; disiplin ve itaat üzerine kuruluydu: gençler yaşlılara, kadınlar erkeklere. Erkekler sömürge baskısının ağırlığını üzerlerinde hissediyor ve bunu eşlerine ve çocuklarına yansıtıyordu.
Savvas'ın babası okulu, bir çift el daha kaybetmek anlamına gelen zaman kaybı olarak görüyordu. Bu yüzden Savvas ilkokula gitmek yerine günlerini ailenin birkaç hayvanını barındırdığı ahırı temizleyerek ve onları otlatmaya götürerek geçiriyordu. O yaşamı kaldıramıyordu. 14 yaşında evden ve köyden kaçtı, Varosha'ya ulaşmayı hedefledi. Daha önce görmediği yerlerden geçti, açık gökyüzü altında tarlalarda uyudu ve hâlâ bir çocukken bir bakkal dükkânında patates çuvallarıyla yatak yaparak yaşadı. Pazar yerinin kaba ve hareketli ortamı onu erken yaşta sertleştirdi. Ama inşaat işçisi olarak iş bulmayı, bir oda kiralamayı ve koşullarının izin verdiği ölçüde kendi şartlarıyla yaşamayı başardı.
"Yıllar çok geçti ama şimdi sana bunları anlatırken sanki köyümdeymişim ve Varosha'daymışım gibi hissediyorum," diye iç çekerek eski Savvas bana söyledi…
