Eski Enerji Bakanı George Papanastasiou, Kıbrıs Cumhuriyeti'nin İngiliz çokuluslu şirketi Royal Dutch Shell'in Kıbrıs birimi BG Group'un Macar petrol ve gaz şirketi MOL'a satışında 'söz sahibi olacağını' söyledi.
Papanastasiou, Cyprus Mail'e yaptığı açıklamada, 'Kıbrıs Cumhuriyeti'nin söz sahibi olmasını beklerdim. Mülkiyet değişikliği hükümet onayına tabi olacaktır' dedi.
BG Group'un Kıbrıs biriminin faaliyet gösterdiği gaz sahasının ruhsat sahibi olarak, Kıbrıs'ın Münhasır Ekonomik Bölgesi'ndeki (MEB) 12. Blok'ta bulunan Afrodit yatağında, Kıbrıs Cumhuriyeti'nin satışa itiraz etmeme hakkına sahip olduğunu açıkladı.
'Kıbrıs hayır diyebilir, ancak bunu yapmak için belgelenmiş bir nedene ihtiyacı olacaktır' diyen Papanastasiou, 'Royal Dutch Shell, [Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı] TPAO'ya satmayı planlasaydı, Kıbrıs Cumhuriyeti elbette olumsuz yanıt verirdi' örneğini verdi.
MOL'un Kıbrıs'a ne sunabileceği konusunda ise, 'Royal Dutch Shell gibi daha büyük bir şirket, Afrodit gibi nispeten daha küçük bir yatakla pek ilgilenmemiş olabilir, çünkü daha büyük bir şirketin dünyanın başka yerlerinde daha çok ilgisini çekecek daha büyük yataklara erişimi vardır' dedi.
Ancak MOL'un daha fazla ilgi gösterebileceğini ve 'ticarileştirmeye daha hızlı geçebileceğini' belirten Papanastasiou, daha küçük bir şirket olduğu için Royal Dutch Shell'den daha fazla Kıbrıs'a odaklanacağını söyledi.
Öte yandan, Royal Dutch Shell'in 'her zaman büyük bir oyuncu olduğunu' ancak MOL'un 'küçük bir oyuncu olmamakla birlikte, Royal Dutch Shell gibi bir şirketin yer değiştirme kabiliyetine sahip olmadığını' ifade etti.
Bunun, 'Kıbrıs'ın içinde bulunduğu gibi çalkantılı bir bölgede önemli olabileceğini' sözlerine ekledi.
Royal Dutch Shell, Cuma günü erken saatlerde BG Group'un Kıbrıs birimi BG Cyprus Ltd'yi MOL'a 720 milyon dolara (628 milyon avro) kadar satmak için anlaşmaya vardığını duyurmuştu. Bu ücret, olağan düzenlemelere ve ilerideki diğer kilometre taşına bağlı ödemelere tabi.
BG Group'un Kıbrıs birimi, Kıbrıs MEB'indeki 12. Blok'ta doğal gaz çıkarma haklarının yüzde 35'lik hissesine sahip. Diğer yüzde 35'lik hisse Amerikan çokuluslu şirketi Chevron'a, kalan yüzde 30'luk hisse ise İsrail enerji şirketi NewMed Energy'ye ait.
Bu nedenle, BG Group'un Kıbrıs biriminin satışı tamamlandığında, MOL, Royal Dutch Shell'in 12. Blok'taki tüm hak ve yükümlülüklerini üstlenecek.
BG Group, Chevron, NewMed Energy ile Kıbrıs ve Mısır hükümetleri geçen yıl Afrodit sahasıyla ilgili bir mutabakat zaptı imzalamıştı.
Kıbrıs hükümeti o dönemde bu mutabakat zaptının 'sahadan gelecek doğal gazın etkin ticarileştirilmesi için çerçeve oluşturduğunu' belirtmişti.
Ancak, o zamandan beri sahada doğal gaz çıkarmanın potansiyel yüksek maliyeti konusunda uyarılar yapıldı. Enerji uzmanı Dr. Charles Ellinas, Chevron'un denizde sahanın üzerinde yüzer bir işleme ünitesi kurulmasa bile, sahadaki gazı çıkarmak ve ihraç etmenin 4 milyar avroya mal olacağını öne sürdüğünü söyledi.
Ancak Ellinas, 'onları bir platform kurmaya zorladık ve kurdular, ancak gelip bizden daha fazla taviz istemeye başlayacaklarına inanıyorum' dedi.
'Umarım istemezler, ama endişeliyim' diye ekledi.
Royal Dutch Shell, Cuma günü anlaşmanın 'yüzer bir üretim ünitesi içerdiğini' doğruladı ve Afrodit yatağıyla ilgili nihai yatırım kararının 'henüz alınmadığını' söyledi.
Bununla birlikte, şirketin entegre gaz başkanı Cederic Cremers, Cuma günü 'Afrodit'in cazip bir geliştirme fırsatı olmaya devam ettiğine ve bölgesel enerji ihtiyaçlarını desteklemede önemli bir rol oynayacağına inanıyoruz' vurgusunu yaptı.
'Çıkış kararımız, disiplinli sermaye tahsisi ve portföy seçimleriyle yönlendiriliyor, entegre [sıvılaştırılmış doğal gaz] değer zincirimizi güçlendiren fırsatlara odaklanıyoruz' dedi.
Royal Dutch Shell, 'Mısır, Shell için önemli bir ülke olmaya devam ediyor ve burada önemli bir varlığımız sürüyor' ifadelerini kullandı.
Ayrıca, işlemin 'düzenleyici onay ve kapanış koşullarına tabi olarak' gelecek yılın başlarında tamamlanmasının beklendiğini belirtti.
