Cumhurbaşkanı Nikos Christodoulides ile meclisteki tek parlamenter müttefiki olan Demokrat Parti (DIKO) arasındaki siyasi ortaklık, partinin yaklaşan kabine revizyonu ve önemli devlet atamalarında eş-karar yetkisi talep etmesiyle ciddi bir gerilim yaşıyor.
DIKO'ya yakın kaynaklar, ilişkinin başlangıçtaki övgü dolu atmosferden, cumhurbaşkanlığından gelen bir saygısızlık algısı nedeniyle iç hayal kırıklığına dönüştüğünü belirtiyor. Parti yetkilileri, mevcut anlaşmazlıkların yönetim şeklinin koalisyonun geleceğini belirleyeceği uyarısında bulunuyor.
Hükümet, Christodoulides'in yönetim tarzını veya ortaklarına yaklaşımını değiştirmediğini savunurken, siyasi manzara değişti. Son parlamento seçimlerinin ardından DIKO, mecliste temsil edilen tek iktidar koalisyon partisi konumuna geldi ve bu da müzakere için yasama gücünü artırdı.
Kabine revizyonu ve devlet atamaları
Christodoulides yakın gelecekte küçük bir kabine revizyonu yapmayı planlıyor. Bu adım, ortaöğretimde bir görevi kabul eden Tarım Bakanı Maria Panayiotou'nun yerine atama yapılmasını ve hükümetin beş yıllık görev süresinin son yılı öncesinde yürütme ekibinin güçlendirilmesini hedefliyor.
Aynı zamanda, devlet politikasının yürütme kolları olarak görev yapan 12 yarı-devlet kurulunun yetki süreleri Temmuz sonunda doluyor. Resmi rakamlar, bu pozisyonlara büyük bir ilgi olduğunu ve başvuruların şu şekilde dağıldığını gösteriyor:
- Kıbrıs Elektrik Kurumu (EAC): 206 başvuru
- Kıbrıs Telekomünikasyon Kurumu (Cyta): 183 başvuru
- Kıbrıs Spor Örgütü (CSO): 151 başvuru
- Kıbrıs Limanlar Otoritesi (CPA): 137 başvuru
- Kıbrıs Yayın Kurumu (CyBC): 131 başvuru
- Kıbrıs Arazi Geliştirme Kurumu (CLDC): 118 başvuru
- Kıbrıs Tiyatro Örgütü (THOC): 82 başvuru
- Doğal Gaz Kamu Şirketi (DEFA): 78 başvuru
- Ruhsat Otoritesi: 67 başvuru
- Şehir Planlama Kurulu: 63 başvuru
- Kıbrıs Senfoni Orkestrası Vakfı: 42 başvuru
- Bina Müteahhitleri Kayıt Konseyi: 24 başvuru
Eş-karar talepleri
DIKO Sekreterliği ile Christodoulides arasındaki son toplantıda, parti lideri Nikos Papadopoulos hem kabinede hem de yarı-devlet kurullarında partinin varlığının genişletilmesini talep etti.
Parti kaynaklarına göre Christodoulides, revizyon veya Tarım Bakanı'nın değiştirilmesiyle ilgili belirli planları paylaşmaktan kaçındı ve bu da Papadopoulos'ta gözle görülür bir rahatsızlığa neden oldu. Ancak cumhurbaşkanı, olası atamalar için DIKO'dan tavsiye edilen kişilerin listesini istedi.
DIKO liderliği, politikayı aktif olarak etkilemek için EAC gibi büyük devlet kurumlarında pozisyonlar elde etmeyi hedefliyor. Parti ayrıca, seçimlerde meclis koltuğu kazanamayan 48 parlamenter adaydan oluşan havuzdaki nitelikli isimleri yerleştirme konusunda iç baskıyla karşı karşıya. İç tartışmalarda, cumhurbaşkanıyla kişisel ilişkisi nedeniyle eski Gazimağusa milletvekili Christos Senekkis'in olası bir bakanlık pozisyonu için öne çıktığı belirtiliyor.
Atamalar bağımsız bir Danışma Konseyi aracılığıyla yapılsa da, DIKO nihai seçimlerin tamamen siyasi kararlar olduğunu savunuyor. İttifakı stabilize etmek için her iki taraf, Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nda yapılacak bir takip toplantısında sonuçlandırılacak kalıcı bir koordinasyon mekanizması oluşturulmasını görüştü.
Önceden danışma talepleri
Papadopoulos, parti sekreterliğine DIKO'nun daha sağlam bir duruş sergilemesi gerektiğini bildirdikten sonra cumhurbaşkanlığı toplantısını başlattı. Parti üyeleri artan şekilde, Christodoulides'in seçim sonrası siyasi olarak zayıfladığını ve hükümet tasarılarını geçirmek için DIKO'nun parlamenter desteğine, partinin ona duyduğundan daha fazla ihtiyaç duyduğunu savunuyor.
DIKO yetkilileri, önceden danışma yapılmadan gerçekleşen Başkan Yardımcısı Neophytos Charalambides'in Sağlık Bakanlığı'na atanmasını sık sık büyük bir gerilim kaynağı olarak gösteriyor. Parti liderliği, Christodoulides'in DIKO üyelerini kurumsal onay olmadan tek taraflı olarak yönetim pozisyonlarına seçmesine itiraz ediyor.
Şu anda DIKO, Enerji Bakanlığı'nda Mihalis Damianou ve Sağlık Bakanlığı'nda Haralambidis ile resmi olarak temsil ediliyor. Maliye Bakanı Makis Keravnos bir parti üyesi olmasına rağmen, karşılıklı kabul edilebilir bir isim olarak atandı ve denizaltı elektrik bağlantısı konusundaki anlaşmazlıklar nedeniyle DIKO liderliğiyle ilişkileri gergin kalmaya devam ediyor. Hükümetteki diğer DIKO üyeleri, parti temsilcilerinden ziyade cumhurbaşkanının kişisel tercihleri olarak görülüyor.
Değişen ittifaklar ve 2028 beklentileri
Hükümet kaynakları, ilişkinin karşılıklı faydalarına işaret ederek, seçim kampanyasının son haftalarında hükümetin başarılarının vurgulanmasının DIKO'nun oy oranlarını stabilize etmeye yardımcı olduğunu belirtiyor. Yürütme yetkilileri, ekonomi, göç, dış ilişkiler veya Kıbrıs sorunu konusunda iki taraf arasında temel politika anlaşmazlığı bulunmadığını savunuyor.
Ancak siyasi çevreler, 2028 cumhurbaşkanlığı seçimleri için DIKO'nun ana muhalefetteki Demokratik Seferberlik (DISY) ile olası ittifakını aktif olarak tartışıyor. Meclisteki işbirliği adımları, DISY lideri Annita Demetriou'nun Meclis Başkanı seçilmesi konusundaki ilk sürtüşmeyi şimdiden yumuşatmış durumda.
DIKO yetkilileri, sonbahar anketlerinin Christodoulides'in yeniden seçilme şansının olmadığını göstermesi halinde partinin onun siyasi yüklerini üstlenme riskini almayacağını belirtiyor. Bazı içeriden kişiler, cumhurbaşkanının mevcut yaklaşımını, DIKO'nun alternatif bir ortağı olmadığı varsayımıyla hareket eden kibirli bir tutum olarak tanımlıyor. Koalisyonun bozulmasının partiye kıyasla Christodoulides'e daha fazla zarar vereceğini, çünkü DIKO'nun çift haneli seçmen tabanını kaybetmenin bir sonraki cumhurbaşkanlığı seçiminin ilk turunda hayatta kalma şansını ciddi şekilde tehlikeye atacağını savunuyorlar.
Ayrıca, Demetriou'yu cumhurbaşkanlığı için destekleyecek olası bir ittifak, Papadopoulos'un Meclis Başkanlığı'nı elde etmesinin yolunu açabilir. Parti stratejistleri, DISY ile bir anlaşmanın DIKO'nun hem bakanlık portföyleri hem de yarı-devlet kurulu koltukları dahil olmak üzere daha adil bir güç paylaşımı müzakere etmesine izin vereceği sonucuna varıyor.
