Kızıl akbaba, 2021'den bu yana ilk kez Kıbrıs'ta başarıyla üredi. Doğa korumacıları bu gelişmeyi, adanın en tehdit altındaki kuş türlerinden birini kurtarma çabalarında büyük bir kilometre taşı olarak nitelendiriyor.
BirdLife Kıbrıs ve Av ve Yaban Hayatı Dairesi Perşembe günü yaptıkları ortak açıklamada, bu yıl adanın farklı bölgelerinde beş çiftin yuva kurduğunu ve üç yavrunun doğduğunu doğruladı.
Bu gelişme, yıllarca süren koruma çalışmalarının ardından geldi. 2022 ve 2023 yıllarında yaşanan zehirleme olaylarında son üreyen çiftler yok edilmiş, tür Kıbrıs'ta büyük bir gerileme dönemine girmişti.
İki kuruluş ortak açıklamalarında "Bu yıl tür için tarihsel bir dönüm noktasıdır" dedi. Beş çiftin, Kıbrıs'ta hâlâ kritik düzeyde düşük olan popülasyonun yeniden canlanmasına önemli katkı sağlaması bekleniyor.
Doğa korumacıları açısından özellikle umut verici olan nokta şu: Beş çiftin dördü, AB destekli Life with Vultures projesi kapsamında İspanya'dan getirilen kuşlardan oluşuyor. 2022 ve 2023 yıllarında Kıbrıs'a getirilen bu kuşlar artık üreme çağına ulaştı.
Açıklamada "Beş çiftin varlığı, adada genç bireyler üretilerek doğal nüfus artışı için gerekli koşulları oluşturuyor" denildi.
Doğumu teyit edilen üç yavruya halka ve GPS vericisi takılacak. Araştırmacılar bu sayede kuşların yuvayı terk ettikten sonraki hareketlerini ve sağkalım durumlarını izleyebilecek.
Yetkililer ayrıca akbabaların eski yuvalarına dönüşüne de dikkat çekti. Yuva kurulan alanlardan biri yaklaşık 15 yıldır kullanılmıyordu. Açıklamada "Bu gelişme, türün tarihi üreme alanlarının korunmasının ne denli önemli olduğunu gözler önüne seriyor; nüfus giderek toparlandıkça bu alanlar yeniden kolonize edilebilir" denildi.
Beş çiftten birinin özel bir önemi var. Bu çift; Girit kökenli 13 yaşında bir dişi ile 2021'de adada doğan, daha önceki bir koruma programı kapsamında Kıbrıs'a transfer edilerek 2015'te serbest bırakılan bir erkekten oluşuyor. BirdLife'a göre bu çift, "türü kurtarmaya yönelik on yılı aşkın süredir hayata geçirilen ardışık koruma çabalarını özünde birleştiriyor."
Yuva kuran kuşları korumak amacıyla yetkililer, İngiliz üslerindeki iki yuvanın çevresinde özel önlemler aldı. Üslerle iş birliği yapılarak üreme mevsimi boyunca rahatsız edici unsurları azaltmak amacıyla koruma bölgeleri oluşturuldu.
Tüm bu olumlu gelişmelere karşın doğa korumacıları, kızıl akbabanın hâlâ tehlike altında olduğu uyarısında bulundu. "Zehirli yem kullanımı ve elektrik altyapısından kaynaklanan elektrik çarpmaları, türün hayatta kalmasına yönelik en ciddi tehditler olmayı sürdürüyor" denildi açıklamada. Üreme alanlarının korunması ve uygun habitatların sürdürülmesinin uzun vadeli toparlanma için zorunlu olduğu da vurgulandı.
"Beş üreyen çiftin kaydedilmesi ve üç yavrunun teyit edilmesi, koordineli ve uzun soluklu koruma çabalarının anlamlı sonuçlar doğurabileceğini kanıtlıyor" dedi kuruluşlar. "Yıllarca süren belirsizliğin ardından bu yıl, kızıl akbabanın Kıbrıs'taki geleceği için iyimser olmaya somut bir neden sunuyor."
