BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, Kıbrıs sorununa ilişkin üst düzey toplantılar düzenlemeye çalışırken Türkiye'nin sert muhalefetiyle karşı karşıya. Şu ana kadar Kıbrıs Türk liderliği koşullu bir evet verdi, Rum tarafı olumlu yanıt verdi ve Yunanistan ile İngiltere onu destekliyor.
Recep Tayyip Erdoğan daha önce Genel Kurul'daki konuşmasında Kıbrıs'a ilişkin değinmelerini sınırladı ve Guterres ile görüşmelerde konuyu gündeme getirmedi.
Üst düzey toplantılar iki aşamaya bölünmüş durumda. İlki Guterres, Cumhurbaşkanı Nikos Christodoulides ve Kıbrıs Türk lideri Tufan Erhürman'ın katılımıyla 2+1 toplantısı, ikincisi ise Guterres, iki lider ve üç garantör gücün katılımıyla 5+1 toplantısı. Guterres her iki formatta da bir toplantı düzenleyebilmek için tüm unsurların hazır olmasını bekliyor.
BM'nin New York'taki Yüksek Düzey Haftası sırasında çok taraflı bir toplantı, Guterres'in programının başlangıçtan itibaren dışında kaldı; bunu Kıbrıs'tayken iki ay önce açıkça belirtmişti.
Önümüzdeki hafta Guterres tüm ilgililerle görüşecek ve söylediklerinden ya da söylemediklerinden hareketle niyetleri hakkında daha net bir tablo oluşturacak. Kişisel temsilcisi María Ángela Holguín, iki liderle görüşerek şimdiye kadar yürütülen görüşmelerde kaydedilen ilerlemeyi gözden geçirecek. BM'nin hazırlamayı üstlendiği uzun süredir beklenen yakınsama belgesini bu görüşmelerde ya da görüşmelerin sonunda teslim edebilir. Guterres hafta sonunda Erhürman ile de görüşecek ve Guterres'ten açıklamalar gelmesi dışlanmıyor.
Hükümet sözcüsü Konstantinos Letymbiotis, heyetin ABD topraklarındaki ilk açıklamasında Yüksek Düzey Haftası'nın "yılın en üst düzey diplomatik anı" olduğunu söyledi ve heyetin New York'ta Kıbrıs sorununa odaklandığını belirtti.
Christodoulides güven artırıcı önlemler, Kıbrıs sorununun yöntemi ve özü hakkında fikirler, öneriler ve tavsiyelerle geliyor. Hükümetin amacı değişmedi; kendi imkanları ölçüsünde BM Genel Sekreteri'nin belirlediği hedefe ulaşmak için genişletilmiş bir toplantının yapılmasına yardımcı olmak. Letymbiotis'e göre amaç, "müzakerelerin kesildiği noktadan itibaren esaslı müzakerelerin yeniden başlaması için gerçek bir sıçrama tahtası olacak başarılı bir genişletilmiş toplantı" gerçekleştirmek.
Christodoulides'in programına göre 24 Eylül Perşembe günü New York saatiyle 10.55'te Guterres ile görüşecek; bu görüşmeden önce 22 Eylül Salı günü saat 18.00'de Holguín ile bir toplantısı bulunuyor. Letymbiotis'e göre Holguín Salı günü, yani o toplantının yapıldığı gün New York'a geliyor.
Olası üçlü bir toplantı sorulduğunda Letymbiotis, en azından şimdilik hükümetin Guterres ya da temsilcisiyle ortak bir toplantı yapma imkanı olmadığını söyledi. Hükümet böyle bir olasılığı olumlu görüyor ve Christodoulides, Guterres'in takvimi izin verirse heyetin Yüksek Düzey Haftası'ndan sonra New York'ta kalışını uzatarak böyle bir toplantının mümkün hale getirilmesini değerlendirdiğini belirtti. Yakınsama belgesi konusunda Letymbiotis, hükümetin Holguín tarafından bilgilendirilmeyi beklediğini söyledi.
Christodoulides'in temas, toplantı ve konuşmalardan oluşan haftası Kıbrıs saatiyle Pazartesi sabahının erken saatlerinde başladı. Kıbrıs saatiyle yaklaşık 03.00'te, New York'ta 20.00'de diaspora örgütleri başkanlarıyla Kıbrıs sorunundaki gelişmeleri görüşmek üzere bir araya gelmesi gerekiyordu. BM ile temasları Salı'dan Perşembe'ye kadar sürecek.
Programı New York saatiyle şöyle: 21 Eylül Pazartesi günü saat 13.15'te Ürdün Kralı Abdullah II ile görüşüyor. Öğleden sonra Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa ve Kanada Başbakanı Mark Carney tarafından ortaklaşa düzenlenen çok taraflılık, uluslararası hukuk, barış ve refah konulu zirveye katılıyor.
22 Eylül Salı günü Guterres'in faaliyet raporunu sunacağı Genel Kurul oturumunun açılışına katılıyor. Öğleden sonra Chevron'un üs varlıkları ve gelişmekte olan ülkeler bölümü başkanı Javier la Rosa ile görüşüyor.
23 Eylül Çarşamba günü yaklaşık 12.30'da Genel Kurul oturumunda konuşma yapıyor, ardından Guterres'in davetiyle düzenlenen iklim değişikliği konulu yüksek düzeyli oturumda konuşuyor. Öğleden sonra ExxonMobil başkan yardımcısı John Ardill ile görüşüyor.
24 Eylül Perşembe günü sabah Antenna Group ve Atlantic Council'in AB-Körfez iş birliğini bölgesel güvenlik ve refah için güçlendirme konulu çalışma kahvaltısına katılıyor. Guterres ile görüşmesinin ardından Güvenlik Konseyi'nin beş daimi üyesinin daimi temsilcileri için bir öğle yemeği veriyor.
25 Eylül Cuma günü sabah Çin Başkan Yardımcısı Han Zheng ile görüşüyor, ardından AJC temsilcileriyle görüşüyor. New York'tan ayrılmadan önce Kıbrıslı diaspora örgütlerinin onuruna düzenlenen akşam yemeğine katılacak.
Christodoulides'e Dışişleri Bakanı Konstantinos Kombos, Letymbiotis ve müzakereci Menelaos Menelaou eşlik ediyor. 26 Eylül akşamı Kıbrıs'a dönüyor.
