Hamas'ın silahlı kanadının komutanı Mohammad Odeh'in cenazesi Çarşamba günü Gazze Şehri sokaklarında düzenlenen törenle kaldırıldı. Onlarca Filistinli, İsrail'in ateşkese rağmen örgütün üst düzey isimlerini ortadan kaldırma operasyonları kapsamında Salı gecesi öldürülen Odeh'in tabutunu omuzlarında taşıdı.
İsrail ordusu, Odeh'in Salı gecesi düzenlenen hedefli bir saldırıda öldürüldüğünü açıkladı. Odeh'in selefi İzz al-Din al-Haddad ise sadece bir hafta önce, 15 Mayıs'ta Gazze'deki bir apartmana düzenlenen İsrail saldırısında hayatını kaybetmişti.
Bu iki ölüm, Hamas'ın silahlı kanadını yönetecek deneyimli lider sayısını neredeyse sıfıra indirdi. Bu gelişme, İsrail ve Hamas'ın ABD arabuluculuğunda yürütülen ve Başkan Donald Trump'ın Gazze planını hayata geçirmeyi amaçlayan müzakerelerde kilitlendiği bir döneme denk geldi.
Cenaze törenindeki yakınları, İsrail'in suikastlarının Filistin direnişini durduramayacağını söyledi. Odeh'in ailesi, saldırıda komutanın eşi ve oğlunun da öldürüldüğünü açıkladı. Beyaz kefenlere sarılmış üç cenaze, İsrail'in iki yıllık askeri operasyonları sırasında bombalanan binaların arasından geçirilerek taşındı.
Odeh'in akrabalarından Abu Al-Abd Odeh, Gazze Şehri'ndeki bir camide düzenlenen cenaze töreninde şu ifadeleri kullandı: "Bu yolculuk durmayacak, Filistin halkının mücadelesi her düzeyde devam edecek."
Gazze sağlık yetkilileri, Odeh'in öldürüldüğü saldırıda eşi ve oğlunun yanı sıra en az üç kişinin daha hayatını kaybettiğini ve 20'den fazla kişinin yaralandığını bildirdi. Saldırı, Gazze Şehri'nin Rimal semtindeki bir apartmanın üst katını tamamen yıktı. Kurtarma ekipleri Çarşamba günü erken saatlerde enkaz altında kalabilecek kişileri aramaya devam etti.
İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, Odeh'in 7 Ekim 2023 sınır ötesi saldırısı sırasında Hamas'ın istihbarat bölümünü yönettiğini belirtti. Netanyahu, Odeh'in yaklaşık bir hafta önce 15 Mayıs'ta öldürülen silahlı kanat komutanı Haddad'ın yerine atandığını söyledi.
Hamas'a yakın kaynaklar, Odeh'in örgütün silahlı kanat üst düzey liderlik konseyinin muhtemelen hayatta kalan son üyesi olduğunu ifade etti.
İsrail Ulusal Güvenlik Araştırmaları Enstitüsü'nden Michael Kobi, Hamas'ın deneyimli militan lider sayısının çok azaldığını belirterek şunları söyledi: "Bu, Hamas'ı zayıflatma ve örgütün bütünlüğünü aşındırma stratejisinin parçası. Deneyimli kişileri ortadan kaldırdığınızda örgütü etkili biçimde yönetmekte ciddi sorunlar yaşıyorlar."
İsrail, Gazze savaşının başlangıcından bu yana onlarca Hamas liderini ve askeri yetkilisini öldürdü. Başbakan Netanyahu ve Savunma Bakanı Israel Katz, Ekim 2023 saldırılarına karıştığını tespit ettikleri herkesi öldüreceklerini ya da yakalayacaklarını defalarca teyit etti.
Savunma Bakanı Katz, Odeh'in öldürülmesinin ardından yaptığı açıklamada Hamas'ın Gazze üzerinde artık ne sivil ne de askeri kontrol kullanamayacağını söyledi. Katz ayrıca "gönüllü göç" olarak nitelendirdiği planın da "doğru zamanda ve doğru şekilde" uygulanacağını bildirdi.
Filistinliler kendilerini Gazze'den yerinden etmeye yönelik her girişimi reddediyor. Filistinliler bu tür açıklamaları, 1948'de İsrail'in kuruluşu sırasında yüz binlerce Filistinlinin göçe zorlandığı veya kaçmak zorunda kaldığı "Nakba" (felaket) ile özdeşleştiriyor.
Gazze sağlık yetkililerinin verilerine göre Ekim ayındaki ateşkesin ardından İsrail yaklaşık 900 Filistinliyi öldürdü. Bu rakamlar savaşanlarla sivilleri birbirinden ayırt etmiyor. İsrail ordusu ise aynı dönemde dört askerin militanlar tarafından öldürüldüğünü açıkladı.
Hamas, savaşçıları arasındaki kayıp rakamlarını kamuoyuyla paylaşmıyor. İsrail, ateşkes sonrası saldırılarının olası saldırıları önlemeye veya ateşkes hattına yaklaşan kişileri durdurmaya yönelik olduğunu savunuyor.
İsrail ve Hamas, ateşkes anlaşmasının ikinci aşamasının uygulanması konusundaki dolaylı müzakerelerde kilitlenmiş durumda. Bu aşama, Hamas'ın silahsızlandırılmasını ve İsrail ordusunun geri çekilmesini kapsıyor. Ekim ayında varılan ateşkes anlaşması, Gazze'nin yarısından fazlasının kontrolünü İsrail'e bırakırken Hamas kıyı şeridinde dar bir bölgeyi kontrol altında tutuyor.
