İsrail Cumartesi günü, İran savaşı başladığından bu yana ilk kez Yemen'den bir füze ateşlendiğini tespit ettiğini açıkladı. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise askeri operasyonların aylar değil haftalar içinde tamamlanmasını beklediklerini söyledi.
ABD ve İsrail'in İran'a saldırılar düzenlemesinin üzerinden bir ay geçti. Çatışma Orta Doğu geneline yayıldı, binlerce kişinin ölümüne yol açtı ve enerji arzında tarihin en büyük kesintisine neden oldu. Bu durum küresel ekonomiyi vuruyor ve enflasyon korkularını körüklüyor.
İsrail, Cumartesi günü İran'ın başkentindeki hedefleri vurmaya devam ettiğini bildirirken Yemen'den ateşlenen bir füze tespit ettiğini duyurdu.
Savaşın Genişleme Riski
Saatler önce Yemen'deki İran destekli Husiler, İran'a ve "direniş eksenine" yönelik tırmanmanın sürmesi halinde harekete geçmeye hazır olduklarını açıkladı ancak müdahalenin ne şekilde olacağını belirtmedi.
Husilerin savaşa dahil olması çatışmanın genişleme riskini artırıyor. Husiler Yemen'in çok ötesindeki hedefleri vurma ve Arap Yarımadası ile Kızıldeniz çevresindeki deniz yollarını aksatma kapasitesine sahip. 7 Ekim 2023'ten sonra Gazze'deki Hamas'a destek amacıyla bunu zaten yapmışlardı.
Rubio, Fransa'da G7 meslektaşlarıyla görüşmesinin ardından gazetecilere şunları söyledi: "Operasyonda planın önündeyiz veya plana uygun ilerliyoruz. Uygun zamanda, aylar değil haftalar içinde operasyonu tamamlamayı bekliyoruz."
Savaş, ABD ile geleneksel müttefikleri arasına kama soktu. Müttefikler kenarda kalmayı tercih etti. Başkan Donald Trump, bu destek eksikliğinin NATO için sonuçları olacağını söyledi.
Trump, Cuma günü Miami'deki bir yatırım forumunda "Biz onlar için her zaman orada olurduk, ama şimdi eylemlerine bakınca sanırım olmak zorunda değiliz, değil mi? Onlar bizim için orada olmadıysa, biz neden onlar için olalım?" dedi.
NATO'nun temelini oluşturan anlaşma, bir üyeye yapılan saldırının tüm üyelere yapılmış sayılacağını ve karşılıklı destek zorunluluğunu öngörüyor.
Rubio, İran tarafından büyük ölçüde bloke edilen kritik geçiş noktası Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticaretten yararlanan Avrupa ve Asya ülkelerinin serbest geçişi güvence altına alma çabalarına katkıda bulunması gerektiğini belirtti.
Rubio, ABD'nin hedeflerine kara kuvvetleri olmadan ulaşabileceğini söylese de "başkana maksimum esneklik ve olası durumlara uyum sağlama imkânı sunmak için" bölgeye bazı birlikler konuşlandırdıklarını kabul etti.
Washington bölgeye binlerce deniz piyadesinden oluşan iki birlik gönderdi. İlk birlik dev bir amfibi saldırı gemisiyle önümüzdeki günlerde bölgeye ulaşacak. Pentagon'un ayrıca binlerce seçkin hava indirme askerini konuşlandırması bekleniyor.
Bu konuşlanmalar, savaşın uzun süreli bir kara muharebesine dönüşebileceği endişelerini artırdı.
Trump Müzakerelerden Söz Ederken Saldırılar Sürüyor
Cuma günü borsalar sert düştü. Brent ham petrol 112 doları aştı ve savaş başladığından bu yana yüzde 50'den fazla yükseldi.
Yükselen yakıt fiyatları konusunda siyasi açıdan savunmasız olan Trump'ın ülkesinde Kaliforniya'daki dizel fiyatı galon başına 7,17 dolar ile rekor ortalamaya ulaştı.
Trump popüler olmayan savaşı sona erdirmeye istekli görünüyor. Bu hafta diplomatik çözüme yönelik "verimli müzakereler" yapıldığını vurguladı. Ancak Tahran böyle görüşmelerin başlamadığını defalarca belirtti. Trump Perşembe günü İran'a Hürmüz Boğazı'nı yeniden açması için verdiği süreyi 10 gün uzattı; aksi takdirde İran'ın sivil enerji altyapısına saldırılar düzenlenecek.
Bu saldırılar askıya alınmış olsa da bölge genelinde füze ve insansız hava aracı yağmuru devam etti.
Suudi Arabistan'daki bir hava üssüne yönelik İran saldırısında 12 ABD askeri yaralandı, ikisinin durumu ağır. İnsansız hava araçları ve füzeler Körfez bölgesine düşmeye devam etti.
İsrail ordusu Cumartesi günü İran'dan gelen füzeler tespit ettiğini açıkladı. Suriye devlet televizyonu, İsrail'in İran füzelerini önlemesi nedeniyle başkent Şam üzerinde patlamalar duyulduğunu bildirdi.
Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn de Cumartesi sabahı erken saatlerde füze saldırıları bildirdi. Abu Dabi'nin KEZAD ekonomik bölgesi yakınında bir füzenin önlenmesinin ardından 5 kişi yaralandı ve yangınlar çıktı.
İran'ın kuzeybatısındaki Zanjan kentinde bir konut birimine yönelik ABD-İsrail saldırısında en az 5 kişi öldü, 7 kişi yaralandı. Tahran'daki İran Bilim ve Teknoloji Üniversitesi de vuruldu.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Aragçi, X platformunda İsrail'in ABD ile koordineli olarak iki çelik fabrikası ve bir enerji santralini vurduğunu söyledi. Aragçi, "Saldırı ABD Başkanı'nın diplomasi için uzattığı süreyle çelişiyor. İran, İsrail'in suçlarının ağır bedelini ödetecek" dedi.
