Milletvekilleri ve devlet yetkilileri perşembe günü Kıbrıs genelinde elektrikli scooter ve elektrikli bisikletlerin kontrolsüz yayılımı karşısında derin endişe duyduklarını dile getirdi. Yeni rakamlar, bu yıl iki kişinin ölümüne yol açan ve şikayetlerin polis için bile sürpriz olacak hızda birikmesine neden olan sorunun boyutunu gözler önüne serdi.
Parlamento Ulaştırma Komitesi'ne sunulan bilgiye göre, bu yılın ilk sekiz ayında tek başına 5 bin 141 şikayet kayda geçti. Bu sayı, önceki iki yılın toplamını geride bıraktı. Cihazların karıştığı trafik kazaları ise iki kişinin ölümüne, dört kişinin ağır yaralanmasına ve üçünün hafif yaralanmasına neden oldu.
Milletvekilleri çözüm konusunda ikiye bölündü. Kimileri mevcut kuralların daha sıkı denetlenmesini isterken, kimileri hükümetin yıllar önce söz verdiği altyapıyı nihayet inşa etmesini talep etti, birkaçı da cihazların tamamen yasaklanmasını gündeme getirdi.
Polis, komiteye son üç yılda şikayetlerin "geometrik" olarak arttığını bildirdi. Şikayetlerin büyük çoğunluğu scooter ve elektrikli bisikletlerin bulunmaması gereken yerlerde kullanılmasıyla ilgiliydi. Ancak polis temsilcisi, cihazların tescilinin çözüm olmadığını açıkça belirtti. Ona göre asıl ihtiyaç, insanların gerçekten kullanabileceği bir alanın olmasıydı. Bisiklet şeridi bir yerde kesintiye uğruyorsa, yerel yönetimler iş birliğiyle alternatif güzergahlar bulunması gerektiğini söyledi.
Rakamlar kendi hikâyesini anlatıyor: şikayetler 2024'te 2 bin 499'dan 2025'te 2 bin 766'ya yükseldi, ardından bu yılın ilk sekiz ayında 5 bin 141'e ikiden fazla katlandı. Yaralanmalar da aynı karanlık seyri izledi; 2024'te iki, 2025'te 15'e çıktı, altısı ağırdı. Bu yılın temmuz sonu itibarıyla Limassol'da dört ağır yaralanma, üç hafif yaralanma ve iki ölüm kayda geçti. Sorunun merkezi hâlâ Limassol, ardından Larnaka geliyor. Yaralananların çoğu 25-39 yaş arasında olsa da beş kişi 18 yaşın altındaydı.
Ulaştırma Bakanlığı İdari İşler Başkanı Aphrodite Kofterou, yürürlükteki kuralların daha sıkı uygulanmasını istedi. Polis bu talebi karşılamaya hazır olduğunu söylerken, sendikalar memurların tüm yükü tek başına taşımaması gerektiği uyarısında bulundu.
Kofterou, Bakanlığın yasa değişikliğini değerlendirmeye açık olduğunu belirtti. Bakanın da gündeme getirdiği cihazların tescil ve sigorta zorunluluğu bu seçenekler arasındaydı, ancak maliyet-fayda dengesinin dikkatle tartılması gerektiğini vurguladı. Ayrıca, kural ihlali yapanlardan scooterların el konulmasına olanak tanıyan taslak düzenlemenin 26 Ağustos'tan bu yana kamuoyunun görüşüne sunulduğunu ve yürürlüğe girmesiyle birlikte bir sonraki adımların atılacağını doğruladı.
Adalet Bakanlığı temsilcisi Filippos Theodorou, yetkililerin yasayı daha fazla değiştirmek için acele etmemesi, önce el koyma düzenlemenin etkisinin görülmesi gerektiğini savundu. Kayıt ve sigortanın pek bir işe yaramayacağına dair şüphelerini de dile getirdi.
Yerel yönetimler alarm sınırında bir temkin mesajı verdi. Belediyeler Birliği Direktörü Michalis Sokratous, herhangi bir belediyenin cihazlara el koyma sorumluluğunu üstlenmesinin "çok zor" olacağını söyledi. Trafik görevlilerinin sürücülerin kimliğini istemeye yetkisi olmadığını, sürücülerin de kimlik bilgilerini vermeye zorunlu olmadığını ekledi.
Polis daha net konuştu. Isotita sendikasının polis kolu başkanı Nikos Loizides, düzgün bir kayıt sistemi ve zorunlu sigorta olmadan etkin denetimin imkânsız olduğunu vurguladı. Bu sağlanamazsa cihazların tamamen yasaklanması gerektiğini söyledi.
Kontrolsüz ithalat endişesi de gündeme geldi. Milletvekilleri ve Kıbrıs Ticaret ve Sanayi Odası KEBE, 80 kilometre saate kadar çıkabilen yüksek güçlü modellerin ithalatına dikkat çekti. KEBE'den kıdemli yetkili Zacharias Manitaras, özellikle reşit olmayanlar arasında bile popüler olan, kendi 13 yaşındaki oğlunun da kullandığı bir scooter markasının bu hıza ulaşabildiğini belirterek bu tür ithalatın tamamen yasaklanmasını istedi. Kıbrıs İşverenler ve Sanayiciler Federasyonu OEB ile aynı görüşte olduğunu söyledi.
OEB adına konuşan Alexandros Papadopoulos, yeterli altyapı inşa edilmemesinden dolayı sorumluluğun doğrudan devlette olduğunu söyledi. Orijinal yasanın dört yıl önce kabul edildiğinde dönemin bakanının gerekli altyapının hazır olduğunu Parlamento'ya teminat verdiğini hatırlattı. Özel kullanım cihazları ile ticari kiralama amaçlı cihazlar arasında net bir hukuki ayrım yapılmasını talep etti. Bu görüş, Lefkoşa'da Kıbrıs'ın tek lisanslı scooter kiralama sistemini işleten Bolt'u temsil eden Zinonas Santis tarafından da yineledi.
Oturumu kapatan Komite Başkanı ELAM'dan Sotiris Ioannou, milletvekillerinin konuyu ekimde tekrar ele almadan önce el koyma düzenlemenin uygulanmasını bekleyeceğini söyledi. Daha sonra yaptığı açıklamada belediyelerin başa çıkamayacaklarını dile getirdiğini, zaten zorlanan polisin yeni kuralları etkin şekilde uygulayıp uygulayamayacağı konusunda ciddi şüpheler bulunduğunu belirtti. Başka bir ölümcül kaza yaşanması halinde sorumluluğun kime ait olacağını sordu ve bu "anarşiyle" başa çıkmak için "daha sert önlemleri" desteklemeye hazır olduğunu kaydetti.
