BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, 16 yıl aradan sonra Kıbrıs'a gelerek taraflardan somut adımlar ve taahhütler bekliyor. Ziyaret programında Kıbrıs Rum ve Türk liderleriyle ayrı ayrı ve ortak toplantılar yer alırken, Guterres güven artırıcı önlemler ve müzakere masasına dönüş için yapıcı katkı talep edecek. Ancak geçmişteki başarısız girişimler ve taraflar arasındaki anlaşmazlıklar, bu ziyaretin sonuç vermesini belirsiz kılıyor.
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, Kıbrıs sorununun çözümü için son bir hamle yapmak üzere adaya geldi. Kaynaklar, Guterres'in bu ziyaretten 'somut çıktılar' almayı hedeflediğini ve risklerin farkında olduğunu belirtiyor. Guterres'in, Kıbrıs sorununda gelinen noktayı çok iyi bildiği ve taraflardan net adımlar beklediği ifade ediliyor. Bu ziyaret, 16 yıl aradan sonra bir BM Genel Sekreteri'nin adaya gerçekleştirdiği ilk ziyaret olma özelliğini taşıyor.
Yerel medyada çıkan haberlere göre Guterres'in temel amacı, 2017'de Crans Montana'da ortaya koyduğu çözüm çerçevesini güncellemek. BM Genel Sekreteri'nin, adadaki temasları sırasında taraflardan net adımlar beklediği ve sürecin ilerlemesi için somut taahhütler almayı amaçladığı belirtiliyor. Guterres'in, Kıbrıs sorununun çözümüne yönelik müzakerelerde ivme kaybı yaşanmaması için ziyaretini bir fırsat olarak gördüğü ifade ediliyor. Ziyaret programına göre Guterres, Salı sabahı saat 10.00'da ilk olarak Kıbrıs Rum lideri Nikos Hristodulidis ile bir araya gelecek, ardından saat 11.45'te Kıbrıs Türk lideri Tufan Erhürman ile görüşecek. Öğleden sonra Kayıp Şahıslar Komitesi, müzakereciler ve teknik komite başkanlarıyla toplantılar yapacak, akşam ise liderler için bir akşam yemeği verecek. Çarşamba sabahı iki liderle ortak bir toplantı gerçekleştirecek olan Guterres, bu toplantının ardından 30 dakikalık bir basın toplantısı düzenleyecek.
Diplomatik kaynaklar, Guterres'in özellikle iki toplum arasındaki güven artırıcı önlemler ve müzakere masasına dönüş için somut adımlar beklediğini vurguluyor. BM Genel Sekreteri'nin, Kıbrıs Rum ve Kıbrıs Türk taraflarıyla yapacağı görüşmelerde, çözüm sürecine yönelik kararlılığı test edeceği ve her iki taraftan da 'yapıcı katkı' talep edeceği kaydediliyor. Guterres'in ayrıca yıllar içinde biriken müzakere birikimini koruyarak halefine eksiksiz devretmeyi hedeflediği, bu amaca ulaşması halinde Kıbrıs sorununa ilişkin üçüncü bir gayriresmi konferansın yolunun açılacağı belirtiliyor. Ancak böyle bir toplantı için öncelikle Ankara'dan yeşil ışık ve sonuç alınacağına dair sağlam garantiler gerekiyor. Guterres'in, olumlu sonuç alacağından emin olmadığı bir konferansı toplamaya isteksiz olduğu ifade ediliyor. Bu girişim, 2017'de Crans Montana'da yaşanan çöküşün ardından ve kişisel temsilcisi Maria Angela Holguin'in ilk misyonunun başarısızlıkla sonuçlanmasına rağmen geliyor. Tarafların aylardır yeni bir geçiş noktası açılması konusunda dahi anlaşamaması, güven artırıcı önlemler konusundaki ilerlemenin ne kadar zor olduğunu gösteriyor. Kıbrıs hükümet sözcüsü ise ziyaretin 'çok önemli' olduğunu ve Guterres'in genişletilmiş bir gayriresmi konferans için koşullar yaratmaya çalışacağını belirtti.
Guterres, adada kaldığı süre boyunca iki toplumlu teknik komiteler ve sivil toplum örgütlerinin temsilcileriyle de bir araya gelecek. Ayrıca Kayıp Şahıslar Komitesi tarafından işletilen antropoloji laboratuvarını ve barış gücü anıtını ziyaret etmesi bekleniyor.
