Kıbrıs hava trafik kontrolörleri sendikası, Türk askeri uçuşlarının Lefkoşa Uçuş Bilgi Bölgesi’ne uçuş planı olmadan ya da Ankara ile doğrudan iletişim kurmaksızın rutin şekilde girdiğini belirterek, kontrolörlerin her gün yönetmek zorunda kaldığı riskler yarattığını açıkladı. Uyarı, parlamento Savunma ve Ulaştırma komitelerinin ortak oturumunda, Türk faaliyetlerinin uçuş güvenliğine yönelik riskleri ele alınırken geldi.
19 Ağustos’ta bir Türk askeri Airbus A400, iletişim kurmadan ve ilan edilen uçuş planı dışında Lefkoşa FIR’ına girdi; yolcu Boeing 737 ile kesişen bir rotaya girdi. Sendika bu olayı daha geniş bir kalıbın tipik örneği olarak gösterdi. Sendika, Lefkoşa FIR’ında Türk askeri uçuşları ve insansız hava araçlarının sıklığının arttığını söyledi.
Sendika başkanı Giorgos Georgiou, sorunun yeni olmadığını söyledi. Benzer uyarılar ilk kez 2012’de yapılmıştı.
Oturumda hava trafik kontrol hizmetlerindeki ciddi personel eksikliği endişesi de dile getirildi. Hava Trafik Kontrol Merkezi’nde gereken yaklaşık 140 pozisyonun sadece 90’ı doldurulmuş durumda; 15 pozisyon daha doldurmak için süreç devam ediyor. Kontrolörler, bu eksikliğin zaten zorlanan sisteme baskı eklediğini, Kontrol Merkezi ile Larnaka ve Baf kuleleri ve Yaklaşma Radarı’ndaki açıkların 2027 yazından itibaren uçuş gecikmelerine yol açabileceğini belirtti.
Kontrolörlerin eksikliği gidermek için gerekli gördüğü önlemler arasında daha hızlı işe alım, personel eğitimi ve sistem modernizasyonu yer alıyor. Bu amaçla 2013’te Bakanlar Kurulu onayladığı, 2019’da yasal çerçevesi kabul edilen ancak hâlâ faaliyete geçmeyen devlet hava seyrüsefer şirketi planı uzun süredir bekliyor.
Oturumun asıl odağı Türk eylemleri ve “sahte devlet” faaliyetleri olsa da tartışma, Baf’ta konuşlu Yunan F-16 savaş uçaklarının uçuşlarına da genişledi.
AKEL milletvekilleri Savunma Bakanı Vasilis Palmas’a, uçakların günlük uçuşlarının vatandaşları ve turistleri rahatsız edebileceği endişesini iletti. Ulusal Muhafız’ın uçuş programlarını önceden yayımlamasını önerdiler.
Tartışmanın odağının değişmesi ELAM milletvekillerinin sert tepkisini çekti. ELAM lideri Christos Christou, AKEL milletvekilleri bu konuyu görüşmek istiyorsa ayrı bir komite oturumunda gündeme getirmeleri gerektiğini söyledi; çünkü bu oturum Türk ihlallerinin ve “sahte devlet”in eylemlerinin yarattığı uçuş güvenliği risklerine odaklanıyordu.
Ulusal Muhafız, Yunan jetlerinin günlük uçuş planlarının yayımlanmasının pratik olarak tavsiye edilmediğini bildirdi; uçuşlar her zaman sıkı zaman pencerelerine uymuyor ve hava koşulları gibi çeşitli faktörlerden etkileniyor. Ulusal Muhafız Komutanı Korgeneral Emmanouil Theodorou, günlük savaş uçağı geçişlerinin gerçekleştiği bir Yunan adası örneğini vererek, bunun sakinlerin ya da turistlerin günlük yaşamını etkilemediğini belirtti.
Oturuma Savunma Bakanı, Ulaştırma Bakanı, Ulusal Muhafız Komutanı ile Sivil Havacılık Dairesi, Dışişleri Bakanlığı, hava trafik kontrolörleri ve pilot temsilcileri katıldı.
