Güney Kıbrıs'ın işgücü piyasası artan baskıyla karşı karşıya. Ekonomik büyüme, düşük işsizlik ve teknoloji şirketlerinin genişlemesi; inşaattan turizme, perakendeden bilgi teknolojilerine kadar birçok kilit sektörde işçi talebini artırdı.
Hükümet, işletmeleri desteklemek ve ekonomiyi istikrarlı bir büyüme yolunda tutmak amacıyla işgücü açığını birden fazla cephede ele almaya çalışıyor.
Bu yöndeki son adımlardan biri geçen hafta atıldı. Çalışma Bakanı Marinos Mousiouttas, Mısırlı işçilerin Kıbrıs'ta istihdamına ilişkin görüşmeler yapmak üzere Kahire'ye gitti. Ziyaretin amacı, Mısır ile mevcut işgücü anlaşmasını gözden geçirmek ve genişletmekti.
Görüşmelerde, Kıbrıs ile Mısır arasında Haziran 2024'te imzalanan Mutabakat Muhtırası ele alındı. Mısırlı vatandaşların Kıbrıs'ta istihdamını kolaylaştırmak için hazırlanan bu anlaşma, kısmen Kıbrıslı işverenlerin sınırlı ilgisi nedeniyle beklenen sonuçları vermemişti.
Mousiouttas, iki tarafın anlaşmayı yeni bir temele oturtma ve turizm, inşaat, bilgi teknolojileri ve geri dönüşüm dahil olmak üzere daha fazla sektörü kapsayacak şekilde genişletme konusunda mutabık kaldığını açıkladı.
Bu adım, Kıbrıs'ın Orta Doğu krizinin yarattığı belirsizliğe rağmen güçlü büyümesini sürdürdüğü bir dönemde geldi.
İstatistik Dairesi'nin geçen Pazartesi yayımladığı güncel verilere göre Kıbrıs ekonomisi 2025 yılında yüzde 3,8 büyüdü. Gayri safi yurt içi hasıla ise dördüncü çeyrekte yüzde 4,5 arttı.
Büyümeyi ağırlıklı olarak bilgi ve iletişim teknolojileri, otel ve restoran sektörü, ticaret ve inşaat destekledi.
İnşaat sektörü yüzde 9,4 ile özellikle güçlü bir performans sergiledi. Bilgi ve iletişim sektörü yüzde 8, ticaret ve turizm ise yüzde 7,2 büyüdü.
Uluslararası Para Fonu (IMF), 14 Nisan'da yayımladığı Dünya Ekonomik Görünümü raporunda Kıbrıs'ın büyümesinin 2025'teki yüzde 3,8'den 2026'da yüzde 3'e yavaşlamasını ve izleyen yıllarda yüzde 3 civarında dengelenmesini bekliyor.
Bu tabloda işgücü açığı, ülkenin son dönemdeki büyümesini destekleyen sektörler için başlıca risklerden biri olmaya devam ediyor.
İnşaat sektörü en çok etkilenen alanların başında geliyor. İnşaat Müteahhitleri Birlikleri Federasyonu (Oseok) tarafından düzenlenen bir toplantıda federasyon başkanı Stelios Gavriil, işgücü açığını sektörün karşı karşıya olduğu en büyük sorunlardan biri olarak nitelendirdi.
Gavriil, yetersiz personel ve uzman eksikliğinin inşaat sektöründe verimlilik düşüşü riski yarattığını, aynı zamanda kamu projelerinin hayata geçirilmesini ve ülkenin genel kalkınma sürecini yavaşlattığını söyledi.
Gavriil ayrıca inşaat işçileri, ustabaşılar ve makine operatörleri arasında ciddi açıklar kaydedildiğini, inşaat mühendisleri dahil bilim insanı bulmada da zorluklar yaşandığını belirtti.
"Tahminlerimize göre sektörün ihtiyacını karşılamak için yaklaşık 5.000 veya daha fazla işçiye ihtiyaç duyulacak" dedi.
Turizm sektörü de art arda rekor gelen turist sayısı ve gelirlerinin ardından süregelen personel ihtiyacıyla karşı karşıya.
Polonya ve Almanya gibi yeni pazarların açılması ile İsrail'den gelen güçlü büyüme, otel ve ilgili hizmetlerde işçi talebini artırdı.
Şu an için Orta Doğu krizi endişe yaratıyor; özellikle Kıbrıs'ın ikinci büyük turizm pazarı haline gelen İsrail'den gelen turist akışı fiilen durdu.
Ancak koşullar normale dönerse turizm faaliyetinin toparlanması ve işgücü ihtiyacının yeniden ön plana çıkması bekleniyor.
Bakanlar Kurulu, işgücü açığı yaşayan sektörleri desteklemek ve prosedürleri basitleştirmek amacıyla 19 Şubat 2025'te yeni bir "Yabancı İşçi İstihdamı Çerçevesi" onayladı.
Kıbrıs Otelciler Birliği (Pasyxe) ve Kıbrıs Turizm İşletmeleri Derneği (Stek), revize edilen çerçevenin faydalı olduğunu ancak yabancı işçi ihtiyacının devam ettiğini vurguladı.
Turizm sektörünün personel ihtiyacı yaklaşık 4.000 çalışan olarak tahmin ediliyor.
Teknoloji sektörü farklı ama aynı derecede acil bir sorunla karşı karşıya. Kıbrıs son yıllarda önemli sayıda teknoloji şirketini çekti ve bilgi teknolojileri sektörü ekonominin en hızlı büyüyen alanlarından biri haline geldi. Sektörün gayri safi yurt içi hasılaya katkısı şu anda yaklaşık yüzde 14 olarak tahmin ediliyor.
Kıbrıs aynı zamanda 2011'den bu yana AB'de en hızlı büyüyen üç bilgi teknolojileri pazarından biri konumunda ve sektörün değeri yüzde 200'den fazla arttı.
Ancak bu büyüme, yerel işgücü piyasasının karşılamakta zorlandığı uzman beceri eksikliğini gün yüzüne çıkardı.
Sorun; Kıbrıs Ekonomi ve Rekabet Konseyi'nin çalışmalarında, PwC Kıbrıs'ın 15. Yıllık CEO Araştırması'nda ve İnsan Kaynakları Geliştirme Kurumu'nun (Anad) 2026-2028 stratejik planında da ele alındı.
PwC Kıbrıs'ın 77 iş dünyası liderinin katıldığı araştırmasına göre, doğru becerilere sahip insan kaynağı eksikliği şirketlerin başlıca endişelerinden biri. Liderlerin yüzde 43'ü bu durumu önümüzdeki yıl için bir tehdit olarak görüyor.
Araştırma ayrıca yapay zeka bilgisine sahip yüksek kaliteli uzman yetenekleri çekmenin Kıbrıs'taki kuruluşlar için en kritik zorluklardan biri haline geldiğini ortaya koydu.
Perakende sektörü de hem uzman hem de vasıfsız rollerde yaşanan açıklarla baskı altında. Perakende Birliği başkanı Marios Antoniou, İstatistik Dairesi verilerine göre sektördeki açık iş pozisyonlarının şu anda yaklaşık 2.500 olduğunu söyledi.
Baskının özellikle Limasol'da yoğunlaşması bekleniyor. Şehirde iki yeni alışveriş merkezi hazırlanıyor.
Limassol Mall ve The Mall of Limassol'un ne zaman faaliyete başlayacağı henüz netleşmemiş olsa da Antoniou, her birinin yaklaşık 150 ila 160 mağazaya ev sahipliği yapmasının beklendiğini belirtti.
Bu da iki alışveriş merkezinin tek başına yaklaşık 1.000 çalışanlık acil istihdam talebi yaratacağı anlamına geliyor.
