Üst düzey bir bakanın açıklamasına göre İngiltere, salı günü işgal altındaki Batı Şeria'daki İsrail yerleşimlerinde üretilen mallara yönelik ticaret yasağını duyuracak. İngiltere'nin bu hamlesine Fransa ve Kanada da eşlik ederken, Fransa Dışişleri Bakanı da Batı Şeria'daki yerleşimlerden gelen ürünlerin ithalatının yasaklanacağını duyurdu. Üç ülke de attığı bu adımlarla iki devletli çözüme verdiği desteği artırma mesajı veriyor.
ABD'nin İngiltere'nin bu müdahalesine ve müttefiklerinin eşgüdümlü hareketine şiddetle karşı çıkması beklenirken, İsrail'den de sert tepkiler gelmeye başladı. İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, İngiltere büyükelçisinin sınır dışı edilmesi çağrısında bulundu.
Göreve gelişinin altıncı haftasında olan İngiltere Dışişleri Bakanı Ed Miliband, geçen hafta İsrail politikasını sıfırlamak istediğinin sinyalini vermiş ve ticari kısıtlamaları daha sonra açıklayacağını belirtmişti.
Yıllık 6 milyar sterlinlik (8,12 milyar dolar) ikili ticaret üzerindeki etkinin minimal olması bekleniyor. İngiltere'nin Batı Şeria yerleşimlerinden gelen malları, İsrail'de üretilen ürünlerden nasıl ayırt edeceğine dair detaylar ise henüz netlik kazanmadı.
Temmuz ayından bu yana görevde olan İngiltere Başbakanı Andy Burnham, Pazartesi günü ABD Başkanı Donald Trump ile yaptığı telefon görüşmesinde Orta Doğu'yu ele aldı. Başbakanlık ofisinden yapılan açıklamaya göre Burnham, görüşmede "iki devletli çözümün önemine" vurgu yaptı.
İNGİLTERE'DEN E1 YERLEŞİM PLANLARINA TEPKİ
Tartışmanın odağında, İsrail'in Batı Şeria'daki E1 yerleşim projesi yer alıyor. Miliband ve diğer Batılı siyasetçiler, bu projenin Filistinlilerin kendi devletleri için talep ettiği arazileri böleceğini belirtiyor.
BM organları ve İngiltere de dahil olmak üzere çoğu hükümet, Batı Şeria'daki İsrail yerleşimlerini yasa dışı olarak kabul ediyor ve Batı Şeria'yı askeri işgal altındaki bir bölge olarak görüyor.
İsrail ise söz konusu bölgenin işgal edilmiş değil, tartışmalı bir bölge olduğunu savunuyor ve Yahudilerin bu topraklar üzerinde tarihsel bir hakkı bulunduğunu iddia ediyor.
İngiltere ve diğer Avrupa ülkeleri Ağustos ayında İsrail'in E1 yerleşim planlarını eleştirmiş, Çalışma ve Emeklilik Bakanı Pat McFadden de yaptırımların arkasında bu gelişmelerin yattığını ifade etmişti.
McFadden, Salı günü Times Radio'ya verdiği demeçte, "Tehlikenin daha acil hale gelmesinin nedeni, son haftalarda ve aylarda yerleşim faaliyetlerinin genişlemesidir" dedi.
İsrail Başbakanlık ofisi ve Dışişleri Bakanlığı, yorum taleplerine henüz yanıt vermedi.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 27 Ekim'de yapılacak bir seçimle karşı karşıya. Anketler, iktidar koalisyonunun birkaç koltuk kaybederek çoğunluğu sağlayamayacağını gösteriyor.
İsrail-İngiltere ilişkileri son yıllarda giderek gerildi. Londra, İsrail'in Gazze'deki tutumunu, Batı Şeria'daki yerleşimlerin genişlemesini ve Filistinlilere yönelik artan yerleşimci saldırılarını eleştiriyor.
İngiltere, Fransa ve Kanada'nın bu eşgüdümlü yaptırım hamlesi, daha önce İspanya, İrlanda ve Hollanda'nın attığı ancak henüz tam olarak yürürlüğe girmeyen yasaklara da yeni bir ivme kazandırıyor.
McFadden, Sky News'e verdiği demeçte İsrail'in İngiltere için önemli bir ticaret ortağı olmaya devam edeceğini ve tüm İsrail mallarına yönelik bir boykot söz konusu olmayacağını söyledi.
Yerleşimlerden gelen mallar ağırlıklı olarak taze ürün ve şarap gibi tarım ürünlerinden oluşuyor ve İsrail'in toplam ticaret hacminin yalnızca çok küçük bir kısmını oluşturuyor.
Uluslararası diplomasi çevreleri, İsrail'den gelen bazı malların menşei belirtilmeden yerleşimlerden gelen ürünleri içerebileceğini, bu nedenle ithalat yasağının uygulanmasının zor olabileceğini belirtiyor.
