İsrail, Kudüs'ün Katolik Kardinali'nin Palmiye Pazarı'nda Kutsal Kabir Kilisesi'ndeki ayini yönetmesini engelledi. Uluslararası tepkilerin ardından Başbakan Benjamin Netanyahu, Kutsal Hafta'nın geri kalanı için yasağı kaldırdı.
Kudüs Latin Patrikhanesi, İsrail polisinin Kardinal Pierbattista Pizzaballa ve Rahip Francesco Ielpo'nun Kutsal Kabir Kilisesi'ne girmesini engellediğini açıkladı. Hristiyanların İsa'nın çarmıha gerildiğine ve dirildiğine inandığı yere inşa edilen kilise, yüzyıllardır ibadet merkezi olarak kullanılıyor.
Polis, yasağın gerekçesi olarak İran'daki savaşla bağlantılı güvenlik endişelerini gösterdi.
Patrikhane yaptığı açıklamada, "Bunun sonucunda yüzyıllar içinde ilk kez Kilise liderleri Kutsal Kabir Kilisesi'nde Palmiye Pazarı Ayini'ni yönetemedi" ifadesini kullandı.
Netanyahu gece yarısından kısa süre sonra sosyal medyadan yaptığı paylaşımda, yetkililere Kardinal'e tam ve derhal erişim sağlanması talimatı verdiğini duyurdu.
Netanyahu, "Bugün güvenliğine yönelik özel kaygılar nedeniyle Kardinal Pizzaballa'dan Kutsal Kabir Kilisesi'nde ayin yapmaktan kaçınması istendi. Bu kaygıyı anlasam da, Kardinal Pizzaballa ile yaşanan olayı öğrenir öğrenmez yetkililere Patrik'in dilediği şekilde ayin düzenlemesine izin vermelerini emrettim" dedi.
İsrail polisi, ABD-İsrail'in İran'a yönelik savaşının başlangıcından bu yana Kudüs'ün Eski Şehir bölgesindeki tüm kutsal mekanların —Hristiyan, Müslüman ve Yahudi ayrımı gözetmeksizin— ibadet edenlere kapatıldığını açıkladı. Polis özellikle sığınak bulunmayan mekanları kapatma gerekçesi olarak gösterdi.
Polis, Patrikhane'nin Palmiye Pazarı için muafiyet talebini reddettiğini belirtti.
Polis açıklamasında, "Eski Şehir ve kutsal mekanlar, büyük acil durum ve kurtarma araçlarının erişimine izin vermeyen karmaşık bir bölge oluşturuyor. Bu durum müdahale kapasitesini ciddi şekilde kısıtlıyor ve toplu can kaybı yaşanması halinde insan hayatı için gerçek bir risk teşkil ediyor" ifadelerini kullandı.
Beyaz Saray sözcüsü Karoline Leavitt, Pazartesi günü ABD'nin kutsal mekanların kapatılmasına ilişkin endişelerini İsrail'e ilettiğini söyledi.
Leavitt gazetecilere yaptığı açıklamada, "İbadet edenlerin bu kutsal mekanlara erişebilmesini istiyoruz. Elbette güvenlik en önemli öncelik, ancak İsrail'in Kutsal Hafta boyunca mekanları yeniden açmak için güvenlik önlemleri üzerinde çalıştığını anlıyoruz ve bunu takdir ediyoruz" dedi.
Kısıtlamalar Paskalya, Ramazan ve Pesah'ı etkiliyor
Palmiye Pazarı, Hristiyan takviminin en önemli haftası olan ve Paskalya'ya uzanan Kutsal Hafta'nın başlangıcını simgeliyor. Normal koşullarda Eski Şehir kalabalık olur ve Romalı Katolikler Kutsal Kabir Kilisesi'nin devasa ahşap kapılarından içeri girerdi.
Bu yıl polis kısıtlamaları nedeniyle Hristiyanlar, Müslümanlar ve Yahudiler Paskalya, Ramazan ve Pesah'ı alışıldığı şekilde kutlayamadı. Kudüs'teki Mescid-i Aksa Ramazan boyunca büyük ölçüde boş kaldı. Çarşamba günü başlayacak Pesah yaklaşırken Yahudiliğin kutsal mekanı Batı Duvarı'na da çok az sayıda ibadet eden geldi.
İtalya Başbakanı Giorgia Meloni polis uygulamasını eleştirdi. Dışişleri Bakanı Antonio Tajani ise olayla ilgili İsrail büyükelçisini bakanlığa çağıracağını sosyal medyadan duyurdu.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, İsrail polisinin kararını kınadı ve bu adımın "Kudüs'teki Kutsal Mekanların statüsünün endişe verici şekilde artan ihlallerine eklendiğini" söyledi.
ABD'nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee, Patrik'in Palmiye Pazarı'nda kiliseye girişinin engellenmesinin "anlaşılması veya haklı gösterilmesi güç" olduğunu belirtti.
Vatikan yorum talebine yanıt vermedi. Pazar günü Papa Leo, İran savaşının ikinci ayına girerdiği bir dönemde alışılmadık sert ifadelerle, Tanrı'nın savaş başlatan ve "elleri kana bulanmış" liderlerin dualarını reddettiğini söyledi.
Tutarsız uygulama eleştirileri
16 Mart'ta İran'ın fırlattığı balistik füzelerden kopan şarapnel parçaları ve İsrail'in savunma sistemlerinden düşen enkaz, kilisenin ve Müslümanların Mescid-i Aksa, Yahudilerin ise Tapınak Tepesi olarak bildiği yakındaki tepenin çevresine düştü.
Eski Şehir sakinleri ve dini yetkililer, polis kısıtlamalarının tutarlı şekilde uygulanmadığını belirtti.
Sakinler, Müslüman Vakıf vaizlerinin Ramazan ve Ramazan Bayramı'nda Mescid-i Aksa'ya girebildiğini ve temizlik görevlilerinin her yıl tekrarlanan bir gelenek olan dua notlarının Batı Duvarı'ndan kaldırılması için Pesah öncesinde içeri alındığını vurguladı.
Pazar günü Fransisken rahipler ve ibadet edenler, Palmiye Pazarı'nı kutlamak için Eski Şehir'deki dar sokaklardan yürüyerek Kutsal Kabir Kilisesi'ne yakın başka bir mabede de girebildi. Reuters'ın fotoğrafında yaklaşık on iki kişinin ellerinde palmiye dallarıyla başlarını eğerek dua ettiği görüldü.
