Güney Kıbrıs Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis, bu hafta BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ile yapılacak toplantıda, kuzeydeki askeri bölgelerde kayıp kişi gömü alanlarında kazı yapılmasına izin verilmesi konusunu Türk lider Tufan Erhurman'a gündeme getireceğini açıkladı.
Kornos'ta düzenlenen bir anma etkinliğinde konuşan Hristodulidis, Türk ordusunun kontrolündeki bölgelerde, olası gömü alanlarına ilişkin bilgilerin bulunduğu yerlerde kazı yapılması için yeniden izin talebinde bulunacağını söyledi.
Hristodulidis, "Kıbrıslı Türk liderle yaptığım tüm toplantılarda taleplerimi yazılı olarak ilettim" dedi.
"Gerçekten bir güven artırıcı önlem istiyorlarsa, en basit ve en kolay güven artırıcı önlem, tüm bu bölgelerde kazı yapılmasına izin vermektir."
Hristodulidis, Guterres ve Erhurman'la yapılacak ortak toplantıda bu konunun "bir yanıt" alacağını umduğunu belirtti.
Cumhurbaşkanı, şu anda Aya, Asya, Yerolakkos, Lapithos, Eksometohi ve Livadya'da kazı çalışmalarının sürdüğünü, askeri bölgelerdekiler de dahil olmak üzere araştırılacak 120 yerin daha listede olduğunu söyledi.
Kayıpların akıbetinin çözülmesini insani bir yükümlülük olarak tanımlayan Hristodulidis, yakınlarına hitaben "Son kaybımızın akıbetini belirlemezsek vicdanımız asla rahat etmeyecek" dedi.
Hristodulidis, Türkiye'nin, halen akıbeti bilinmeyenlerin durumunun tespitine yardımcı olabilecek askeri arşivlere erişime izin vermeye devam ettiğini ifade etti.
1974 işgalinin ardından kayıp olarak listelenen 1.619 Rum Kıbrıslıdan 764'ünün kimliği tespit edilirken, 746'sı halen kayıp durumda.
Kayıp 81 Yunan askerinden ise sadece 19'unun kimliği belirlenebildi.
Hristodulidis ayrıca, durdurulan Mia Milia kazılarını da gündeme getirerek, projenin Avrupa Birliği fonu almasına rağmen kazı maliyetlerinin çok yüksek olduğu yönündeki açıklamaları "kabul edilemez yanıtlar" olarak nitelendirdi.
Kazıların derhal başlamasını talep etti.
Cumhurbaşkanı, Kıbrıs ve Yunanistan savunma bakanlıkları arasında kayıp kişilerin akıbetini belirleme çabalarını güçlendirmek için bir işbirliği mutabakatının tamamlandığını ve iki savunma bakanının kısa süre içinde anlaşmayı imzalamasının beklendiğini duyurdu.
Ayrıca hükümetin, Cumhuriyet'in antropoloji laboratuvarı için kalıcı bir bina tahsis ettiğini doğrulayan Hristodulidis, bu adımın kazıları destekleyen altyapıyı güçlendireceğini ve kimliği belirlenen kalıntıları teslim alan aileler için daha uygun bir ortam sağlayacağını söyledi.
Yakınlarına seslenen Hristodulidis, ardı ardına gelen hükümetlerin etkilenen ailelere yeterli desteği sağlayamadığını kabul etti.
"Bir devlet olarak 1974'ten bu yana taleplerinizin çoğuna yanıt vermekte yavaş kaldık. Bu gece sizden, devletin 1974'ten bu yana yaptığı ihmaller için özür diliyorum" diyen Hristodulidis, hükümetin kayıpların çocukları tarafından iletilen taleplere de yanıt vereceğini ekledi.
Etkinlikte ayrıca, kayıpların akıbetinin belirlenmesi için Türkiye'den daha fazla işbirliği çağrıları yapıldı.
Başpiskopos Georgios, çözülmemiş sorunun "zamanımızın küresel medeniyeti için bir leke" olduğunu söylerken, Meclis Başkanı Annita Demetriou ise "Bekleyen bir anne, arayan bir baba, bir ebeveyne ne olduğunu asla öğrenemeyen bir çocuk olduğu sürece borcumuz ödenmemiş kalır" dedi.
Kayıp Kişiler Yakınları Derneği Başkanı Nikos Sergides de Hristodulidis'e, uluslararası temaslarında bu konuyu gündemde tutması çağrısında bulundu.
