Kıbrıs Enerji Bakanı Michael Damianos, Büyük Deniz Bağlantısı (GSI) projesinin Kıbrıslı tüketicilere maliyetinin çok yüksek olması halinde projenin hayata geçirilmeyebileceği ihtimalini Pazartesi günü açık bıraktı.
Damianos, devlet televizyonuna yaptığı açıklamada bağlantı hattının Kıbrıs'a enerji güvenliği sağlayacağı için "doğru bir proje" olduğunu söyledi.
Ancak Bakan, hükümetin güncellenmiş verilere dayalı gerçek maliyeti bilmesi gerektiğini ve sonuçta elektrik fiyatlarının artmak yerine düşmesini garanti altına almaları gerektiğini vurguladı.
Damianos şunları söyledi: "Kıbrıslı tüketiciler GSI maliyetinin yüzde 63'ünü elektrik faturalarında karşılayacak. Dolayısıyla GSI'nin maliyeti önemli ölçüde artarsa, bunu devlet olarak bilmemiz gerekir. Çünkü yanlış kararlar verilirse tüketiciler sonunda daha yüksek elektrik faturaları alabilir."
Bakan, Kıbrıs ile Yunanistan elektrik şebekelerini birbirine bağlayacak denizaltı kablosu olan GSI'nin tahmini maliyetinin 1,9 milyar avro olduğunu hatırlattı. Avrupa Birliği projeye 658 milyon avro hibe taahhüt etti.
Damianos ayrıca Pazartesi günü Kıbrıs ve Yunanistan hükümetlerinin Avrupa Yatırım Bankası'ndan (AYB) bağlantı hattı için yeni bir "tekno-ekonomik çalışma" yapmasını resmen talep edeceğini açıkladı.
Bakan, "Amaç verileri güncelleyerek projeye nasıl devam edeceğimize karar vermektir" dedi.
Damianos'a göre projenin onay alması halinde tamamlanma süresi yaklaşık altı yıl olacak.
İki ülkenin liderleri Kasım 2025'in başında Atina'da GSI'nin "ekonomik ve teknik parametrelerini güncelleme" kararı almıştı.
Projenin yürütücüsü Yunanistan'ın bağımsız iletim operatörü Admie'dir.
Atina toplantısının ardından Yunanistan Enerji Bakanı Stavros Papastavrou, "Amerikalılardan" gelen yatırım ilgisinin çok gerçek olduğunu vurguladı.
Papastavrou o dönemde medyaya şunları söylemişti: "Amerikalılardan, Amerikan şirketlerinden ilgi var. Keşif aşamasındayız. Amerikalılar ve uzun vadeli bir projeye yatırım yapmak isteyen herkes rakamları ve verileri görmek istiyor; neyi, nasıl ve nerede yapacaklarını anlamak istiyor."
Başka bir deyişle, GSI'nin teknik ve mali yönlerine ilişkin güncel veri talebi, yatırımcıların neye dahil olduklarını bilmeleri için rakamları netleştirme amacı taşıyordu.
Admie'nin tahmini sermayesi 250 ile 300 milyon avro arasında bulunuyor. Buna Avrupa Komisyonu'nun taahhüt ettiği 650 milyon avro hibe eklendiğinde toplam 950 milyon avroya ulaşılıyor. Ancak projenin maliyeti gerçekten 1,9 milyar avro ise yaklaşık 1 milyar avroluk bir finansman açığı kalıyor.
Kıbrıs, projeye devlet olarak doğrudan yatırım yapıp yapmayacağına henüz karar vermedi.
