Kıbrıs Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis perşembe günü Kıbrıs sorununa çözüm için “fırsat penceresi”nin açık kaldığını ısrarla savundu. Yeniden birleşme için taviz vermeye hazır olduğunu söyledi ancak müzakereleri yeniden başlatmak için yapay ilerleme aramayacağını belirtti.
Cumhuriyetin 66. yıl dönümü dolayısıyla yaptığı televizyon konuşmasında Hristodulidis, işgali sona erdirmenin ve adayı yeniden birleştirmenin “ilk önceliği ve en büyük kaygısı” olduğunu söyledi. Kilitlenmeyi aşma çabalarının umduğu kadar ilerlemediğini kabul etti.
“Maalesef olmak istediğimiz noktada değiliz ama bu bizi cesaretinden düşürmüyor ve kesinlikle eylemsizliğe sürüklemeyecek” dedi. Böyle bir yaklaşımın statükoyu sürdürmek isteyenlere yarayacağını savundu.
Önemli ilerleme sağlanamamasının sorumlusu olarak Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın iki devletli çözüm çağrılarını gösterdi.
Zorluklara rağmen Hristodulidis, müzakerelerin yeniden başlaması için gerekli koşulları yaratmaya kararlı olduğunu söyledi.
Birleşmiş Milletler’in geçmiş yakınlaşmaları kayda alma çalışmalarını tamamlamasını, çözüm için uzlaşılmış çerçevenin yeniden teyit edilmesini, dönmekte olan BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in çabalarını sürdürme isteğini, Güvenlik Konseyi’nin uzlaşma biçimine ilişkin tutumunu ve Avrupa Birliği ile Kıbrıs’ın diğer stratejik ortaklarının desteğini sürdürülen iyimserlik için gerekçe olarak gösterdi.
“Çaba süresince fırsat penceresi açık kalır” dedi.
Hristodulidis, yeniden birleşmenin tek hedef olduğunu, bir uzlaşmayla Cumhuriyeti işgalci askerler ya da müdahale hakkı bulunan garantör güçler olmadan tüm toprakları üzerinde egemenlik kullanan modern bir devlet haline dönüştüreceğini söyledi.
Gerçekçi olduğunu ve Rum tarafının konumunun sınırlarını bildiğini belirtti.
“Kurtuluş ve yeniden birleşme amacına hizmet eden tavizler için hazırım ama yapay ilerleme uğruna eylemlere kaymam” dedi.
Tüm siyasi güçlerle çalışmaya devam edeceğini ve bir uzlaşma için “umudun son kıvılcımını” bile değerlendireceğini taahhüt etti.
Hristodulidis, iç, ekonomik, savunma ve dış politikayı Kıbrıs’ı güçlendirme ve Kıbrıs sorununu çözme çabalarındaki konumunu iyileştirme stratejisine bağladı.
Ulusal Muhafızları güçlendirme ve Kıbrıs’ın caydırma kabiliyetini yükseltmenin “pazarlık konusu olmayan bir öncelik” olduğunu söyledi ve bunun başka bir ülkeye yönelik olmadığını vurguladı.
“Kıbrıs Cumhuriyeti kimseye karşı dönmüyor ancak caydırma kabiliyetini yükselterek çevresindeki mevcut tehlikelere karşı savunma hakkını kullanıyor” dedi.
Dış politika konusunda Hristodulidis, Kıbrıs’ın coğrafi konumunu istikrarsız bir bölgede “stratejik avantaj”a dönüştürmeye çalıştığını söyledi ve ülkeyi istikrar, sivil tahliyeler, insani yardım ve bölgesel iş birliği için bir merkez olarak tanımladı.
Ülkenin ekonomik büyüme, istihdam ve kamu borcunda azalma da dahil olmak üzere güçlü ekonomik performansına işaret etti.
Ancak yüksek enflasyon, enerji krizinin yol açtığı artan fiyatlar ile konut maliyetlerinin hane halkları ve işçiler üzerinde yarattığı baskıyı kabul etti.
Devletin mali durumunun hükümetin savunmasız gruplar, orta sınıf, hane halkları ve işletmeler için önlemler almasına olanak tanıdığını, satın alma gücünü artırmaya yönelik politikalar izlediğini söyledi.
Bunlar arasında vergi ve emeklilik reformları, çocuk yardımı için uygunluk alanının genişletilmesi, çocuklar için eğitim ve yemek yardımları, yaşlı bakımı desteği ve engelli yetişkinler için istihdam ve mesleki programlar yer aldı.
Yıl dönümüne dönerek 1955-59 Eoka mücadelesine katılanlara ve daha sonra Cumhuriyet’in anayasal düzenini, bağımsızlığını, egemenliğini ve toprak bütünlüğünü savunanlara saygı gösterdi.
1974 olaylarının ardından devletini, ekonomisini ve toplumunu yeniden inşa ettiğini ve 2004’te Avrupa Birliği’ne katılarak coğrafi, demografik ve ekonomik büyüklüğünün ötesinde uluslararası bir rol geliştirdiğini söyledi.
Yine de Cumhuriyet topraklarının %37’sinin süregelen işgalinin ülkeye tehdit oluşturduğunu ve gelecek olanaklarını kısıtladığını belirtti.
Hristodulidis, Kıbrıs’ın “hukuksuzluğun fiili durumlarıyla asla uzlaşmayacağını” ve halkı Cumhuriyet’in tamamında özgürce hareket edebilene dek çabalarını sürdüreceğini taahhüt etti.
Onun vizyonunun Rumlar, Türkler, Maronitler, Ermeniler ve Latinler için ayrım ya da dışlama olmadan ortak bir vatan olduğunu söyledi.
“Bu halkımız için tasarladığımız gelecek” dedi. “Bu çocuklarımıza teslim etmek zorunda olduğumuz gelecek.”
