Güney Kıbrıs hükümeti dün, ABD öncülüğündeki İran savaşının ekonomik etkilerini bertaraf etmek için 100 milyon euroluk sekiz maddelik destek paketini onayladı. Enerji maliyetleri, gıda fiyatları, turizm desteği ve tarım sübvansiyonlarını kapsayan paket, halihazırda yürürlükte olan 100 milyon euroluk önlemlere ek olarak devreye girecek.
Bakanlar Kurulu paketi Çarşamba günü onayladı. Önlemlerin birçoğu daha önce Covid pandemisi ve Ukrayna savaşı dönemlerinde de uygulanmıştı.
Enerji maliyetleri
Tüm konut tüketicileri için elektrikte KDV oranı 1 Mayıs 2026'dan 31 Mart 2027'ye kadar yüzde 5'e düşürülecek. Bu düzenleme 360.000 haneye ek fayda sağlayacak ve mali maliyeti 14,3 milyon euro olarak hesaplandı. Savunmasız tüketiciler ve belirli işletmeler için uygulanan mevcut elektrik fiyat sübvansiyonu da düşük emekli maaşı alanları ve tek ebeveyn ödeneği alan tek ebeveynli aileleri kapsayacak şekilde genişletilecek. Bu genişleme sırasıyla 22.200 ve 10.700 haneyi daha kapsama alacak.
Akaryakıt üzerindeki özel tüketim vergisi Nisan, Mayıs ve Haziran 2026 için litre başına 8,33 sent indirilecek. Bu indirimin mali maliyeti 18,6 milyon euro olarak belirlendi. Önlem başlangıçta 1 Nisan'dan itibaren yürürlüğe girecek şekilde duyurulmuş olsa da meclis onayı gerektirdiğinden şimdi 3 Nisan'dan sonra yürürlüğe girecek. Yasa tasarısı 2 Nisan'daki genel kurul oturumunda oylanacak.
Akaryakıt üzerindeki yeşil vergi uygulanmayacak. Bu vergi litre başına 9 sent ek maliyet getirecekti. Söz konusu vergi 2022'den bu yana Kurtarma Planı kapsamında bir taahhüt olarak öngörülüyordu. Verginin uygulanmaması Güney Kıbrıs'a 23 milyon euro AB fonu kaybına mal olacak. Devlet, vergiden üç çeyrekte yaklaşık 95 milyon euro gelir elde etmeyi bekliyordu.
Tüketici koruma
Et, kümes hayvanı eti ve balık, 1 Nisan'dan 30 Eylül 2026'ya kadar sıfır KDV listesine eklenecek. Bu ürünler halihazırda muaf olan meyve ve sebzelerin yanında yer alacak. Mali maliyeti 6,4 milyon euro olarak tahmin edildi.
Turizm
Hükümet, Nisan 2026'da faaliyet gösteren otel ve turistik konaklama tesislerindeki çalışanların ücretlerinin yüzde 30'unu sübvanse edecek. Tahminen 19.000 işçi bu destekten yararlanacak ve maliyeti 6,4 milyon euro olacak. Bu işçilerin yaklaşık 15.000'i otel çalışanı olup maliyetleri yaklaşık 4 milyon euro tutacak. Önlem, otelleri Nisan ayında yeniden açmaya teşvik etmeyi amaçlıyor. Ayrıca önemli turist kaynak pazarlarına bağlantıyı sürdürmek için havayollarını destekleyecek ek bir program da uygulanacak.
Çiftçiler
Gübre ve diğer tarımsal girdilerin maliyetinin yüzde 15'ini karşılayan iki sübvansiyon programı Nisan ve Mayıs aylarında yürürlükte olacak. Toplam maliyeti 1 milyon euro olarak belirlendi. Tahminen 3.000 çiftçinin bu destekten yararlanması bekleniyor ve başvuru son tarihi 31 Mayıs olarak açıklandı. Şu anda 1.400 profesyonel çiftçi kayıtlı bulunuyor ancak sosyal sigorta verileri birincil sektörde 3.000 kişinin çalıştığını gösteriyor.
