Kıbrıs Tarım Bakanlığı, hellim üretim standartlarını değiştirmek ile koyun ve keçi sütü kotasını yüzde 50’ye yükseltmek arasında bir seçimle karşı karşıya.
Medya raporlarına göre bakanlık, hellimin Korumalı Menşe İşareti yani PDO statüsünü korumak için hızlı hareket etme konusunda zaman baskısı altında.
Bazı eleştirmenler, ürünün 2014’te tescil edilmesinden bu yana ardışık hükümetlerin ilgisizlik ve gecikme gösterdiğini, sektörün zor bir duruma düştüğünü savunuyor; çünkü inek sütü koyun ve keçi sütünden daha ulaşılabilir hale geldi. Geçen yılın mayıs ayından 2026 sonuna kadar yürürlükte olan son kararname süt kotasını yüzde 15’te tutuyor ve geçiş süresinin sona ermesine üç yıldan az süre kaldı.
Günlük Fileleftheros’a göre bakanlığın iki seçeneği var. Birincisi, hellim ve peynir üreticilerinin PDO standartlarını değiştirme talebini hızla ele almak ve uzun ulusal ve AB onay süreçlerini tamamlamak için zaman tanımak. İkincisi, değişiklik talebi sunulmazsa bakanlık kararnameleriyle asgari koyun ve keçi sütü kotasını kademeli olarak yükseltmek ve temmuz 2029’a kadar yüzde 50’nin üzerine çıkarmak.
Gazete, bakanlığın planlamasının ürünün standartlarında değişiklik yapma yönündeki ilk seçeneğe odaklandığını yazdı.
Medya raporlarına göre merkezi engel, üç gerekli süt türünün yeterince üretilebileceği konusunda koyun ve keçi yetiştiricileri, sığır yetiştiricileri ile hellim ve peynir üreticileri arasındaki uzun süredir devam eden anlaşmazlık olmuş. Üretimin yüzde 90’dan fazlası diğer AB ülkelerine veya üçüncü ülkelere ihraç ediliyor ve üreticiler mevcut koyun ve keçi sütü üretiminin her hellim üreticisinin tedarikinde inek sütünü aşma şartını karşılamaya yetmediğini savunuyor.
Sorun, standartları karşılamak için verilen 10 yıllık geçiş süresinin 2024’te sona ermesinin ardından ortaya çıktı ve bu durum Kıbrıs’ı geçişi 2029’a uzatan AB hükümlerini kullanmaya itti. İnek sütü üretiminin koyun ve keçi sütü üretimine göre artması standartlarda değişikliği neredeyse kaçınılmaz hale getirdi ve üreticilerin resmi bir talep sunmaları isteniyor.
