Diko lideri Nicholas Papadopoulos, bu ay yapılacak parlamento seçiminin ardından Meclis Başkanı'nı belirlemek için hangi partilerle işbirliği yapacakları konusunda partisinin 'kırmızı çizgisi olmadığını' söyledi.
Papadopoulos cuma günü Kıbrıs Haber Ajansı'na yaptığı açıklamada, 'Partilerin parlamentoda hangi tutumu alacağını bilmediğimiz için Meclis Başkanı'nın rolüyle ilgili ne olacağını kimse cevaplayamaz' dedi. Ardından şunları ekledi: 'Kırmızı çizgilerimiz yok, kimseyi dışlamadık.'
Meclis Başkanı'nın seçilmesi, seçimden sonra toplanacak yeni parlamentonun ilk işi olacak. Milletvekilleri kendi aralarında oylama yaparak yeni başkanı belirleyecek.
Yaklaşan seçim için basitleştirilmiş kurallar getirildi. Buna göre bir adayın ilk turda seçilebilmesi için mutlak çoğunluk yani 56 milletvekilinden 29'unun oyu gerekiyor. İkinci tura kalınması durumunda ise ilk turda en yüksek oyu alan adaylar arasında basit çoğunluk yeterli olacak.
Disy'li Annita Demetriou son parlamento dönemi boyunca Meclis Başkanlığı görevini yürüttü. 2021'de göreve gelen Demetriou, bu görevi üstlenen ilk kadın oldu ve o dönemde kendi partisi Disy'nin yanı sıra Dipa ve Elam'ın da desteğini aldı.
Güncel anketler, Diko'nun 50 yıllık tarihinin en kötü parlamento seçim sonucunu alma yolunda olduğunu gösteriyor. Geleneksel olarak parlamento seçimlerinde sürekli üçüncü sırada yer alan parti, bu kez sadece beş sandalye kazanabilir. Bu sayı son seçimdeki dokuz sandalyenin altında kalıyor.
Buna rağmen Diko'nun oyları Meclis Başkanı seçiminde önemli olabilir. Bunun nedeni yedi kadar partinin parlamentoya gireceğinin öngörülmesi ve Kıbrıs'ın geleneksel 'iki büyük' partisinin de tarihi standartlara göre düşük sonuçlar alacak gibi görünmesi.
Son anketlere göre geleneksel partiler Disy, Akel ve Diko, son birkaç yılda kurulan yeni partilere seçim gecesi oy kaybedecek. Sosyal medya fenomeni Fidias Panayiotou'nun Direct Democracy Cyprus partisi ve eski Sayıştay Başkanı Odysseas Michaelides'in Alma partisi geçen yıl kuruldu. Her iki parti de şu an Diko'dan daha iyi oy oranlarına sahip görünüyor.
Anketler ayrıca Elam'ın tarihinin en yüksek oy ve sandalye sayısına ulaşacağını gösteriyor. Parti seçimde Disy ve Akel'in ardından üçüncü sırayı alması bekleniyor.
Bu durumda Papadopoulos cuma günü şunları söyledi: 'Seçimlerin ikilemi, sorumsuzluk ve popülizmin mi, yoksa ciddiyet ve sorumluluğun mu galip geleceğidir.'
'Aşırı ve tehlikeli politikaların ülkeyi nasıl ekonomik felaketlere sürükleyebileceğini gördük' diyerek uyardı. Sözlerini şöyle sürdürdü: 'Korkumuz şu ki işlevsiz bir parlamento, tüm ülkeyi istikrarsızlığa ve dramalara sürükleyecek. Kıbrıs'ın drama lüksü yok.'
Papadopoulos, Kıbrıs'ın 'ciddi zorluklarla' yüzleştiğini belirtti. Bu zorluklar arasında Orta Doğu'daki gelişmeleri, devam eden şap hastalığı salgınını ve Kıbrıs sorununu saydı.
'Tüm bunlar ciddiyet, sorumluluk ve doğru planlama gerektiriyor. Komplo teorileri, anlamsız meseleler ve sadece belirli milletvekillerinin kendilerini öne çıkarmasına yarayan fırsatçı konularla uğraşacak bir parlamentonun halkın gerçek sorunlarıyla ilgilenmeyeceğinden çok korkuyoruz' dedi.
Kendi partisinin geleceğine ilişkin olarak ise anketlere rağmen umutlu olduklarını söyledi. 'Doğru örgütsel çalışma, savunduğumuz siyasi pozisyonlar ve güçlü bir liste ile parlamentodaki öncü ve gündem belirleyici rolümüzü koruyacağız' dedi.
Bununla birlikte Papadopoulos 'toplumda hayal kırıklığı, dünyada acılık ve öfke olduğunu' kabul etti. 'Bazıları bu acılığı sömürmekte ve toksisiteyi körüklemekte hızlı davranıyor' diyerek yakındı.
Seçim 24 Mayıs'ta yapılacak ve toplam 56 sandalye için yarışılacak. Bu sandalyeler arasında Dipa'lı George Penintaex'in koltuğu da yer alıyor. Penintaex, Marinos Mousiouttas'ın çalışma bakanı olmak üzere koltuğunu boşaltmasının ardından aralık ayında ilk kez parlamentoya girmişti.
56 sandalyenin 19'u Lefkoşa bölgesi milletvekillerine, 12'si Limasol bölgesine, 11'i Magosa bölgesine, 6'sı Larnaka bölgesine, 5'i Baf bölgesine ve 3'ü Girne bölgesine ait olacak.
Baf bölgesi seçmen nüfusundaki artış nedeniyle mayıs seçimi öncesinde fazladan bir sandalye kazandı. Bu kazanım Lefkoşa bölgesinin sandalye kaybı pahasına gerçekleşti.
Kıbrıs Cumhuriyeti anayasası başlangıçta 50 oy kullanan üyeden oluşan bir parlamento öngörüyordu. Bu üyelerin 35'i Kıbrıslı Rumlardan, 15'i Kıbrıslı Türklerden oluşacaktı. Ayrıca Ermeni, Latin ve Maronit topluluklarına mensup oy kullanmayan gözlemciler de yer alacaktı.
1963'te anayasal düzenin çökmesi ve toplumlar arası şiddet olaylarının patlak vermesinin ardından Kıbrıslı Türkler parlamentodaki koltuklarına geri dönemedi. Bu durum oy kullanan üye sayısını 35'e indirdi.
1985 parlamento seçimleri öncesinde anayasanın zorunluluk doktrini kullanılarak değiştirilmesiyle bu sayı 56 Kıbrıslı Rum'a yükseltildi. Yapılan değişiklik 24 Kıbrıslı Türkün de seçilmesini öngörüyor. Ancak Kıbrıs sorununun çözümsüz kalması nedeniyle bu henüz gerçekleşmedi.
