Karen Taylor'un kaleminden çıkan bu haber, Çin'in antik İpek Yolu'nu çağrıştıran develer ile Kıbrıs'ın geleneksel eşeklerinin modern dünyadaki yeni rollerini ele alıyor.
Çin'in eski İpek Yolu'nu düşününce akla, dünya kültürlerini ve ticaretini birbirine bağlayan, ağır yüklerle uçsuz bucaksız topraklarda yavaşça ilerleyen develer geliyor. Peki bu develere modern Çin'de ne oldu?
Tüm yük hayvanlarında olduğu gibi develer de büyük ölçüde daha hızlı çalışan ve bakımı daha ucuz olan makinelerle yerini değiştirdi. Ancak Kıbrıs'taki eşeklerde olduğu gibi bu durum onların tamamen göz ardı edildiği anlamına gelmiyor.
Bu yüzyılın başlarında yerli Baktriya develeri ekonomik cazibesini büyük ölçüde yitirdi ve sayıları, ülkenin kuzeybatısındaki Keping İlçesi'nin Sincan bölgesindeki geleneksel yurtlarında bile azaldı. Son yıllarda Keping, hükümet girişimlerini hayata geçirerek deve yetiştiriciliğini aktif olarak teşvik ediyor. Yetkililer çiftçilere ağıl inşası için sübvansiyon sağlıyor, deve sütü alımını garanti ediyor ve sigorta maliyetlerini destekliyor.
Amaç, çiftçileri yoğun tarıma yönlendirmek ve ilçe genelinde deve yetiştiriciliği endüstrisini canlandırmak.
Sincan Wangyuan Deve Sütü Ltd. kurucusu Chen Gangliang, "Çin'deki deve sayısı, artık bir ulaşım aracı olarak kullanılmadıkları için ciddi şekilde azaldı" diye açıklıyor. Develerin ekonomik değerini keşfetmenin hem deve popülasyonlarını hem de çoğunluğu Kazak ve Moğol gruplarına mensup yetiştiricileri koruduğunu söylüyor.
Ancak deve sütünün raf ömrünün kısa olması büyük bir sorundu. Bu durum sütün Çin genelinde, hatta yurt dışına taşınmasını ve satılmasını zorlaştırıyordu. Altı ay sonra Chen, sütü biyofiltreden geçiren bir yöntem geliştirdi. Bu sayede süt altı ay boyunca dayanabiliyor ve şimdi büyük ölçüde toz formunda ülke geneline ve yurt dışına gönderiliyor.
Deve Yetiştirme Çiftliği sahibi Dawuti Yisha şunları ekliyor: "2024 yılı başında hükümet politikalarının desteğiyle deve yetiştirmeye başladım. Geçen yılki gelirim yaklaşık 700.000 yuan (88.000 euro) oldu. Şu anda fabrikada 180 devem var ve günlük süt üretimi yaklaşık 400 kg'a ulaştı."
Deve sütü, Kuzey Çin'de yüzyıllardır tüketiliyor ve genellikle yaşlılar, çocuklar ve hastalar için besin değeri yüksek bir gıda ve geleneksel ilaç olarak kullanılıyordu. Şimdi yüksek değerli bir sağlık ürünü olarak büyük bir patlama yaşıyor. Endüstri, deve sütü tozu ve yoğurt gibi işlenmiş ürünleri de satmaya yöneldi.
Kıbrıs eşeğinin tarihi de benzer bir seyir izliyor. Eşekler, adanın kültürel kimliğinde özel bir yere sahip. Tarımdaki geleneksel rollerinden eko-turizm ve el yapımı ürünlerdeki modern kullanımlarına kadar eşekler vazgeçilmez olmayı sürdürüyor.
Geleneksel olarak tarımla uğraşan nüfus arasında yük hayvanı olarak kullanılan eşeklerin sayısı azaldı. Araştırma ve İnovasyon Vakfı tarafından finanse edilen ve Kıbrıs Teknoloji Üniversitesi (Tepak) araştırmacıları tarafından yürütülen Altın Eşek Çiftliği farklı bir hikaye anlatıyor. Bugün yaklaşık 200 eşeğe ev sahipliği yapan çiftlik, adanın en büyük ve Avrupa'nın en büyüklerinden biri konumunda.
Profesör Fotis Papadimou, "İnek dışı sütleri incelemek ve yeni veya alternatif gıda kaynakları bulmak önemli" diyor. Bu vizyon, ekibi eşek sütü için bir dondurarak kurutma süreci geliştirmeye yöneltti. Bu süreç sütün doğal özelliklerini koruyor ve süt ürünlerine alternatifler ile diğer ürünlerin üretiminde kullanılmasına olanak tanıyor.
Çiftlikten Eleftheria Gregoriades, "Eski günlerde eşekler insanların hayatında çok önemliydi, ulaşım araçlarıydı, tarımın başarılı olması için eşeklere ihtiyaç vardı" diyor. Çiftlik aynı zamanda bir turist çekim merkezi olarak da hizmet veriyor.
Eşekler günde sadece yaklaşık 500 ml süt üretiyor ve çiftlik günlük 30 litreye kadar süt pastörize ediyor. Bu sütün bir kısmı ada genelinde dağıtılıyor. Eşek sütü birçok terapötik kullanıma sahip: doğal bir antibiyotik olarak görev yapıyor, astım, sedef ve egzamaya iyi geliyor ve tarihsel olarak boğmacalı hastalara veriliyordu.
Modern dondurularak kurutulmuş toz formuyla krem, şampuan ve çikolata gibi ticari ürünler dahil bir ürün yelpazesi oluşturmak için de kullanılıyor. Yüzde 10 eşek sütü içeren kremlerin cilde fayda sağladığı belirtiliyor.
Geleneksel türleri canlı tutmak için yürütülen yetiştirme programlarından süte sağlıklı bir alternatif üretmeye, uzak Çin'deki hayvan yetiştiricilerini ve güneşli bir adadaki turizmi desteklemeye kadar antik yük hayvanları geleceğe yer ayırmayı başardı.
Kültür Aynası hakkında
Kültür Aynası, Cyprus Mail ile Çin Büyükelçiliği'nin ortak bir girişimidir. Kıbrıs ve Çin kültürü arasındaki paralellikleri vurgulayarak adadaki çeşitli kültürel topluluklar arasında kabul, saygı ve anlayış için bir örnek oluşturmayı hedefler. Kültürün temel önemini tanır.
Kültür, dil ve coğrafya dahil birçok engeli aşan evrensel bir dildir. Amaç, Kıbrıs'taki çeşitli kültürel topluluklarla çalışarak canlı kültürlerimizi paylaşmak ve tanıtmak, böylece Kıbrıs'ın tüm insanları arasındaki bağları daha da güçlendirmek ve dünyadaki kültürlerin çeşitliliğini kutlamaktır.
Bu girişim ayrıca kültürel mirasın korunmasının önemini de kavrar. Bu, geçmişin gelenek ve uygulamalarını gelecek nesillere aktarmamızın önemli bir yoludur.
