Japonya'nın güneyini vuran 7,1 büyüklüğündeki deprem, küçük Yatsushiro kentinde evleri yıktı ve sokakları yardı. Ancak kent yetkilisi Akio Matsushita'ya göre en büyük tehlike, bunaltıcı yaz sıcağında susuzluk ve elektrik kesintisi gibi görünmeyen tehditler.
Liman kentindeki yaklaşık 58 bin hanenin çoğu, depremin Kumamoto prefektörlüğünü vurmasından iki gün sonra, perşembe günü hâlâ susuz ve elektriksizdi. Yardım çalışmalarını yöneten Matsushita, hasar gören ana su borularının onarımının günler mi, haftalar mı yoksa aylar mı süreceğini bilmediğini söyledi.
Matsushita, belediye binasında yaptığı açıklamada, "Yaz sıcağı nedeniyle susuzluk özellikle zorlayıcı" dedi.
Binadaki tuvaletler çalışmadığı için yetkililer, yaklaşık 35 santigrat derece sıcaklık ve boğucu nemde, dışarıdaki kanalizasyon rögarlarının üzerine acil tuvaletler kurdu.
Matsushita, "Bu zahmetli bir çalışma gerektirecek ve şu anda bir zaman çizelgemiz yok" diye ekledi.
ÖLÜ SAYISI ARTIYOR
Kumamoto prefektörlük yönetimi, depremde ölü sayısının 17'ye yükseldiğini açıkladı. Ölümlerin çoğu, büyük yapısal hasar gören Nippon Paper Industries kağıt fabrikası ve olası bir gaz patlamasının yaşandığı Aeon alışveriş merkezinde meydana geldi. Yetkililer, altı kişinin daha kalp ve solunum durması nedeniyle hayatını kaybettiğini belirtti.
Hükümet, depremle bağlantısı araştırılan diğer ölümlerle birlikte toplam can kaybının 30 olduğunu duyurdu.
Kurbanlardan biri, Vietnamlı yeni evli bir fabrika işçisiydi. Geride eşi ve yedi aylık bebeği kaldı.
Vietnam haber sitesi Kenh14'e konuşan eşi Vu Thi Thuy, depremden önceki gece kocasıyla yaptığı son görüşmeyi anlattı: "Her görüntülü konuşmamızda oğlum babasına bakmak istemezdi ama o gece nedense ekrana yapıştı, babasıyla olmak istedi. Saat gece 11'i geçmişti ve ona 'Kapat artık, baba biraz uyusun, yarın işi var' dedim. Bunun son konuşmamız olacağını asla tahmin edemezdim."
YETKİLİLER SICAK ÇARPMASI KONUSUNDA UYARIYOR
Kurtarma ve yardım çalışmaları sürerken, Kumamoto'da bir yetkili, hafta sonu 40 santigrat dereceye yaklaşması beklenen sıcaklıklarda sıcak çarpması riskine karşı uyardı. Japon Öz Savunma Kuvvetleri (SDF), Kumamoto genelindeki tahliye merkezlerine ve diğer kritik noktalara yaklaşık 300 klima ünitesi kuruyor.
Depremin hemen ardından SDF kamyonları, Yatsushiro kentindeki toplum merkezlerine ve okullara su tankları çekti ve binanın altındaki acil tanklardan doldurmak üzere belediye binasına geri döndü. Her bir bölge sakini 5 litre suyla sınırlandırıldı.
Depremzedelerden Masahiro Miyamoto, bir tapınak kapısının enkazını temizlemeye yardım ediyordu. Depremden sonra eve döndüğünde, evinin hâlâ ayakta olduğunu, ancak yan komşusunun evinin yıkıldığını gördü. Su olmadığı için askeri su tankerlerine bağımlı kaldı.
Miyamoto, açık olan birkaç dükkânın erzak arayan insanlarla dolduğunu, benzin istasyonlarında ise uzun araç kuyrukları oluştuğunu söyledi. "Felaketler olmasa daha iyi olurdu ama burası Japonya, belki de bununla yaşamayı öğrenmeliyiz" dedi.
BÜYÜK ÜRETİCİLERDE ÜRETİM DURDU
Japonya, dünyadaki büyük depremlerin yaklaşık beşte birini oluşturan bir volkan ve okyanus hendekleri yayı olan Pasifik "Ateş Çemberi" üzerinde yer alıyor. Sıkı bina standartları ve düzenli tatbikatlar can kaybını azaltsa da, güçlü sarsıntılar bölgeleri felç edebiliyor.
Kumamoto ve Kyushu bölgesinin diğer kısımları, otomobil ve yarı iletken üretimi için giderek daha önemli hale geliyor. Bu durum, ekonominin olumsuz etkilenebileceği endişesini artırıyor.
Salı günkü deprem, Toyota, Honda, Nissan, Aisin ve Sony gibi üreticileri bazı üretimlerini durdurmaya zorlarken, Tayvanlı TSMC de çalışanlarını tahliye etti ve hasar tespiti için operasyonlarını geçici olarak askıya aldı.
Kabine Baş Sekreteri Minoru Kihara, ekonominin ne kadar etkilendiğini tahmin etmenin şu an için zor olduğunu söyledi. "Önceliğimiz limanlar ve diğer kritik tesisler dahil altyapıyı onarmak. Ayrıca ekonomik faaliyetler üzerindeki etkiyi, özellikle yarı iletkenler ve otomobil gibi sektörlerdeki tedarik zincirlerini yakından izleyeceğiz" dedi.
Miyamoto ve Yatsushiro ile yakındaki Kumamoto kentinin birçok sakini daha önce de büyük depremler yaşamıştı. Nisan 2016'daki iki büyük deprem 260'tan fazla kişiyi öldürmüş ve binlerce evi yıkmıştı.
Ancak Matsushita'ya göre, rafları deviren ve bilgisayarları yere fırlatan salı günkü sarsıntı, Yatsushiro'da on yıl önce yaşadıklarından daha kötüydü. Miyamoto ise "Daha önce dünyanın böyle hareket ettiğini hiç yaşamamıştım. Sanki vücudum ağırlıksızlaştı ve havada savruldu" dedi.
