Johannesburg yakınlarında dokuz kadının öldürülmesinin ardından Güney Afrikalılar bu hafta anma koşuları ve protestolar düzenledi. Cinayetler, birçok kişinin kadınların her gün karşılaştığı tehlikeleri yansıttığını söylediği şiddete ilişkin öfke ve korkuyu yeniden alevlendirdi.
Polis, Johannesburg’un doğusundaki Ekurhuleni’de son iki ay içinde dokuz kadının cesedini buldu ve cinayetlerin bağlantılı olup olmadığını araştırıyor.
Kurbanların çoğu 20’li ve 30’lu yaşlardaydı. Bazıları çıplak bulunmuştu ve cinsel saldırıya uğradıklarına dair izler taşıyordu.
Cumartesi sabahı Johannesburg’da düzenlenen anma koşusu, koşuya çıkıp kaybolduktan günler sonra ölü bulunan kurbanlardan Elizabeth Moselakgomo’yu onurlandırdı. Koşucular mum yaktı ve üzerinde “Yeter. Femiside’e Son.” yazan bir pankart taşıdı.
Anma koşusuna siyah giyinerek katılan onlarca kişiden biri olan Lerato Lentsela, “Bir koşucuyu kaybettik diye buradayız. Ama hiçbir yerde güvende değiliz” dedi.
“Koşarken güvende değiliz, postanede güvende değiliz, randevuda güvende değiliz, kendi evimizde güvende değiliz, Uber’de güvende değiliz.”
Cinayetler, toplumsal cinsiyete dayalı şiddetin 2025’te ulusal felaket ilan edildiği Güney Afrika’da kadınlara yönelik şiddete ilişkin öfkeyi yeniden alevlendirdi. Birçok kadın, artan ilginin ve resmi sözlerin kendilerini daha güvende hissetmelerini sağlamadığını söylüyor.
“Yeter artık. Kadınlarımız korkusuzca yaşayıp, yürüyüp, koşup var olmayı hak ediyor” açıklamasını, toplumsal cinsiyete dayalı şiddete karşı kampanya yürüten bir yardım kuruluşu olan Uyinene Mrwetyana Vakfı yaptı.
Cumhurbaşkanı Cyril Ramaphosa Perşembe günü yaptığı açıklamada Güney Afrika’nın bu tür şiddete alışmasına izin veremeyeceğini söyledi ve soruşturmalarda hiçbir taşın bırakılmayacağına söz verdi.
Ama Güney Afrika’da polislik yolsuzluk ve kaynak eksikliği nedeniyle zayıflamış durumda. İşlenen cinayetlerin yalnızca yaklaşık onda biri çözülebiliyor.
Cuma günü Cape Town’da anma etkinliği düzenleyen Women for Change’den Merlize Jogiat, “Polisliğe yeniden bakmamız gerekiyor. Bu dokuz kadının bulunmasının tek nedeni bölgede daha fazla polis bulunmasıydı. Bu sorun ülke geneline yayılmış durumda” dedi.
Bazı kadınlar, polisin egzersiz yaparken ya da yalnız yürürken ekstra önlem alınmasına yönelik tavsiyelerini de eleştirdi.
Women for Change sosyal medya paylaşımında “Güvenliğimiz sorumluluğunu bize geri yüklemeyi bırakın” dedi. “Kadınlar şiddetten kurtulmak ve bir sonraki kurban olmamak için tüm hayatlarını organize etmek zorunda olmamalı.”
