Güney Kıbrıs makamları, Gazze Sumud filosu kapsamında Doğu Akdeniz'de Gazze'ye doğru yol alan teknelerin durdurulması hakkında resmi olarak bilgilendirilmedi. Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis, Pazartesi akşamı bu açıklamayı yaptı.
Hristodulidis, bir iş ödül töreni çıkışında gazetecilere şunları söyledi: 'Hayır, bilgilendirilmedik ve elbette bizden yardım istenirse karşılık veririz. Olay uluslararası sularda yaşanıyor. Kıbrıs Cumhuriyeti'nden yardım talep edilirse, ortak arama kurtarma koordinasyon merkezi (JRCC) müdahaleye hazır.'
Cumhurbaşkanı'nın açıklamaları, JRCC'nin filonun ve İsrail donanmasının hiçbir aşamada Kıbrıs sularında bulunmadığını duyurmasının ardından geldi.
JRCC açıklamasında şu ifadeler yer aldı: 'Gazze'ye doğru yol alan uluslararası filo ile ilgili olarak, hiçbir zaman Kıbrıs Cumhuriyeti karasularına girmediği belirtilir. Geçiş ve ilgili tüm faaliyetler, Kıbrıs'tan 90 deniz mili uzaklıkta uluslararası sularda gerçekleşti.'
Bu arada İsrail gazetesi Times of Israel, Pazartesi öğleden sonra itibarıyla 16 geminin durdurulduğunu bildirdi. Hafta başında Türkiye'nin Marmaris limanından 50'den fazla gemi yola çıkmıştı.
Filoyu organize eden Global Sumud grubu ise açıklamasında şu ifadeleri kullandı: 'Askeri gemiler şu anda filomuzu durduruyor ve IOF güçleri güpegündüz ilk teknelerimize çıkıyor.' Buradaki 'IOF' kısaltması, İsrail Savunma Kuvvetleri'ne muhalifler tarafından verilen 'İsrail işgal kuvvetleri' adının kısaltmasıdır.
Grup ayrıca, 'yasal ve şiddet içermeyen insani misyonumuz için güvenli geçiş' talep ettiğini duyurdu.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, İsrail donanmasının filoyu durdururken 'olağanüstü bir iş çıkardığını' söyledi. Netanyahu, denizcilerin 'Gazze'deki Hamas teröristlerine uyguladığımız tecridi kırmak için tasarlanmış kötü niyetli bir planı etkili biçimde engellediğini' belirtti.
Netanyahu, 'Bunu büyük bir başarıyla ve şunu da söylemeliyim ki, sessizce ve düşmanlarımızın beklediğinden çok daha az tantanayla yapıyorsunuz' dedi.
Lefkoşa'daki İsrail büyükelçiliği ise filonun eylemlerini 'iki şiddet yanlısı Türk grubuna' bağladı. Büyükelçilik, Cyprus Mail'e yaptığı açıklamada yolculuğun 'Mavi Marmara' ve 'İHH' tarafından organize edildiğini söyledi. Mavi Marmara, 2010 yılında İsrail Savunma Kuvvetleri tarafından baskın düzenlenen ve 10 sivilin hayatını kaybettiği geminin adıdır. İHH ise Türk insani yardım vakfının kısa adıdır.
Gün ilerleyen saatlerinde Türkiye, filonun durdurulmasına sert tepki gösterdi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan olayı 'korsanlık ve haydutluk' olarak nitelendirdi ve uluslararası toplumu İsrail'in 'kanunsuz eylemlerine' karşı harekete geçmeye çağırdı.
Türkiye Dışişleri Bakanlığı ise şu açıklamayı yaptı: 'İsrail, Global Sumud filosunu hedef alarak insani ilkeleri ve uluslararası hukuku ihlal etmiştir.'
İtalya Dışişleri Bakanı Antonio Tajani, ülkesinin Tel Aviv, Ankara ve Lefkoşa büyükelçiliklerinin İsrail'den durdurulan teknelerde bulunan İtalyan vatandaşlarının güvenliğini sağlamasını talep ettiğini açıkladı.
