Bilim insanları ve tasarımcılar, ABD'deki Tyrannosaurus rex fosillerinden elde edilen kolajenle üretilen bir el çantasını tanıttı. Laboratuvarda üretilen derinin değerini göstermeyi amaçlayan bu eşsiz tasarım, türünün tek örneği olma özelliği taşıyor.
Turkuaz renkli çanta, Amsterdam'daki Art Zoo müzesinde bir T. rex replikasının altında, kafes içindeki bir kayanın üzerinde 11 Mayıs'a kadar sergilenecek. Sergi süresinin ardından çanta açık artırmaya çıkarılacak; başlangıç fiyatının yarım milyon doların üzerinde olduğu bildiriliyor.
Projenin arkasındaki bilim insanları, malzemenin dinozor kalıntılarından çıkarılan antik protein parçacıkları kullanılarak geliştirildiğini açıkladı. Bu parçacıklar, kimliği açıklanmayan bir hayvanın hücresine yerleştirildi ve kolajen üretimi sağlandı. Elde edilen kolajen daha sonra deriye dönüştürüldü.
"T. rex derisi" çantasının arkasındaki üç şirketten biri olan The Organoid Company'nin CEO'su Thomas Mitchell, "Birçok teknik zorlukla karşılaştık" dedi.
Genomik mühendislik şirketi Organoid ve projenin diğer ortağı olan kreatif ajans VML, daha önce 2023 yılında mamut DNA'sını koyun hücreleriyle birleştirerek dev bir köfte üretmişti.
Çanta için mühendislik yoluyla elde edilen kolajenden deri üretimi üzerinde çalışan Lab-Grown Leather Ltd. şirketinin CEO'su Che Connon, T. rex kökeninin ürüne ekstra bir "etki gücü" kattığını söyledi. Connon, laboratuvarda üretilen deri hakkında "Bu sadece deriye yeşil bir alternatif değil, aynı zamanda teknolojik bir yükseltme" dedi.
Bilim dünyasından şüpheci yaklaşımlar
Proje dışındaki bazı bilim insanları, "T. rex derisi" ifadesine şüpheyle yaklaştı ve malzemenin üretimi için başka hayvanlardan alınan maddelere ihtiyaç duyulduğunu belirtti.
Vrije Universiteit Amsterdam'dan Hollandalı omurgalı paleontolog Melanie During, kolajenin dinozor kemiklerinde yalnızca parçalanmış izler halinde kalabildiğini ve bunların T. rex derisi veya deri malzemesi üretmek için kullanılamayacağını söyledi.
Maryland Üniversitesi'nden paleontolog Thomas R. Holtz Jr. da benzer bir görüş bildirdi. Holtz, T. rex fosillerinde tespit edilen kolajenin deriden değil kemiğin iç kısmından geldiğini belirtti. Proteinler mükemmel şekilde eşleşse bile, hayvan derisine özgü nitelikleri veren büyük ölçekli lif organizasyonundan yoksun olacağını vurguladı.
Mitchell, eleştirilere yanıt olarak şunları söyledi: "İlk kez yeni bir şey yaptığınızda her zaman eleştiri olur. Bu eleştiriler için gerçekten minnettarız. Eleştiri, bilimsel keşfin temel taşıdır. Bence bu, herhangi birinin T. rex'e en çok yaklaştığı ve muhtemelen yaklaşacağı nokta."
