Finlandiya Radyasyon ve Nükleer Güvenlik Kurumu (STUK), kullanılmış nükleer yakıtlar için dünyanın ilk jeolojik depolama tesisine işletme lisansı verilmesini onayladı. Kurum konuyla ilgili bir basın açıklaması yayımladı.
Kapsülleme ve nihai bertaraf tesisi, Finlandiya'nın batısındaki Eurajoki bölgesinde bulunan Olkiluoto adasında, Fin nükleer atık yönetim şirketi Posiva tarafından inşa edildi.
STUK, tesisin işletme lisansı için gereken radyasyon ve nükleer güvenlik şartlarını karşıladığını ve önemli bir düzenleyici engeli aştığını belirtti.
STUK Genel Direktörü Petteri Tiippana konuyla ilgili yaptığı açıklamada, "Bu, 40 yılı aşkın süredir hazırlığı yapılan kullanılmış nükleer yakıtın nihai bertarafı açısından çok önemli bir adım" dedi.
Posiva'nın bertaraf sistemine göre, yüksek seviyeli kullanılmış nükleer yakıtlar yer üstündeki kapsülleme tesisinde demir ve bakır kaplara sızdırmaz şekilde kapatılacak. Bu kaplar daha sonra kayalıkların içine yerin 400 ila 450 metre derinliğinde açılan tünellere kalıcı olarak yerleştirilecek.
STUK, değerlendirmelerinin tesisin operasyonel güvenliğini, uzun vadeli jeolojik güvenliğini ve Posiva'nın operasyonlara başlama hazırlığını kapsadığını açıkladı. Düzenleyici kurum ve dış uzmanlar, 2000 yılından bu yana projeyi denetlemek ve değerlendirmek için 250 kişi-yıldan fazla mesai harcadı.
Posiva, 2070 yılının sonuna kadar geçerli olacak bir işletme lisansı için başvuruda bulundu. STUK ise şirketin lisansı aldıktan sonraki 10 yıl içinde ilk periyodik güvenlik değerlendirmesini yapmasını ve bertaraf sistemi faaliyete geçtikten sonra uzun vadeli güvenlik durumunu güncellemesini önerdi.
Kullanılmış nükleer yakıtlar şu anda Finlandiya'daki nükleer santrallerde geçici depolama alanlarında tutuluyor. Fin yasaları, diğer ülkelerden nükleer atık ithal edilerek Finlandiya'da bertaraf edilmesini yasaklıyor.
STUK'a göre, lisansın verilip verilmeyeceğine ilişkin nihai kararı Finlandiya hükümeti verecek.
