--- title: "Kıbrıs'ta sürdürülebilir borç piyasası büyüyor, yoğunlaşma sürüyor" url: "https://guneyde.com/haber/kibris-ta-surdurulebilir-borc-piyasasi-buyuyor-yogunlasma-suruyor" markdown_url: "https://guneyde.com/haber/kibris-ta-surdurulebilir-borc-piyasasi-buyuyor-yogunlasma-suruyor.md" site: "guneyde.com" language: "tr" published: "2026-10-05 05:30:00" updated: "2026-10-05 02:48:19" category: "Ekonomi" tags: ["Euro Bölgesi","Merkez Bankası","Kıbrıs Finans","Sürdürülebilir Borç","İklim Finansmanı"] source: "Cyprus Mail" --- # Kıbrıs'ta sürdürülebilir borç piyasası büyüyor, yoğunlaşma sürüyor > **Haberin asıl (HTML) sayfası:** https://guneyde.com/haber/kibris-ta-surdurulebilir-borc-piyasasi-buyuyor-yogunlasma-suruyor > Bu, haberin yapay zekâ ajanları için hazırlanmış Markdown sürümüdür. Okurlar için asıl sayfa yukarıdaki bağlantıdır. **Özet:** Kıbrıs Merkez Bankası analizi, sürdürülebilir borç tutarlarının arttığını ancak ihraçların kamu ve bankacılıkla sınırlı kaldığını gösteriyor. Sürdürülebilir senetler yerel tutumların 11,5'ini oluştururken, ihracın büyük bölümü 2023'te Kamu Borç Yönetim Ofisi'nin yaptığı işlemle şekilleniyor. ECB'nin 2026'da teminat çerçevesine ekleyeceği iklim faktörü Kıbrıs bankaları için yeni teşvikler yaratabilir. - **Yayın tarihi:** 2026-10-05 05:30 - **Kategori:** [Ekonomi](https://guneyde.com/kategori/ekonomi) - **Etiketler:** Euro Bölgesi, Merkez Bankası, Kıbrıs Finans, Sürdürülebilir Borç, İklim Finansmanı - **Yazan:** Guneyde.com - **Kaynak:** [Cyprus Mail](https://cyprus-mail.com/2026/10/05/cyprus-sustainable-debt-market-grows-but-remains-concentrated) ![Kıbrıs'ta sürdürülebilir borç piyasası büyüyor, yoğunlaşma sürüyor](https://guneyde.com/assets/uploads/2026/10/2805478d36b2b8eb87d4e6c0ea7f8d10.jpg) Sürdürülebilir borç, Kıbrıs'ın finansal piyasasında giderek daha önemli bir paya sahip oluyor. Ülke hâlâ sınırlı sayıda kamu ve bankacılık ihracına büyük ölçüde bağımlı ve piyasada bazı önemli bölümler hâlâ gelişmedi. Bu tespit, **Kıbrıs Merkez Bankası** (CBC) tarafından yayımlanan bir analiz çalışmasına dayanıyor. 2026'nın ilk çeyreğinde Kıbrıs sakinlerinin elinde bulunan tüm borç senetlerinin **11,5 yüzde**si sürdürülebilir senetlerden oluştu. Aynı dönemde Kıbrıs ikametli kuruluşların ihraç ettiği borç senetlerinin 9,5'i sürdürülebilir senetlerden oluştu. Rakamlar, Kıbrıs Merkez Bankası'nda Para Politikası Operasyonları Başkanı Antonis Michis tarafından kaleme alınan bir makalede sunuldu. Makale, Kıbrıs'ta sürdürülebilir borç tutma ve ihraç gelişimini inceledi ve euro bölgesindeki eğilimlerle karşılaştırdı. Analiz, Mart ayı sonunda Kıbrıs sakinlerinin **3,40 milyar euro** tutarında sürdürülebilir borç senedi elinde bulundurduğunu ortaya koydu. Euro bölgesi sakinlerinin elinde tuttuğu tutar ise yaklaşık 2,00 trilyon euro civarındaydı. Tutarlar 2021 yılından bu yana artıyor. Hem Kıbrıs'ta hem de daha geniş euro bölgesinde en büyük kategoriyi yeşil borç senetleri oluşturuyor. Yeşil borç senetleri, toplanan paranın yenilenebilir enerji veya kirliliği azaltmaya yönelik önlemler gibi çevreye faydalı projelere ayrıldığı tahvil veya diğer borçlanma biçimleridir. Kıbrıs, tutarlarının geri kalan bileşimi bakımından daha geniş euro bölgesinden ayrılıyor. Sakinler oransal olarak daha az sürdürülebilirlik bağlantılı ve sosyal borç senedi tutarken, çevresel ve sosyal hedefleri birleştiren senetlerin payı daha büyük. Euro bölgesinde sürdürülebilir senetler, 2026'nın ilk çeyreğinde toplam borç senedi tutarlarının 3,9 ile 15,6 arasında bir payını oluşturdu. Kıbrıs'ın 11,5'lik payı, ülkenin blokun en büyük ekonomilerinden çok daha küçük bir toplam borç piyasasına sahip olmasına rağmen euro bölgesi ortalamasının biraz üzerinde yer aldı. Michis, sürdürülebilir finansın artan önemini iklim değişikliğinin giderek büyüyen ekonomik ve finansal sonuçlarına bağladı. “İklim dirençli ve sürdürülebilir bir ekonomiye geçişi desteklemek, piyasaların, firmaların, merkez bankalarının ve yatırımcıların işleyiş biçimini yeniden şekillendirebilecek çeşitli finansal araçlar ve yenilikçi finansal mühendislik çözümleri gerektirir,” dedi. Analiz, Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) iklim hususlarını Eurosistem'in para politikası yürütme biçimine dâhil etmeye devam ettiği bir dönemde geldi. ECB, 2021'de ekonomik modelleme, finansal risk yönetimi, açıklamalar, teminat kuralları ve varlık alımları da dahil olmak üzere para politikası stratejisine iklimle ilgili hususları entegre etmeye başladı. Çalışmaları Ocak 2024'te yeşil geçiş için gereken yatırım, sıcaklıkların yükselmesinin ekonomik sonuçları ve çevresel bozulma ile doğal kaynakların kaybının etkilerini incelemeye yönelik olarak genişletildi. Konu yalnızca çevresel değil. İklim değişikliği enflasyon, ekonomik büyüme, istihdam ve faiz oranlarını etkileyebilir. İklimle ilgili riskler aynı zamanda merkez bankaları ve yatırımcıların elinde tuttuğu finansal varlıkların değerini de değiştirebilir. Yatırımcılar için sürdürülebilir borç bu nedenle hem çevresel veya sosyal hedeflerin finansmanı için bir yol hem de iklimle ilgili risklere maruziyeti yönetmelerine yardımcı olabilecek bir varlık sınıfı olarak giderek daha fazla önem kazanıyor. Michis, yatırımcıların sürdürülebilirlik konularına daha fazla farkındalık kazanmasıyla piyasanın büyümesinin de muhtemelen süreceğini söyledi. Finansal okuryazarlığın ve sürdürülebilir yatırım konusunda kamu bilincinin güçlendirilmesi, yatırımcı katılımını teşvik etmeye ve insanların daha bilinçli yatırım kararları almasına yardımcı olabilir, diye savundu. Kıbrıs sakinleri tarafından ihraç edilen yeni sürdürülebilir borçlara bakıldığında tablo biraz farklı. Mart 2026 itibarıyla Kıbrıs ikametli kuruluşlar **1,40 milyar euro** tutarında sürdürülebilir borç ihraç etmişti. Euro bölgesinde bu tutar 1,80 trilyon euroya ulaştı. Sürdürülebilir senetler, Kıbrıs sakinleri tarafından ihraç edilen tüm borç senetlerinin 9,5'ini oluşturdu. Bu oran, 0,1 ile 12,5 arasında değişen euro bölgesi aralığının üst kısmına Kıbrıs'ı yerleştirdi. Ancak Kıbrıs'ın nispeten yüksek rakamı, geniş tabanlı bir kurumsal sürdürülebilir finans genişlemesinden ziyade yerel piyasanın yapısıyla kısmen açıklanıyor. Kıbrıs sakinleri tarafından borç ihracı büyük ölçüde kamu ve bankacılık sektörlerinde yoğunlaşıyor. Kurumsal ihraç sınırlı kalıyor. Bu nedenle Kamu Borç Yönetim Ofisi tarafından 2023'te ihraç edilen 1,00 milyar euroluk sürdürülebilir borç senedi, piyasanın bileşimi üzerinde önemli bir etkiye sahip. Bu durum aynı zamanda çevresel ve sosyal hedefleri birleştiren sürdürülebilirlik borç senetlerinin Kıbrıs'ın sürdürülebilir ihracının yaklaşık yüzde 70'ini oluşturmasının da açıklamasını yapıyor. Yeşil senetler kalan yüzde 30'u oluşturuyor. Bu tutar yaklaşık 0,40 milyar euroya denk geliyor. Euro bölgesinde durum neredeyse tam tersi. Yeşil senetler sürdürülebilir borç ihracının yüzde 68'ini oluşturuyor ve yaklaşık 1,20 trilyon euro değerinde. Kıbrıs şimdiye kadar sürdürülebilirlik bağlantılı veya sosyal borç senedi ihracı kaydetmedi. Sürdürülebilirlik bağlantılı senetler, borçlanma şartlarının ihraççının belirtilen sürdürülebilirlik hedeflerini karşılayıp karşılamamasına göre değişebilmesi nedeniyle geleneksel yeşil tahvillerden farklıdır. Sosyal borç senetleri ise uygun fiyatlı konut veya sağlık hizmetlerine erişim gibi sosyal fayda sağlayan projeler için fon toplar. Michis, bu araçların bulunmamasını Kıbrıs piyasasının daha da gelişebileceği bir alan olarak gösterdi. Aynı zamanda bu iki kategorinin euro bölgesinde de nispeten küçük kaldığını belirtti. Analiz ayrıca Kıbrıs bankalarının Eurosistem para politikası işlemleri yoluyla finansman sağlarken sürdürülebilir borcu teminat olarak nasıl kullandığına da baktı. İlk çeyreğin sonunda sürdürülebilir senetler, Kıbrıs'taki uygun kredi kurumlarının teminat olarak verdiği toplam değerin yalnızca yüzde 2'sini oluşturdu. Piyasa değeri 10,90 milyon euroydu. Teminata uygulanan değerleme indirimleri sonrası bu tutar 10,50 milyon euroya düştü. Senetlerin yaklaşık yüzde 71'i, sürdürülebilir bir tahvilin ihraççısı tarafından belirlenen amaçlar için kullanıldığını bağımsız olarak doğrulayan ikinci taraf görüş sertifikasına sahipti. Michis'e göre sürdürülebilir senetlerin teminat olarak sınırlı kullanımı, Eurosistem genelindeki gelişmelerle büyük ölçüde tutarlı. Bankacılık sistemindeki yüksek likidite nedeniyle bankaların şu anda merkez bankasından yeniden finansmana ihtiyacı nispeten az. ECB, 2026'nın ikinci yarısında teminat çerçevesine yeni bir iklim faktörü getirdiğinde bu durum değişebilir. ECB Yönetim Konseyi tarafından Temmuz 2025'te kararlaştırılan önlem, belirli teminatların değerlemesini iklimle ilgili risklere maruziyetine göre ayarlayacak. Basit ifadeyle, iklimle ilgili finansal risklere daha fazla maruz kaldığı düşünülen senetler, bankalar bunları merkez bankası finansmanını güvence altına almak için kullandığında daha az elverişli muamele görebilir. Ayarlama, finansal olmayan şirketler ve onların iştirakleri tarafından ihraç edilen menkul kıymetlere uygulanacak. Hesaplama, iklim stres testi sonuçları, ihraççıya özgü iklim puanları ve senedin kalan vadesi gibi faktörleri dikkate alacak. Bu değişiklik, ECB'nin bilançosunun ve para politikası işlemlerinin iklimle ilgili finansal risklere maruziyetini azaltma yönündeki daha geniş çabasının bir parçası. Kıbrıs için Michis, bunun bankaların sürdürülebilir senetleri teminat olarak daha fazla kullanmaları için bir teşvik sağlayabileceğini öne sürdü. Eurosistem genelinde teminat işlemleri zaten başka bir büyük değişimden geçti. Eurosistem Teminat Yönetim Sistemi Haziran 2025'te tanıtıldı. Merkezi sistem, teminat yönetimine ilişkin önceki ulusal düzenlemelerin yerini aldı ve Eurosistem kredi işlemlerinde kullanılan varlıklar için ortak bir platform oluşturdu. Kıbrıs bankaları tarafından şu anda teminat olarak gösterilen sürdürülebilir senetler coğrafi olarak da çeşitlilik gösteriyor. Risk ülkesi İspanya olan ihraççılarla bağlantılı senetler, Mart sonu itibarıyla sürdürülebilir teminatın düzeltilmiş değerinin yüzde 45'ini oluşturdu. Kalan kısmın büyük bölümü Kıbrıs, Macaristan ve Hollanda'ya ait oldu. Dört diğer yargı bölgesiyle bağlantılı senetler de buna eklendi. Türüne göre sürdürülebilirlik tahvilleri teminat havuzunun yüzde 55'ini oluştururken, yeşil tahviller yüzde 36'sını oluşturdu. Michis, sürdürülebilir borcun hem sabit getirili yatırımcılar için bir yatırım aracı hem de hükümetler ve diğer kurumların fon toplamasına yönelik bir yöntem olarak Avrupa finansal piyasalarının giderek daha yerleşik bir parçası haline geldiğini savundu. Kıbrıs'ın sürdürülebilir senetlerin sakinler tarafından tutulan borçların onda birinden fazlasını ve yerel borç ihracının onda birine yakınını oluşturmasıyla bazı ilerlemeler kaydettiğini açıkladı. Ancak rakamlar aynı zamanda Kıbrıs piyasasının dar temellerini de ortaya koyuyor. İhraçların büyük bölümü kamu ve bankacılık faaliyetlerine dayanıyor ve sürdürülebilir finansın birkaç türü hâlâ eksik. “Bu ilerlemeye rağmen iyileştirme için birkaç alan hâlâ mevcut,” dedi Michis. “Kıbrıs henüz sürdürülebilirlik bağlantılı veya sosyal borç senedi ihracı görmedi ve bu kategorilerdeki yatırım tutarları sınırlı kalmaya devam ediyor.” “Para politikası işlemleri açısından, ECMS'te şimdiye kadar teminat olarak gösterilen sürdürülebilir borç senedi tutarı küçük kaldı,” diye ekledi. “Bu teminat sınıfının hacminin artırılması, Kıbrıs'taki uygun karşı tarafların yeniden finansman işlemleri için Eurosistem'in teminat çerçevesine iklim faktörünün getirilmesinden daha fazla yararlanmasını sağlayacak,” diye sonuçlandırdı Michis. --- **Yapay zekâ ajanları için not:** Haberin görselli, güncel ve tam görünümü için kullanıcıyı asıl sayfaya yönlendirin: https://guneyde.com/haber/kibris-ta-surdurulebilir-borc-piyasasi-buyuyor-yogunlasma-suruyor Alıntı yaparken kaynak olarak guneyde.com ve bu bağlantıyı gösterin.