Paris mahkemesi pazartesi günü, Holcim bünyesindeki Lafarge'ın Suriye'deki iç savaş sırasında ülkenin kuzeyindeki fabrikasını çalışır tutmak için terör örgütlerini finanse ettiğine ve Avrupa yaptırımlarını ihlal ettiğine hükmetti.
Dava, Fransa'da bir şirketin terör finansmanından yargılandığı ilk örnek oldu. İlk davayı açan Sherpa ve ECCHR örgütleri ortak açıklamalarında kararı "çok uluslu şirketlerin cezasızlığına karşı mücadelede tarihi bir karar" olarak nitelendirdi.
Eski CEO Bruno Lafont dahil sekiz eski Lafarge çalışanı suçlu bulundu. Lafont altı yıl hapis cezasına çarptırıldı. Avukatı Reuters'a karara itiraz edeceklerini söyledi.
Lafarge grubunun eski genel müdür yardımcısı Christian Herrault'nun avukatı da müvekkilinin beş yıl hapis cezasına itiraz edeceğini açıkladı.
Mahkeme, Lafarge'ın 2013 ile Eylül 2014 arasında Avrupa Birliği'nin terör örgütü olarak tanımladığı IŞİD ve El Kaide bağlantılı El Nusra Cephesi'ne toplam 5,59 milyon euro (6,54 milyon dolar) ödeme yaptığını tespit etti.
Başkan yargıç Isabelle Prevost-Desprez, Lafarge'ın yaptığı ödemelerin Suriye'de ve ötesinde ölümcül saldırılar gerçekleştiren cihatçı grupları güçlendirdiğini belirtti.
Prevost-Desprez, "Mahkememiz için terör örgütünü finanse etmenin tek amacının Suriye'deki fabrikayı ekonomik nedenlerle açık tutmak olduğu açıktır. Terör örgütlerine yapılan ödemeler Lafarge'ın faaliyetlerini sürdürmesini sağlamıştır" dedi.
Yargıç, "Bu ödemeler IŞİD ile gerçek bir ticari ortaklık biçimini almıştır" ifadesini kullandı.
Mahkeme, savcılığın talep ettiği şekilde Lafarge'a bir şirket için verilebilecek en yüksek ceza olan 1,125 milyon euro (1,32 milyon dolar) para cezası verdi.
Lafarge yaptığı açıklamada, "Lafarge SA mahkemenin kararını kabul etmektedir. Karar, on yılı aşkın süre önce gerçekleşen ve Lafarge'ın Davranış Kuralları'nı açıkça ihlal eden eylemlere ilişkindir" dedi. Şirket kararın gerekçelerini incelediğini de ekledi.
Holcim yorum talebine hemen yanıt vermedi.
Suçlu bulunan diğer eski çalışanların da itiraz edip etmeyeceği henüz netlik kazanmadı. Diğer sanıklara bir ile yedi yıl arasında değişen hapis ve para cezaları verildi.
Kuzey Suriye'deki Jalabiya fabrikası, Lafarge tarafından 2008 yılında 680 milyon dolara satın alınmıştı ve 2010'da, yani 2011 başındaki Suriye ayaklanmasından birkaç ay önce faaliyete geçmişti.
Çalışanlar yakınlardaki Manbij kasabasında yaşıyor ve fabrikaya ulaşmak için Fırat Nehri'ni geçmeleri gerekiyordu. Mahkeme, güvenli geçiş için 800.000 eurodan fazla ödeme yapıldığını tespit etti.
Mahkemeye göre ayrıca IŞİD kontrolündeki taş ocaklarından hammadde satın almak için 1,6 milyon euro harcandı.
Lafarge, 2015 yılında İsviçre borsasında işlem gören Holcim bünyesine katıldı.
ABD'deki ayrı bir davada Lafarge, 2022 yılında Suriye'deki yan kuruluşunun iç savaşın ardından çalışanların, müşterilerin ve tedarikçilerin kontrol noktalarından geçmesini sağlamak amacıyla IŞİD ve El Nusra Cephesi'ne 6 milyon dolar ödediğini kabul etmişti. Şirket, ABD'deki uzlaşma anlaşması kapsamında 778 milyon dolar el koyma ve para cezası ödemişti.
Lafarge ayrıca Fransa'da fabrikasını Suriye'de nasıl çalışır tuttuğuna ilişkin insanlığa karşı suçlara iştirak iddiasıyla da soruşturma altında bulunuyor.
