Kıbrıs Ticaret ve Sanayi Odası (Keve), Perşembe günü Meclis'in Kıbrıs İş Geliştirme Organizasyonu'nun kurulmasına ilişkin yasayı onaylamasını memnuniyetle karşıladı. Oda, bu hamleyi küçük ve orta ölçekli işletmeler, girişimler ve serbest çalışanlar için finansmana erişimi genişletecek büyük bir reform olarak nitelendirdi.
“Kıbrıs İş Geliştirme Organizasyonu'nun oluşturulması, Kıbrıs ekonomisi için önemli bir reform niteliği taşıyor,” dedi Keve.
Oda, yeni organizasyonun piyasadaki mevcut finansman açıklarını kapatmaya, girişimciliği desteklemeye, işletmelerin rekabet gücünü artırmaya ve inovasyonun yanı sıra Kıbrıs'ın yeşil ve dijital dönüşümünü teşvik etmeye yardımcı olmasının beklendiğini açıkladı.
Keve, alternatif finansman kaynaklarının sınırlı olmasının Kıbrıs'ta küçük ve orta ölçekli işletmelerin büyümesinin önündeki en büyük engellerden biri olduğunu defalarca vurguladığını belirtti.
Oda, “işletmelerin bankacılık sistemine aşırı bağımlı olması, yatırım, genişleme ve inovasyon için sermayeye erişimi kısıtladı” ifadelerini ekledi.
Organizasyonun kurulmasının, “girişimcilik ve üretken ekonomi için yeni destek yolları sağlayarak ülkenin finansman ekosistemini genişletmesi” bekleniyor.
Dahası, oda, reformun şekillendirilmesinde baştan itibaren aktif rol oynadığını, hem yasa taslağına ilişkin kamu istişaresi sürecinde hem de organizasyonun işleyiş çerçevesinin daha geniş kapsamlı geliştirilmesinde yer aldığını söyledi.
Keve, Kıbrıslı işletmelerin gerçek ihtiyaçlarını karşılayabilecek etkili, esnek ve güvenilir bir organizasyon oluşturmayı amaçlayan bir dizi öneri ve görüş sunduğunu açıkladı.
“Yasanın kabul edilmesi sadece ilk adım,” dedi Keve.
Oda, bir sonraki zorluğun “organizasyonun hızlı ve etkili bir şekilde faaliyete geçmesini sağlamak olduğunu, böylece işletmelerin finansmana erişimini iyileştiren, yatırımı teşvik eden ve Kıbrıs ekonomisinin sürdürülebilir büyümesini destekleyen gerçek bir kalkınma aracına dönüşebilmesi” gerektiğini belirtti.
“Keve, hem Maliye Bakanlığı hem de yeni organizasyonun yönetimiyle yakın iş birliği içinde çalışmaya, deneyim ve uzmanlığını katarak organizasyonun hedeflerinin iş dünyası ve genel olarak Kıbrıs ekonomisi yararına başarıyla uygulanmasına katkıda bulunmaya hazır olduğunu yineliyor,” dedi oda.
Kıbrıs İş Geliştirme Organizasyonu'nu kuran yasa, Salı günü Temsilciler Meclisi'nde oy birliğiyle kabul edildi. Bu yasayla, KOBİ'ler, girişimler ve serbest çalışanlar için finansmana erişimi iyileştirmek ve piyasadaki finansman açıklarını gidermekle görevli yeni bir kamu hukuku tüzel kişiliği oluşturuldu.
Meclis ayrıca, Disy, Diko ve Alma tarafından sunulan ortak bir değişiklik önergesini de onayladı. Bu önergede, organizasyon tarafından verilen kredi ve garantilere ilişkin kriter ve koşulların Meclis tarafından onaylanan yönetmeliklerle belirlenmesi öngörülüyor.
Değişiklik önergesi 40 kabul oyuna karşılık 6 ret oyuyla geçerken, Elam aleyhte oy kullandı.
Akel, Alma ve Doğrudan Demokrasi tarafından sunulan ve orta ölçekli işletmelerin organizasyonun toplam finansmanının yüzde 20'siyle sınırlandırılmasını öneren ayrı bir ortak değişiklik önergesi ise, Alma Başkanı Odisseas Mihailidis tarafından sunulan yedi ek değişiklik önergesiyle birlikte reddedildi.
Yeni yasaya göre, bu yeni kuruluş Kıbrıs'ın ulusal iş geliştirme organizasyonu olarak işlev görecek. Sorumlulukları arasında finansman programları tasarlamak, kredi sağlamak ve finansman piyasasındaki zayıflıkları belirlemek için çalışmalar yürütmek yer alıyor.
Organizasyon, Maliye Bakanı'nın denetiminde faaliyet gösterecek. Kara para aklamayla mücadele mevzuatına ilişkin konuların denetimi ise Kıbrıs Merkez Bankası (CBC) tarafından yürütülecek.
Kıbrıs Cumhuriyeti, organizasyonun kurulması ve faaliyete geçmesi için 60 milyon Euro başlangıç sermayesi sağlayacak.
Bundan sonra organizasyon, finansman ihtiyaçlarını kendi faaliyetleri ve Avrupa ile uluslararası kurumlardan borçlanma yoluyla karşılayabilecek. Ayrıca, onaylanan stratejik önceliklerle bağlantılı krediler için devlet garantisi almaya da hak kazanacak.
Organizasyonun kurulması, Kıbrıs'ın Toparlanma ve Dayanıklılık Planı'nın bir parçasını oluşturuyor ve planın dokuzuncu ve son ödemesinin serbest bırakılması için önemli bir kilometre taşı niteliği taşıyor. Bu ödemenin yapılabilmesi için hem yasanın yürürlüğe girmesi hem de organizasyonun yönetim kurulunun atanması gerekiyor.
Yasa tasarısının Meclis'te görüşülmesi sırasında Maliye Bakanlığı, milletvekilleri ve paydaşlardan gelen tavsiyeleri içeren gözden geçirilmiş bir versiyon sundu.
Yapılan değişiklikler arasında, organizasyonun şirket kurmasına ve ikincil mevzuat yoluyla ek yetkiler almasına izin veren hükümler çıkarıldı. Ayrıca, yararlanıcıların kapsamı, küçük orta piyasa değerli şirketlerin (small mid-cap) hariç tutulmasıyla daraltıldı.
Gözden geçirilen yasa ayrıca, yönetim kurulu üyeleri için daha sıkı uygunluk kriterleri, çıkar çatışmalarını önlemeye yönelik tedbirler ve siyasi nüfuza sahip kişiler ile kamu görevlilerinin yönetim kurulunda görev yapmasının engellenmesi yoluyla kurumsal yönetişimi ve şeffaflığı güçlendirdi.
Ek hükümler arasında, finansman programları uygulanmadan önce Devlet Yardımı Komiseri'ne danışılması, organizasyonun yıllık raporunun Temsilciler Meclisi'ne sunulması ve performans göstergeleri ile borçlanma limitlerinin belirlenmesi yer alıyor.
Yeni organizasyonun yönetim kurulu, Bakanlar Kurulu tarafından atanacak yedi üyeden oluşacak. Organizasyon tam olarak faaliyete geçene kadar iki yıl süreyle geçici bir yönetim kurulu görev yapacak.
