Kıbrıs'ın 2027 devlet bütçesi Ukrayna ve Orta Doğu'daki savaşların yarattığı baskıya rağmen mali fazla öngörüyor. Bütçe Çarşamba günü 16 Eylül'de Bakanlar Kurulu'na sunulmaya hazır. Maliye Bakanı Makis Keravnos onay için sunacak. Hükümet bütçeyi 2 Ekim'e kadar Meclis genel kuruluna getirmek istiyor. Takvim korunursa tartışma 12 Ekim'de bakanın geleneksel sunumuyla açılacak.
Bütçe, mali istikrarı, ekonominin dayanıklılığını güçlendirmeyi ve büyümeyi önceliklendiren 2027-2029 Stratejik Mali Politika Çerçevesi'nde çizilen yol haritasını takip ediyor. Bütçe, jeopolitik gerilimlerin yarattığı uzun süreli belirsizliğin yanı sıra enerji güvenliği ve dijital dönüşümle bağlantılı zorlukların yaşandığı bir dönemde geliyor.
Savaşlar hükümetin ekonomi ekibini kısa vadeye odaklanmaya zorladı ve Kıbrıs ekonomisi üzerindeki etkiyi sınırlamayı hedefliyor. Devlet finansları fazla vermesine rağmen mali stratejinin en üst önceliği istikrar olmaya devam ediyor.
2027-2029 için Mali Politika Planı tahminlerine göre ekonomik büyüme %2,9'a ulaşabilir, uyumlaştırılmış enflasyon %2,5, işsizlik %4,5 ve mali denge %2,8 fazla olabilir. Kamu borcunun GSYH'nin %46,8'ine gerilemesi öngörülüyor.
Devlet gelirinin 2027'de %2,6 artışla 16,9 milyar euro'ya ulaşması bekleniyor. Gelirin büyük kısmı tüketim vergileri ve KDV ile gelir ve servet vergilerinden gelecek. Gelir artış hızının yavaşlaması bekleniyor, nihai rakamlar ise Bakanlar Kurulu toplantısından sonra netleşecek.
2027 gelir projeksiyonu:
Üretim ve ihracattan alınan vergiler: 5,25 milyar euro
Gelir ve servet vergileri: 4,35 milyar euro
Sosyal sigorta primleri: 5,3 milyar euro
Faiz, temettü ve hisse gelirleri: 169 milyon euro
Diğer gelirler (hizmetler, AB fonları): 1,8 milyar euro
Toplam: 16,9 milyar euro
Rakamlar 2027-2029 Stratejik Mali Politika Çerçevesi'nden alınmıştır. Nihai bütçe teklifinde küçük farklılıklar olabilir.
Genel hükümet harcaması 2027'de yaklaşık 200 milyon euro artarak 15,8 milyar euro'ya ulaşması öngörülüyor. Bu tahmin stratejik çerçeve üzerinden yapılmıştır, nihai bütçe metnini yansıtmıyor. Sosyal yardımlar devlet harcamalarının en büyük kalemi olmaya devam ediyor, ardından yaklaşık 4,4 milyar euro ile devlet maaşları geliyor.
2027 harcama projeksiyonu:
Devlet maaşları: 4,4 milyar euro
Ara tüketim (elektrik, yakıt, sarf malzemeleri, bina bakımı vb.): 1,8 milyar euro
Sosyal yardımlar: 6,3 milyar euro
Faiz ödemeleri: 524 milyon euro
Sübvansiyonlar: 125 milyon euro
Brüt sabit sermaye yatırımı (yollar, altyapı, okullar, ekipman): 1,4 milyar euro
Diğer: 1,4 milyar euro
Toplam: 15,8 milyar euro
2027-2029 Stratejik Mali Politika Çerçevesi'nde belirtildiği şekildedir. Nihai bütçe teklifinde küçük farklılıklar olabilir.
Bakanlık harcama tavanları
Bütçe hazırlanmadan önce harcamaları kontrol altında tutmak ve devletin mali kapasitesi içinde kalmak için bakanlıkların 2027 harcama limitleri geçen Mayıs ayında belirlendi. Maliye Bakanlığı yine sıkı bir rehberlik yayınladı ve bakanlıkları Stratejik Mali Politika Çerçevesi'nde tanımlanmamış politika veya taahhütlerde bulunmamaları konusunda uyardı. Tavanlardan sapmanın mali hedefleri riske atacağı belirtildi.
2027 bakanlık harcama tavanları:
Maliye Bakanlığı: 1,98 milyar euro
Eğitim Bakanlığı: 1,7 milyar euro
Sağlık Bakanlığı: 1,5 milyar euro
Çalışma Bakanlığı: 998 milyon euro
Savunma Bakanlığı: 889 milyon euro
Sosyal Refah Müsteşarlığı: 667 milyon euro
Ulaştırma ve Bayındırlık Bakanlığı: 599 milyon euro
Adalet Bakanlığı: 577 milyon euro
Tarım Bakanlığı: 532 milyon euro
En büyük bahisler
Devlet modernizasyonunu hızlandırmak, görev süresini kapatmaya çalışan Christodoulides hükümetinin en büyük önceliklerinden biri. Planlanan reformlar arasında:
Gayrimenkul yönetiminin yeniden tasarlanması
İnşaat izinlerinin basitleştirilmesi ve hızlandırılması
Adalet sistemi
Devlet aygıtının ve daha geniş kamu sektörünün modernleştirilmesi de kritik görülüyor. Odak, devlet maaşlarını sınırlamaya devam ederken hükümetin devam eden personel ihtiyacını karşılamak için daimi kamu hizmeti pozisyonlarını doldurma kararını uygulamaya koymak. Bunu başarmak için Stratejik Çerçeve, devlet maaşlarının incelenmesini, kamu sektörünün mevcut yapısının değerlendirilmesini ve diğer ülkelerde kullanılan iyi uygulamaların benimsenmesini öngörüyor.
