İsrail, Hizbullah militanlarına karşı bir "tampon bölge" oluşturmak için güney Lübnan'ın bir bölümünü ele geçireceğini açıkladı. Bu adım, Lübnanlılar arasında istikrarsızlığı derinleştirebilecek ve daha fazla yerinden edilmeye yol açabilecek bir İsrail askeri işgali korkusunu artırdı.
İSRAİL NE YAPTI VE NE PLANLIYOR?
İsrail, 4 Mart'ta Lübnan'ın Litani Nehri'nin güneyindeki tüm sakinlere bölgeyi terk etmelerini emretti. Bu emir, Hizbullah'ın İsrail'e roket atarak ABD-İsrail'in İran'a yönelik savaşına katılmasından iki gün sonra geldi. Nehir, Akdeniz'den doğuya doğru İsrail sınırının yaklaşık 30 km kuzeyinden akıyor. Lübnan topraklarının yaklaşık yüzde 8'i nehrin güneyinde yer alıyor.
İsrail kara birlikleri nehrin güneyinde yeni tahkimatlar kurdu ve boşaltılmış köylerdeki evleri yıktı. İsrail bu bölgeyi İran destekli Şii milisinin kalesi olarak görüyor; ancak güney bölgesi tarihsel olarak Hristiyan ve Sünni köylerin de bulunduğu çok çeşitli bir yapıya sahip.
İsrail'in planlarında bir tırmanışa işaret eden açıklamada Savunma Bakanı Israel Katz, 24 Mart'ta İsrail'in nehir üzerindeki beş köprüyü yıktığını ve ordunun "kalan köprüleri ve Litani'ye kadar olan güvenlik bölgesini kontrol altına alacağını" söyledi. Katz, "terörizm ve füzeler" devam ettiği sürece askerlerin orada kalacağını belirtti.
Ordunun sözcüsü Effie Defrin aynı gün Litani Nehri'ni "kuzey güvenlik hattı" olarak tanımladıklarını ve İsrail'in "kuzey yerleşim birimlerine yönelik doğrudan ateşi önlemek amacıyla kara operasyonunu derinleştirdiğini" açıkladı.
Konuyla ilgili ilk açıklamasını yapan Başbakan Benjamin Netanyahu, 25 Mart'ta İsrail'in "kasabalarımızdan ve topraklarımızdan tanksavar silahı tehdidini uzak tutmak için bu güvenlik şeridini genişlettiğini" söyledi. Netanyahu, "Sadece daha geniş bir tampon bölge oluşturuyoruz" dedi.
İsrail ordusu sınır bölgesinde binlerce asker konuşlandırdığını ve birliklerin Lübnan topraklarına sınırlı girişler gerçekleştirdiğini açıkladı. Daha büyük ölçekli bir kara operasyonu planlayıp planlamadığını ise belirtmedi.
LÜBNAN NE DEDİ?
Lübnan hükümeti İsrail'in planları hakkında henüz kamuoyuna açıklama yapmadı.
Hizbullah Salı günü İsrail askerlerinin güneyi işgal etmesini önlemek için savaşacağını açıkladı ve bu adımı Lübnan için "varoluşsal bir tehdit" olarak nitelendirdi.
Hizbullah bu ay Litani Nehri'nin hem kuzeyinden hem de güneyinden roket ateşi açtı. Saldırılar kuzey İsrail'de hasar ve yaralanmalara yol açtı; bir kişi hayatını kaybetti. İsrail ordusu, 2 Mart'tan bu yana güney Lübnan'da üç İsrail askerinin öldürüldüğünü ve aynı dönemde kuzey İsrail'de bir kadının Hizbullah roketiyle hayatını kaybettiğini açıkladı.
İsrail birlikleri güney Lübnan'da Hizbullah ile çatışırken, savaş uçakları güneyi, doğuyu ve başkent Beyrut'u yoğun şekilde bombaladı. Lübnan Sağlık Bakanlığı'na göre 1 milyondan fazla kişi yerinden edildi ve 120'den fazla çocuk, 80'den fazla kadın ve 40'tan fazla sağlık görevlisi dahil 1.000'den fazla kişi hayatını kaybetti. Bakanlık, siviller ile militanlar arasında başka bir ayrım yapmıyor.
İsrail saldırıları nedeniyle yerinden edilen 61 yaşındaki Shahira Ahmad Dabdoub, güney Lübnan'ın işgalinin İsrail ordusunu Beyrut'a ulaştırabileceğinden endişe eden Lübnanlı sivillerden biri. Dabdoub, başkentteki bir sığınma merkezinde Reuters'a "Korku bu — Litani'yi alırlarsa sonra buraya gelecekler" dedi.
İSRAİL DAHA ÖNCE LÜBNAN'I İŞGAL ETTİ Mİ?
İsrail askerleri onlarca yıllık bir döngü içinde güney Lübnan'ı defalarca işgal etti.
1978'de İsrail, Tel Aviv yakınlarındaki bir militan saldırısının ardından Filistinli gerillaclara yönelik operasyonla güney Lübnan'ı işgal etti ve dar bir işgal bölgesi oluşturdu. İsrail, Güney Lübnan Ordusu (SLA) adlı yerel bir Hristiyan milisi destekledi.
Dört yıl sonra İsrail, karşılıklı sınır ötesi ateş sonrasında 1982'de Lübnan'ı Beyrut'a kadar işgal etti. 1983'te merkezi Lübnan'dan çekildi ancak güneydeki birliklerini korudu.
1985'te İsrail, güney Lübnan'da yaklaşık 15 km derinliğinde daha geniş bir işgal bölgesi kurdu ve bölgeyi SLA ile birlikte kontrol etti.
Hizbullah'ın işgal altındaki Lübnan topraklarındaki İsrail askeri mevzilerine yönelik sürekli saldırılarının ardından İsrail, 22 yıllık işgali sona erdirerek 2000 yılında güney Lübnan'dan çekildi.
2006'da Hizbullah İsrail sınırını geçerek iki İsrail askerini kaçırdı ve diğerlerini öldürdü. Bu olay, hem Hizbullah kalelerine hem de ulusal altyapıya yönelik ağır İsrail saldırılarını içeren beş haftalık bir savaşa yol açtı.
8 Ekim 2023'te Hamas liderliğindeki saldırıların İsrail'de 1.200 kişiyi öldürmesinin ertesi günü Hizbullah İsrail'e ateş açtı. İsrail, Hizbullah'a bir bombardıman kampanyasıyla karşılık verdi ve sonunda kara birliklerini tekrar güney Lübnan'a gönderdi. 2024'teki ateşkesin ardından İsrail, güney Lübnan'daki beş tepede birliklerini konuşlandırmaya devam etti.
