Yunanistan'ın Bağımsız Elektrik İletim Operatörü (Admie) ve Kıbrıs'ın IPTO'sunun öncülük ettiği Büyük Deniz Bağlantısı (Great Sea Interconnector - GSI) projesi kapsamında, Kıbrıs ve İsrail arasındaki elektrik enerjisi bağlantısı için yatırım talebi her iki ülkenin enerji düzenleyici kurumlarına sunuldu.
Avrupa Birliği'nin Trans-Avrupa Enerji Ağları (TEN-E) çerçevesinde hayata geçirilen ve Yunanistan, Kıbrıs ile İsrail'i birbirine bağlayacak stratejik elektrik hattı projesi, Fransa merkezli altyapı yatırım grubu Meridiam'ın proje şirketinde çoğunluk hissedarı olmasının ardından yeni bir ivme kazandı.
Yatırım talebi, AB kuralları gereği gerekli olan maliyet-fayda analizi ve sınır ötesi maliyet tahsisi çalışmalarının tamamlanmasının ardından yapıldı. Kıbrıs İletim Sistemi Operatörü ve İsrail'in sistem operatörü Noga ile yapılan geniş çaplı istişarelerin ardından hazırlanan raporlar, Kıbrıs-İsrail bağlantısının incelenen tüm senaryolarda ekonomik açıdan uygulanabilir olduğunu ortaya koydu.
Çalışmalar, projenin elektrik arz güvenliğini önemli ölçüde güçlendireceğini, yenilenebilir enerji kaynaklarının entegrasyonunu destekleyeceğini ve Doğu Akdeniz elektrik piyasasını daha geniş Avrupa şebekesine bağlayacağını gösterdi. Talebin sunulmasıyla birlikte, Kıbrıs ve İsrail'deki enerji düzenleyicileri, proje maliyetlerinin iki ülke arasında nasıl paylaşılacağına dair ortak bir karar vermek için resmi değerlendirme sürecini başlatacak.
Avrupa Birliği tarafından Ortak Çıkar Projesi (PCI) olarak belirlenen GSI, 500 kV yüksek gerilim doğru akım (HVDC) sistemiyle 1.000 MW iletim kapasitesine sahip olacak. Mevcut planlara göre Kıbrıs'taki konvertör istasyonu Kofinou'da, İsrail'deki istasyon ise Hadera bölgesinde inşa edilecek. İki ülkeyi birbirine bağlayacak deniz altı kablosu yaklaşık 324 kilometre uzunluğunda olacak ve 2.200 ile 2.400 metre derinliklere kadar uzanacak.
Bu gelişmeler sürerken, ABD'den iki partili bir grup milletvekili, Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve ABD Uluslararası Kalkınma Finans Kurumu (DFC) İcra Kurulu Başkanı Ben Black'e çağrıda bulunarak, projenin Doğu Akdeniz'deki işbirliğini, enerji güvenliğini ve ABD çıkarlarını güçlendirmek açısından stratejik öneme sahip olduğunu vurguladı ve GSI'yi önceliklendirmelerini istedi.
