Kıbrıs, Avrupa Birliği'nin yeni güvenli hükümet uydu iletişim hizmeti olan GovSatCom'u etkinleştiren ilk üye devlet oldu. AB Uzay Programı Ajansı (EUSPA) başkanına göre bu gelişme, adanın Avrupa'nın uzay ve güvenlik mimarisindeki artan stratejik rolünü gözler önüne seriyor.
EUSPA İcra Direktörü Rodrigo da Costa, AB Uzay Günleri etkinliği sırasında Cyprus Mail'e yaptığı açıklamada Kıbrıs'ın GovSatCom'u kullanan ilk ülke olduğunu açıkladı. GovSatCom, AB'nin üye devletler için yeni faaliyete geçen güvenli uydu iletişim kapasitesidir.
Da Costa, "Kıbrıs'ın bu kapasiteyi kullanan ilk ülke olduğunu söylemekten büyük gurur duyuyoruz" dedi ve şu anda beş üye devletin güvenli uydu iletişim kapasitesine sahip olduğunu, bu beş üye devletin söz konusu kapasiteyi tüm AB'nin kullanımına sunmaya karar verdiğini ekledi.
Bu yılın başında faaliyete geçen GovSatCom, güvenli iletişimin gerekli olduğu hassas veya kritik durumlarda kullanılmak üzere tasarlanmış ortak bir Avrupa ağı aracılığıyla AB hükümetlerine güvenli uydu iletişimi sağlıyor.
Da Costa, Kıbrıs'ın bu kapasiteyi nasıl kullandığını açıklamayı reddetti. "Kıbrıs bunu nasıl kullandı, bunu bilmiyoruz. Bu ulusal egemenlik meselesidir" dedi ve "Ama Kıbrıs bir numaraydı" ifadesini kullandı.
Da Costa, talebin hizmetin Ocak ayında faaliyete geçmesinin hemen ardından silahlı kuvvetlerden geldiğini ve Kıbrıs'ın bu kapasiteyi Şubat sonu veya Mart başı civarında etkinleştirdiğini belirtti. "Eğer hükümet tarafından talep edildiyse, bunun gerekli olduğu içindir" dedi.
Bu açıklama, Kıbrıs'ın teknoloji, güvenlik ve inovasyon alanlarında büyüyen bölgesel bir aktör olarak kendini konumlandırmaya çalıştığı ve giderek daha istikrarsız hale gelen Doğu Akdeniz güvenlik ortamında yol almaya çalıştığı bir dönemde geldi.
Da Costa, Kıbrıs'ın coğrafi konumunun ve mevcut altyapısının onu Avrupa'nın uzay kapasitelerine önemli bir katkı sağlayıcı yaptığını söyledi.
Yeni iletişim sisteminin ötesinde Kıbrıs, Galileo destekli arama-kurtarma operasyonlarını destekleyen Avrupa'nın Orta Dünya Yörüngesi Yerel Kullanıcı Terminali (MEOLUT) yer istasyonlarından biri de dahil olmak üzere kritik Avrupa uydu altyapısına ev sahipliği yapıyor. Bu istasyonlar, tehlike işaretlerini alarak acil durum konumlarının belirlenmesine yardımcı oluyor.
Da Costa, "Biz burada, MEOLUT istasyonlarına çok yakın bir yerdeyiz. Bu istasyonlar Galileo ile bağlantılı arama-kurtarma operasyonları için temel istasyonlardır" dedi.
Kıbrıs ayrıca özellikle havacılık alanında konumlandırma doğruluğunu artırmak için kullanılan Avrupa'nın uydu tabanlı navigasyon güçlendirme sistemi EGNOS'ta da rol oynuyor.
Ancak Da Costa, AB uzay sistemlerinin pratik faydalarının savunma ve stratejik altyapının çok ötesine uzandığını söyledi. "Uzay aracılığıyla hayat kurtarmaya yardımcı oluyoruz" dedi ve Larnaka'daki Müşterek Kurtarma Koordinasyon Merkezi'nde düzenlenen arama-kurtarma tatbikatına atıfta bulundu.
Da Costa, Kıbrıs'ın sivil koruma, acil müdahale ve afet yönetimi alanlarında AB uydu sistemlerinden halihazırda faydalandığını, Galileo ve Copernicus verilerinin kriz öncesinde, sırasında ve sonrasında yetkililere destek sağladığını belirtti.
"Bu gerçekten afet yönetiminin tüm yaşam döngüsünü kapsıyor" dedi. "Örneğin doğru haritacılığa sahip olmak temel bir gereklilik olabilir. Sonra acil durumun kendisi geliyor... Sel durumunda hangi bölgeler daha fazla risk altında? Deprem olursa yollar kapanabilir, bazı yerler erişilemez hale gelebilir."
Da Costa, geleneksel iletişim altyapısının afetler sırasında savunmasız kaldığının ortaya çıkmasıyla uydu tabanlı acil uyarı sistemlerinin giderek daha önemli hale gelebileceğini ekledi. "Bugün birçok üye devlet SMS veya kısa mesaj yoluyla iletişim kuruyor. Şimdi görüyoruz ki birçok durumda mobil iletişim çalışmayı durduruyor" dedi.
"Uydular aracılığıyla doğrudan iletişim kurabiliyor ve nüfusu yaklaşan tehlike konusunda uyarabiliyoruz."
Kıbrıs gibi küçük bir ülkenin Avrupa'nın büyüyen uzay ekonomisindeki yerini nasıl güçlendirebileceği sorulduğunda Da Costa, adanın doğal avantaja sahip olduğu sektörlere dikkat çekti.
"Kıbrıs bir denizcilik ülkesi, dolayısıyla uzay ile denizi birleştirebilecek her şey" dedi. "Kıbrıs kilit bir aktör olmak için mükemmel bir konumda."
Da Costa, denizcilik, deniz izleme, lojistik ve ilgili inovasyon sektörlerinin Kıbrıslı şirketler ve araştırmacılar için fırsatlar sunabileceğini söyledi. "Bu sektör uzaydan faydalanabilir ve Kıbrıslı şirketler, akademisyenler, araştırmacılar ve yenilikçiler ayrıcalıklı bir konumdadır" dedi.
Özerkliğin bazı ülkeler tarafından yanlış anlaşılıp anlaşılamayacağı sorulduğunda Da Costa, Avrupa'nın uzayda stratejik özerklik arayışının uluslararası iş birliğinden geri çekilme sinyali verdiği iddialarını reddetti. "Özerklik ve bağımsızlık aynı şey değildir" dedi.
Galileo, Copernicus, GovSatCom ve gelecekteki Iris² uydu yıldız kümesi gibi sistemlerin, harici sistemlerin kullanılamaz hale gelmesi durumunda Avrupa'nın dayanıklılığını korumasını sağlamak için tasarlandığını belirtti.
"Uydu navigasyonunun olmadığı bir gün hayal edin" dedi. "Telefonunuzdaki uygulamaların yarısı çalışmayı durdurur, tarladaki birçok makine ve tarım traktörleri çalışmayı durdurur."
Ancak özerkliğin izolasyonla karıştırılmaması gerektiğini ekledi: "Stratejik özerklik aynı zamanda iş birliği için bir araçtır."
