Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nin doğusunda 130'dan fazla ölümle bağlantılı Ebola salgınının büyük olasılıkla iki ay önce başladığını ve büyümeye devam etmesinin beklendiğini Çarşamba günü açıkladı.
Geçen Cuma günü ilan edilen salgın, aşısı bulunmayan nadir Bundibugyo türünden kaynaklanıyor. Uzmanları endişelendiren konu, virüsün yoğun nüfuslu bir bölgede uzun süre tespit edilmeden yayılması oldu. Bu durum, enfekte bireylerin temaslılarının izlenmesini ve izole edilmesini zorlaştırıyor.
DSÖ daha önce, ilk bilinen vakanın belirti göstermeye başlaması ile salgının laboratuvar onayı arasında kritik dört haftalık bir tespit boşluğu bulunduğuna dikkat çekmişti.
DSÖ'nün viral tehditler teknik sorumlusu Anais Legand, Cenevre'de gazetecilere yaptığı açıklamada şunları söyledi: "Bu salgının tam olarak ne zaman ve nerede başladığını belirlemek için araştırmalar sürüyor. Ölçek göz önüne alındığında, muhtemelen birkaç ay önce başladığını düşünüyoruz."
DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, Cenevre'de gazetecilere şu ana kadar 600 şüpheli vaka ve 139 şüpheli ölüm kaydedildiğini bildirdi. Kongo'da 51 vaka laboratuvar testleriyle doğrulandı; komşu Uganda'da da iki vaka teyit edildi.
Tedros, DSÖ Acil Durum Komitesi'nin Salı günü toplandığını ve salgının uluslararası boyutta bir halk sağlığı acil durumu olduğunu onayladığını, ancak pandemi acil durumu olmadığını belirtti.
Tedros, durumun aciliyeti nedeniyle hafta sonu acil durum ilan etmişti. Bu, bir DSÖ başkanının uzmanlara danışmadan böyle bir adım attığı ilk seferdi.
Tedros, "DSÖ salgının riskini ulusal ve bölgesel düzeyde yüksek, küresel düzeyde ise düşük olarak değerlendiriyor" dedi.
SÜPER YAYICI OLAY ŞÜPHESİ
DSÖ verilerine göre, salgına neden olan Ebola'nın Bundibugyo türünün ortalama ölüm oranı yüzde 40 civarında. Daha yaygın olan Zaire türünün aksine, bu türe özgü onaylanmış bir tedavi veya aşı bulunmuyor; test kapasitesi de sınırlı.
DSÖ uzmanları, salgında kullanılmak üzere iki olası aşının değerlendirildiğini, ancak bunların geliştirilmesinin üç ila dokuz ay sürebileceğini açıkladı.
Kongo'nun doğusunda 2018-2020 yılları arasında yaşanan Zaire türü salgın, yaklaşık 2.300 kişinin hayatını kaybetmesiyle tarihteki en ölümcül ikinci salgın olmuştu.
DSÖ acil durumlar sorumlusu Chikwe Ihekweazu, "Şu anda mutlak önceliğimiz, mevcut tüm bulaş zincirlerini tespit etmek. Bu sayede salgının boyutunu gerçekten tanımlayabilir ve bakım sağlayabiliriz" dedi.
DSÖ uzmanları, ilk şüpheli Ebola ölümünün 20 Nisan'da bildirildiğini açıkladı. Uzmanlara göre ilk ölümün ardından bir cenaze töreninde veya sağlık tesisinde süper yayıcı bir olay yaşandı.
Reuters Pazartesi günü, salgının doğrulanmasının tıbbi personelin hataları nedeniyle yavaşladığını bildirmişti. Bu hatalar arasında, Zaire türü için negatif çıkan örneklerin ileri testler için yükseltilmemesi de yer alıyor.
ABD VE GÜNEY AFRİKA MÜDAHALEYE FON AYIRDI
Doğrulanan Ebola vakaları arasında Kongo'da çalışan ve Almanya'ya nakledilen bir Amerikalı doktor bulunuyor. Ebola hastasıyla temas eden başka bir ABD'li doktorun ise Uganda'dan Prag'daki bir hastaneye nakledildiği Çek yetkilileri tarafından Çarşamba günü açıklandı.
ABD hükümeti, salgına müdahale için 13 milyon dolarlık başlangıç fonu seferber ettiğini ve Ebola vakalarını tedavi etmek için 50 klinik açılmasına yardım edeceğini duyurdu.
Uzmanlar, salgının tespitindeki gecikmelerin, ABD ve diğer büyük bağışçıların küresel sağlık fonlarındaki kesintilerinin ardından hazırlık eksikliklerini ortaya koyabileceğini belirtiyor.
Tedros, Kongo'daki veya DSÖ'ye yapılan fon kesintilerinin, salgının tespit edilmesinde veya müdahalesinde herhangi bir gecikmeye katkıda bulunup bulunmadığını söylemek için henüz çok erken olduğunu ifade etti.
Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri, Güney Afrika'nın Ebola müdahalesini desteklemek için 2,5 milyon dolar taahhüt ettiğini Çarşamba günü açıkladı.
